Hopp til innhold

Sámi musihkas lea dávjá juoigan - lea go dárbu ođđa šáŋŋeriidda?

Dan olu sámi musihkas mii dán áigge ilbmá, lea juoigan šaddan lunddolažžan. Muhto, ipmirdit go buot guldaleaddjit ahte ii leat árbevirolaš luohti mii gullo?

Fra premieren Juoiggas

JUOIGALAS NEAVTTÁRAT: Sámi neavttárat maid máhttet juoigat! Mannan geasi ilmmai "Juoiggas" skearru mas Mary Sarre, Egil Keskitalo, Nils Henrik Buljo ja Iŋgor Ántte Áilu juiget.

Foto: Aslak Mikal Mienna

Vássán jagis ilmmai ollu ođđa sámi musihkka, ja dat maid NRK Urbi vuohttá, lea ahte luođit ja juoigan lea juoga masa artisttat ja buvttadeaddjit orrot liikome.

Iešalddis ii leat dát mihkke ođas, muhto baicca orru šaddan «trenda» ahte sániid sajis lea baicca juoigan.

Áigi ođđa šáŋŋera ásahit?

NRK Urbi lea 2021 almmuhemiin gávdnan dušše guokte skearru main leat árbevirolaš luođit, musihka haga. Sámi grand prix 2021 skearrus leat dat 10 luođi ja leudd mat gilvaledje doppe, ja dat nubbi skearru lea ges «Juoksa».

Leat dieđusge eará skearrut ilbman main leat luođit, muhto dain lea musihkka.

CD cover, Terje Henriksen Joks

ÁRBEVIROLAŠ JUOIGI: Terje Henriksen Joks ii seagut luohtái musihka. Dá lea su "Juoksa" skearru ja dan ii gal gávnna Spotifyas.

Foto: Pressefoto / Davvi girji

Danne NRK Urbi jearrá: Lea go dál áigi ja dárbu bidjat čielga ráji? Njulgestaga earuhit árbevirolaš luđiid ja ođđamállet juoigama. Oahpahit vieris guldaleaddjái ahte gávdno moderne joik, popjoik ja eará?

Luohti + musihkka = nuoraide?

Okta buvttadeaddji guhte vássán jagis lea almmuhan singeliid ja olles skearru mas leat luođit, lea Bernt Mikkel Haglund.

Piera Eira (27) lea okta dain juigiin guhte lea ovttasbargan Haglundain. Eira juoigá árbevirolaš vuogi mielde, vaikko vel lea ge musihkka lasihuvvon luohtái.

Piera Eira, juoigi

JUOIGALAS: Juoigi Piera Eira juoigá árbevirolaš málle mielde, ja muitala iežas liikot daidda luđiide main lea musihkka.

Foto: Priváhta govva

Son muitala iežas juoigan árbevirolaš vuogi mielde studios. Ii lean musihkka masa galggai luohti heivehuvvot. Baicca nuppe ládje. Musihkka lea biddjon easka maŋŋil.

Piera Eira mielas lea NRK Urbbi evttohus buorre jurdda, ahte soaitá dárbu luođi juohkit šáŋŋeriidda.

– Nuorat orrot buoremusat liikome dan luohtái mas lea musihkka, maiddái mun ieš, dadjá Piera Eira.

Bealgi bajás

Searvi mii galgá seailluhit luođi ja árbevirolaš juoigama lea Juoigiid searvi. Ovdaolmmoš Karen Anne Buljo liiko evttohussii ahte earuhit árbevirolaš luđiid ja dan ođđa musihka mas juigojuvvo.

– Diesa gal bijan bealggi bajás, dadjá Buljo go NRK Urbi dáhttu su válljet goappá vállješii, bealggi bajás vai vulos.

Karen Anne Buljo

GEASUHA MÁNÁID JA NUORAID: Juigiid searvvi ovdaolmmoš Karen Anne Buljo vuohttá ahte ođđa buvttaduvvon luođit leat mánáid ja nuoraid miela mielde.

Foto: Marie Louise Somby / norden.org/

Karen Anne Buljo oaidná ahte 12 jahkásaš ii soaitte gillet guldalit luođi musihka haga. Ja son buohtastahttá árbevirolaš luođi dujiin.

Gáma lea gáma, muhto dat gáma mii lea mašiinnain gorrojuvvon ii soaitte gierdat dan seamma go giehtagorron gáma, dadjá Buljo.

Karen Anne Buljo evttoha ahte jus ásaha ođđa šáŋŋeriid luohtái, de soaitá sáhttit váldit atnui doahpagiid mat juo gávdnojit, nu go javzzadit, huradit ja dovdnet.

Leat go dáid almmuhemiid guldalan? Dain leat šuoŋat main lea sihke luohti ja musihkka. Oza daid Spotifyas ja návddaš!

Platecover Inga Juuso Tribute

Čieža maŋŋel Inga Juuso jámii almmuhuvvui skearru "Inga Juuso Tribute" man Patrick Shaw Iversen ja Roger Ludvigsen leaba buvttadan. Guldal "Muorrat čirrot" mii muittuha dan čeahpes juoigi attáldagaid.

ISÁK

Isák-joavku almmuhii skearru "Roasut" ođđajagimánus. Guldal šuoŋa "Nama" mas lea juoigan geardduhussan.

Platecover Raajroe

Marja Mortensson almmuhii skearru "Raajroe" mas juoigá ja lávlu ovttas NRK Sáddehatorkesteriin. Guldal erenoamážit "Mehkanihks saernieh - Technical news".

Platecover Felgen orkester

Felgen orkester dávjá bidja juoigama iežaset šuoŋaide. Guldal "Doama!" sin ođđaseamos skearrus "Čuđit".

Sofia Jannok. Albumbilder fra «Lávvu».

Sofia Jannok liiko iežas šuoŋaide seaguhit juoigama. Guldal šuoŋa "Lávvu" su skearrus mas lea seamma namma. Ilmmai njukčamánus.

Platecover Emil & Lávre

Lávre ja Emil almmuheigga skearru "Nagirvárrái" suoidnemánus. Guldal šuoŋa "Gieđas", mii lea lávlla mas gullá ođđamállet juoigama.

Platecover Johan Sara jr

Johan Sara jr almmuhii skearru "Almmiravddas" geassemánus. Guldal dán skearru maŋemus šuoŋa, "Boahjenásti" mas duođai gullá artistta juoigančehppodaga.

Platecover Áivan

Rap, lávlun ja luohti gullo šuoŋas "Geasserománsa". Artisttat leat Áivan ja Mikkel Rasmus Logje.

Platecover En sång till dig

Axel Schylström bovdii sámi artistta Jon Henrik Fjällgrena juoigat šuoŋas "En sång till dig". Dát ilmmai ON iešsorbmen-eastadanbeaivvi.

Platecover Pages

Norgga Melodi Grand Prix-lávddis maid lea gullon juoigan 2021:s. Dan gulat šuoŋas "Pages" man Mikkel Gaup ja Marianne Pentha ovdanbuvttiba.

Seamma «váttisvuohta» go countrys

Musihkkár Heaika Hætta dadjá ahte su mielas lea veahá váttis dadjat lea go dárbu luohtešáŋŋeriidda. Muhto son oaidná ahte luohti lea seamma dilis go country-musihkka.

Heaika Hætta joiker foran et fullsatt Báktehárji

GUHKÁ SEAGUHAN LUOĐI MUSIHKAIN: Sančuari lea ráhkadan ollu šuoŋaid main lea luohti. "Stállangazza" lea okta dain bivnnuhepmosiin.

Foto: Johan Mathis Gaup / CMP

– Artisttat nu go Taylor Swift ja Keith Urban ráhkadeaba country-musihka mii eanet sulastahttá popmusihka. Lihkká soai leaba beaggán country-artistan, dadjá Hætta.

Heaika Hætta muittuha ahte luohti han gal lea guhká juo seaguhuvvon musihkain, ahte ii leat juoga mii dál lea šaddan dábálažžan. Ja su mielas orru ahte ollugat liikojit buorebut luohtái mas lea musihkka, go dan árbevirolaš luohtái.

– Dat ođđa buvttadeamit leat eanet «mainstream» go árbevirolaš luohti, ja olmmoš ii dárbbaš leat luohtedovdi daidda liikot, dadjá Heaika Hætta.

Áigu juoigat árbevirolaččat

Fred Buljo lea Keiino joavkku bokte dagahan ahte Eurohpas leat gullan juobe veahá ge juoigama, váile 40 jagi maŋŋel go «Sámiid eadnan» gullui Eurovision song contestas.

– Mun gal dieđusge in juoigga árbevirolaččat Keiino šuoŋain, muhto vuolggasadji gal lea árbevirolaš luohti, muitala Fred Buljo.

Fred Renè Buljo

POPJUOIGI: Fred Buljo gullo eanaš Keiino šuoŋain juoiggasteame, ja su mielas lea buorre jurdda sirregoahtit luođi máŋgga šáŋŋerii.

Foto: Privat

Buljo mielas lea juoigan hui persovnnalaš, ja su mielas lea vuogas jurdda ahte maiddái luohti livččii šáŋŋeriidda biddjon.

– Luohti han olles áiggi rievdá, ja dat gal livččii buorre sihke luohtái ja guldaleaddjái ahte gávdnojit kategoriijat, dadjá Fred Buljo. Son muitala iežas álgán juoigat dávjjit musihka haga maiddái.

– Olmmoš orru eanet álás go ii leat musihkka man duohkái sáhttá čiehkádit, mieđiha Buljo mojunjálmmiid.

  • GULA: Mari Boine lávlu ja Elin Kåven juoigá:

Korte nyheter

  • Årets olsokkunstner under Olsokdagene på Stiklestad 2023

    Stiklestad Nasjonale Kultursenter (SNK) og Museene Arven er stolte over å endelig kunne offentliggjøre at Máret Ánne Sara er Årets olsokkunstner 2023, skriver Stiklestad Nasjonale Kultursenter i en pressemelding.

    Olsokutstillingen og Årets olsokkunstner er en sentral del av kulturfestivalen Olsokdagene.

    – At Stiklestad Nasjonale Kultursenter velger tematikk slik de har gjort og inviterer meg som samisk kunstner til å fronte meningsbrytning lokalt, ser jeg på med beundring, sier Máret Ánne Sara.

    Olsokutstillingen 2023 åpner på Stiklestad 25.juli og blir stående ut september.

    Máret Ánne Sara med verket Spirals of the pile
    Foto: Øivind M. Bakken / Det kongelige hoff
  • Rema 1000 og Coop senker prisene igjen

    Rema 1000 senker prisene igjen, skriver de i en pressemelding. – Siden 1979 har vi hatt som mål å ha de laveste dagligvareprisene. Det målet endrer vi aldri. Til tross for betydelig økte råvare- og innkjøpskostnader velger vi nå å senke prisene tilbake til nivået før 1. februar, slik at du som kunde fortsatt kan være trygg på at du får de laveste prisene på REMA 1000, sier Tom Kristiansen, administrerende direktør i REMA 1000 Norge.

    Coop gjør det samme. Det bekrefter kommunikasjonsdirektør i Coop Norge, Bjørn Takle Friis, til VG.

    – Vi har justert prisene ned igjen til det de lå på før 1. februar, slik at vi er konkurransedyktige. Kundene kan være trygge på at det er like billig, og kanskje billigere, å handle på Coop Extra som andre, sier Friis til avisen.

    1. februar økte prisene på dagligvarer med et gjennomsnitt på 4,8 prosent.

  • Amnesty bivdá stáhtaministara orustahttit olmmošvuoigatvuođa rihkkuma Fovsenis

    Amnesty International lea bidjan johtui vuolláičállinkampánjja. Kampánja čohkke vuolláičallagiid mat galget sáddejuvvot Norgga stáhtaministar Jonas Gahr Størei.

    Reivves sii bivdet stáhtaministtara orustahttit olmmošvuoigatvuođa rihkkumiid Fovsenis.

    Alimus riekti celkkii measta 500 beaivva áigge duomus ahte stáhta lea rihkkun boazodoalliid olmmošrivttiid Fovsenis, go adde lobi cegget bieggafápmorustegiid boazodoalliid guovllus.

    Ovddeš sámediggepresideanta Aili Keskitalo bargá dál ráđđeaddin Amnesty International organisašuvnnas, ja muitala ahte lea ártet go stáhta ii leat beannot jagis vel dahkan maidige Fovsenis.

    – Lea ártet go sii leat bargan áššin nu guhká, ii ge leat dagahan konsekveanssaid bieggafápmorustegiidda.

    Stáhtaministar Jonas Gahr Støre ges muitala NRK:ii ahte ráđđehus ain árvvoštallá mii ferte dáhpáhuvvot ovdal go čielgá mii galgá Fovsena bieggarustegiin dahkot:

    – Mii dál čađahit guorahallamiid gos iskat maid čielggademiid fertet dahkat ovdalgo viidáset sáhtit váldit ášši, muitala Gahr Støre.

    Les saken på norsk her: