Sámis duppal roassu – Sámediggi dáhttu ráđđehusain čoahkkima

Boazodoalliin leat duháhiid ruvnnuid ovddas lassi golut heajos guohtumiid geažil. Seammás buvihit korona-njuolggadusat smávit fitnodagaid.

Aili Keskitalo

DÁLKI JA KORONA: – Dalá maŋŋá go ráđđehus almmuhii gáržžidemiid koronavirusa geažil, álge smávit fitnodagat dorvvastit Sámediggái, lohká sámediggepresideanta Aili Keskitalo. Dasa lassin lea boazodoalus garra dilli heajos guohtumiid geažil.

Foto: Pressebilde / Sametinget

Denne artikkelen er over en måned gammel, og kan inneholde utdaterte råd fra myndighetene angående koronasmitten.

Hold deg oppdatert i NRKs oversikt, eller gjennom FHIs nettsider.

– Mii fertet farggamusat oažžut eanadoallodepartemeantta politihkkáriid ságaide, lohká sámediggepresideanta Aili Keskitalo.

Trøndelágas davás leat nu heajos guohtumat, ahte eiseválddit gohčodit dán heahtedillin.

Sámediggi gulahallá maid Gielddadepartemeanttain.

– Dál go eanaš doaimmat servvodagas leat gildojuvvon, leat smávit fitnodagat ge hui váttis dilis, lohká son.

– Heahtefondii fertejit lasihit ruđaid

Keskitalo diehtá ahte ealáhus dárbbaša lasi ruđa farggamusat.

Son ássá ieš Guovdageainnus, Norgga stuorámus boazodoallosuohkanis.

Aili Keskitalo

GOZIHIT DILI: Sámediggi goziha dárkilit koronavirusa váikkuhusaid Sápmái.

Foto: Dan Robert Larsen / NRK

12,7 miljovnna mat boazodoallošiehtadusas leat biddjon heahtefondii, eai bistte guhkká.

– Mii gal oaidnit ahte heahtefoanda ii leat doarvái daid dárbbuide mat leat ealáhusas. Supmi ferte árvideamis duppalastot, lohká son.

Su mielas fertejit eiseválddit vuoruhit veahki boazodoalliide. Muhtumat dáin leat ođđajagi rájes juo geasehan bohccuide fuođđariid.

Guovdageaidnu- Kautokeino

DUPPAL ROASSU: Guovdageainnu ságadoalli Hans Isak Olsen lea juo cealkán ahte roasut čuhcet garrasit eatnašiidda su suohkanis. Bealli suohkana 3000 ássiin barget boazodoalus.

Foto: Liv Inger Somby

Sáhttet reastaluvvat

Gildosat ja gáržžideamit koronavirusa geažil čuhcet maid garrasit smávit fitnodagaide Sámis.

Johan Aslak Hætta.

DOAIMMAT BISSEHUVVON: Johan Aslak Hætta mátkefitnodagas leat buot diŋgojumit gesson ruovttoluotta maŋŋel go korona-virus leavvagođii Norggas.

Foto: Privat

Gieskat muitalii turistafitnodaga oamasteaddji Guovdageainnus, Johan Aslak Hætta NRK:ii, ahte son ballá reastaluvvamis.

– Árvvoštalan loahpahit fitnodaga. Mus leat loanat muhto ii makkárge dienas dál, lohká Hætta.

Ráđđehus lea moddii juo almmuhan ođđa ekonomalaš ortnegiid, mat galggašedje veahkehit fitnodagaid.

Dát eai leat vuos áktánasat leamaš ávkin smávit fitnodagaide.

– Ráđđehus lea ožžon dieđu

Sámediggi lea dieđihan ráđđehussii dán váilevašvuođa birra.

– Dan gal dihtet dál. Ráđđehusas dovdet dán fitnodatstruktuvrra. Eat leat dušše mii geat dan muitalit sidjiide, lohká Keskitalo.

Fylkagielda, Fylkkamánne, fágasearvvit ja sierranas ealáhussearvvit maid gulahallet ráđđehusain dán ášši birra.

– Mus lea buorre doaivva ahte boahtá veahkki, mii buorebut váldá vuhtii Sámi guovllu ealáhusstruktuvrra, lohká Keskitalo.

Rein spiser fôr fordi de ikke klarer å nå ned til lav og mose. Det er flere lag med is som hindrer dem. Derfor må reineiere fôre dem selv. Det vil de helst ikke.

FUOĐĐARIID OSTET: Boazodoalliin leat olu lassi golut dán dálvvi go fuođđariid lea ferten oastit, nu go dá Sáltoduoddaris.

Foto: Synnøve Sundby Fallmyr / NRK

Mieđihit deaivvadit

Sámediggi ii leat ráđđehusas vel formálalaš vástádusa ožžon dasa go sávvet čoahkkima.

Departemeanttas vástidit goit duorastaga NRK:ii, ahte sii áinnas gulahallet Sámedikkiin boazodoalu hástalusaid birra. Sii eai vuos dieđe goas stáhtaráđđái heive čoahkkinastit sámedikkiin.

Duorastahkii lea eanadoalloministtar juo šiehttan gulahallama Norgga Boazosápmelaččaid Riikaservviin.

Ođđa áigemearit

Sámi Ealáhusgárdi lea guorahallan movt korona-roassu čuohcá fitnodagaide Sámis.

Portrettbilde av Solveig Ballo

RÁVVEJIT FITNODAGAID: Sámi Ealáhusgárdi - Sápmi næringshage geahččala veahkehit smávit fitnodagaid mat leat váttis dilis. Ealáhusgárddi jođiheaddji lea Solveig Ballo.

Foto: Sápmi Næringshage

Sii leat gávnnahan ahte mátkeealáhusfitnodagat rahčet sakka.

Ealáhusgárdi rávve Sámedikki ge veahkehit smávit fitnodagaid.

– Sámediggi sáhttá guhkidit áigemeriid prošeavttaide. Sii sáhttet maid ložžet gáibádusaid fitnodagaide, lohká Sámi ealáhusgárddi jođiheaddji Solveig Ballo.

Dán čuovvula Sámediggi.

– Mii leat iežamet neahttasiiddus čállán ahte mii ložžet dieid njuolggadusaid. De ii leat goit diet noađđi šat, lohká Keskitalo.

Bearjadaga almmuha ráđđehus ođđa ekonomalaš ortnegiid. Dalle dáidet maid leat doaibmabijut smávit fitnodagaide.

Solberg orienterer om regjeringens tiltak i forbindelse med koronaviruset

«KRIISAPÁHKKA»: Stáhtaministtar Erna Solberg almmuha bearjadaga man olu lasi ruđa várrejit fitnodagaide main leat váttisvupođat koronavirusa njoammuma geažil. Dalle áiggošedje earret eará evttohit doaibmabijuid mat leat ávkin mátkeealáhussii.

Foto: Lise Åserud

Status Norge

Sist oppdatert: 30.05.2020
8425
Smittet
28
Innlagt
237
Døde