Hopp til innhold

– Vi blir tvungne ut i streik for noko som burde ha vore sjølvsagt i 2021

I sju veker har fleire hundre unge kvinner streika for å få same pensjon som sine mannlege kollegaer. – Det er oppsiktsvekkande at det er ein naudsynt likestillingskamp i 2021, meiner fagforeiningsleiar Mari Røsjø.

Andrea Westbye (t.h) og Mari Røsjø.

FRAMLEIS KAMPKLARE: Mari Røsjø og Andrea Westby i Fagforbundet utanfor Nationaltheatret i Oslo sentrum.

Foto: Erlend Kinn / NRK

3. september gjekk tilsette i opera, teatersektoren og orkestera ut i streik. Kravet er eintydig: Lik pensjon for kvinner og menn.

Frå i dag er streiken trappa opp. No er nær 900 menn og kvinner frå kulturfeltet i konflikt for å få på plass ein varig, kollektiv pensjon som verkar likt for kvinner og menn.

Ifølgje Fagforbundet vil ei ung kvinne tape mykje på ordninga med innskotspensjon som arbeidsgjevar tilbyr.

– Eg streikar for ein kjønnsnøytral pensjon, slik at eg er sikker på at eg kan ha ein pensjon å leve av så lenge eg lever, seier Andrea Westbye.

Ho jobbar til vanleg på Den Norske Opera i Oslo. No har ho streika i over ein månad.

– Det er tungt å stå i arbeidskonflikt, men vi har ei god gruppe bak oss og mykje støtte, seier Westbye.

Partane i streiken er kalla inn til riksmeklaren komande onsdag, men det skal mykje til for at det blir tvungen lønsnemnd. Då må det vere fare for liv og helse.

Yrkesgrupper publikum sjeldan ser

Mari Røsjø er leiar i Fagforbundet Teater og Scene. Ho meiner det er eit løftebrot frå arbeidsgjevarane som no har ført dei ut i streik.

– I 2016 fekk vi eit løfte om at vi på sikt skulle få ein pensjon som varar livet ut og som verkar likt for kvinner og menn. Det er dette løftet vi no krev innfridd.

Det er ikkje dei som er på scenene som streikar denne gongen. I staden er det andre yrkesgrupper som kostyme og andre yrkesgrupper publikum sjeldan ser.

– Det er djupt tragisk at vi står i denne situasjonen. No har samfunnet opna opp, men direktørane vel å stå utanfor i staden for å tilby folket juleframsyningar. Vi blir tvungne ut i streik for noko som burde ha vore sjølvsagt i 2021, at kvinner og menn skal ha lik pensjon, seier Røsjø.

toppsjef i arbeidsgjevarorganisasjonen Spekter, Anne-Kari Bratten.

MØTER MEKLAREN: Administrerande direktør i arbeidsgjevarorganisasjonen Spekter, Anne-Kari Bratten.

Foto: Thorvald Aschim / NRK

Spekter: – Vil strekke oss langt

Men konsekvensane for ulike konsertar og framsyningar er no så store, at arbeidsgjevarorganisasjonen Spekter seier dei er villig til å gå langt for å få ein slutt på streiken.

Særleg fryktar dei for kva som vil skje med alle juleframsyningane og julekonsertane som er planlagt rundt om i landet på dei streikeråka teatera og konsertsalane.

Lise Olsen, nestleder LO Stat.

STREIKELEIAR: Lise Olsen er nestleiar i LO Stat og forsikrar om at streikeviljen er god på sjuande veka.

Foto: Thorvald Aschim / NRK

– Vi er villig til å strekke oss langt no for å få slutt på denne streiken. Publikum fortener å få kome tilbake, seier toppsjef i arbeidsgjevarorganisasjonen Spekter, Anne-Kari Bratten.

– Korleis vil du samanlikne denne streiken med andre streikar?

– Den har først og fremst skilt seg ut ved at det er ein av dei lengste streikane dette tiåret. Når streiken har vart så lenge, er det viktig at både arbeidsgjevarsida og LO ser på posisjonane sine og fire på dei slik at streiken kan avsluttast.

Lise Olsen er nestleiar i LO Stat og forhandlingsleiar for dei streikande. Ho vil ikkje love at dei vil fire på krava når dei møtes onsdag.

– Å få til ei rettferdig pensjonsordning kostar arbeidsgjevarane i underkant av éin prosent. Vi forventar at dei bevegar seg ein millimeter i vår retning, seier Olsen.

Kulturstrøm

  • Salif Keita jobber med nytt album

    «Afrikas gylne stemme», Salif Keita fra Mali, sa i 2018 at albumet «Un Autre Blanc» var han siste album. Men da han besøkte Drammen og Union Scene sist fredag, hadde han ombestemt seg.

    Til Musikkreisen på NRK sier han at «Det skulle være det siste albumet, men det blir det ikke. Det kommer mer!»

    Salif Keita har de siste 50 årene vært en av Afrikas aller største artister. Det banebrytende albumet «Soro» fra 1987 blir av mange regnet som brekkstangen for afrikansk musikk i resten av verden.

    Artisten har også vært en utrettelig forkjemper for rettighetene til folk med albinisme – som han selv. Hans forrige album «Un Autre Blanc» (Et annet hvitt) – viser direkte til dette.

    Salif Keita og Musikkreisens Arne Berg
    Foto: Carolina Vallejo / Carolina Vallejo
  • Overraskende tronskifte på gang i Luxembourg

    Storhertug Henri av Luxembourg (69) erklærte overraskende søndag at vil overlate makten til sin sønn Guillaume. Selv har han sittet på tronen i 24 år.

    Henri av Luxembourg er det sjette overhodet av dynastiet Nassau-Weilburg. Han arvet tronen i 2000, da faren abdiserte. Søndag erklærte han at han vil overlate makten til den 42 år gamle sønnen i oktober. (NTB)

    Henri Luxembourg
    Foto: Aris Messinis / AFP
  • Best akkurat nå

    – Frå «alt går bra» til «Alt du sa»: Den nyaste låta handlar om å klamre seg fast i fortida og den framtida ein trudde ein skulle ha med ein person. Det er ikkje til å ta feil av, for den startar med linja: «Kvar kveld skrive eg nummeret ditt på skjermen, for eg late som vi holde kontakt», skriver journalist Maria Wilberg om gruppa Vettche sin låt.