Hopp til innhold

Davveguovllu válgabiire / Nordre valgkrets

Sametingsvalget 2017 er delt inn i syv valgkretser. Her får du en innføring i én av disse. Norsk tekst finner du nederst i denne artikkelen.

Nordre valgkrets / Davveguovllu válgabiire

Nordre valgkrets / Davveguovllu válgabiire

Foto: NRK

På norsk:

Dán válgabiirres leat logi suohkana ja dat leat Davvenjárga, Muosát, Fálesnuorri, Hámmárfeasta, Ákŋoluokta, Áltá, Lahppi, Skiervá, Návuotna ja Ráisa.

Válgabiirre áirraslohku vuolgá das man ollu olbmot ledje dieđihan iežaset jienastuslohkui geassemánu 30. beaivái dan jagi go maŋemus ledje suohkan- ja fylkkaválggat (2015:s). Davveguovllu válgabiirres ledje dalle 2247 olbmo jienastuslogus. Dán logu vuođul Davveguovllu válgabiire oažžu ovtta áirasa eanet ja jienasteaddjit besset dál válljet guhtta áirasa Sámediggái.

Válgalisttut

Davveguovllu válgabiirres leat dáin válggain gávcci dohkkehuvvon bellodaga/listtu:

I Nordre valgkrets stiller åtte partier/lister til valg:

Nuorat ja boarrásat

Dat bellodat/listu mas leat gaskamearálaččat nuoramus evttohasat dán biirres lea Árja. Dáid evttohasaid gaskamearálaš ahki lea 43,3 jagi. Davveguovllu nuoramus evttohasat leat Håkon Kristian Haldorsen (BB), Hege Christin Bjørkmann (Olgeš) ja Marie-Louise Jakobsen (Olgeš) geat leat riegádan 1998:s.

Nordkalottfolket:s dat leat gaskamearálaččat boarráseamos evttohasat. Sin gaskamearálaš ahki lea 51,9 jagi. Davveguovllu válgabiirre boarráseamos evttohas lea Ovddádusbellodaga Alfon Levin Danielsen guhte lea riegádan 1940:s.

Ovddeš válgabohtosat

2013-válggaide serve dán biirres čieža bellodaga/listtu ja válgaboahtu leai ná:

Davvi 2013

Bellodat/Parti

Jienat Stemmer

%

Galle áirasa Ant repr

Árja

135

9,2

BB/AP

306

20,9

1

GB/SP

78

5,3

Nord

310

21,1

2

NSR

231

15,8

1

OB/FRP

263

17,9

1

Olgeš/H

121

8,3

Eará/Andre

22

1,5

Oasálastin/Deltakelse

1466

67,6

Jienastuslogus/Valgmantallet 30.06.2013

2168

Ekspander/minimer faktaboks

Davveguovllu válgabiirres válljejuvvojedje dát olbmot sámediggeáirrasin 2013-2017:

  1. áirras: Toril Bakken Kåven, Nord
  2. áirras: Ronny Wilhelmsen, BB/AP
  3. áirras: Arthur Tørfoss, OB/FRP
  4. áirras: Silje Karine Muotka, NSR (várrelahttu/vara: Inger Elin Utsi)
  5. áirras: Kjetil Romsdal, Nord

Go Silje Karine Muotka šattai ráđđelahttun maŋŋil válggaid, de várrelahttu Inger Elin Utsi álggii su sadjái sámediggeáirrasin.

2009-2013

Davveguovllu válgabiirre jienasteaddjit besse dien áigodahkii válljet guhtta sámediggeáirasa.

2009-válggaide serve dát bellodagat/listtut ja ná leai válgaboahtu:

Davvi 2009

Bellodat/Parti

Jienat Stemmer

%

Galle áirasa Ant repr

Árja

132

9,7

1

BB/AP

343

25,3

2

GB/SP

84

6,2

Nord

184

13,6

1

NSR

169

12,5

1

OB/FRP

242

17,8

1

Olgeš/H

76

5,6

SG/SV

64

4,7

SVL

63

4,6

Eará/Andre

0

0,0

Oasálastin/Deltakelse

1357

68,7

Jienastuslogus/Valgmantallet 30.06.2009

1976

Ekspander/minimer faktaboks

Dát olbmot válljejuvvojedje sámediggeáirrasin 2009-2013:

  1. áirras: Hilde Anita Nyvoll, BB/AP
  2. áirras: Arthur Tørfoss, OB/FRP
  3. áirras: Toril Bakken Kåven, Nord
  4. áirras: Silje Karine Muotka, NSR
  5. áirras: Skjalg Jensen, BB/AP
  6. áirras: Odd Iver Sara, Árja

«––––––––––––––––––––––––––––––»

Nordre valgkrets

Følgende ti kommuner hører til denne valgkretsen: Nordkapp, Måsøy, Kvalsund, Hammerfest, Hasvik, Alta, Loppa, Skjærvøy, Kvænangen og Nordreisa.

Hvor mange representanter som velges fra hver valgkrets er avhengig av antall innmeldte i Sametingets valgmanntall pr. 30. juni i det år det sist ble avholdt kommune- og fylkestingsvalg (2015). Nordre valgkrets hadde på det tidspunktet 2247 manntallsførte og får dermed velge seks representanter. Dette er én representant mer enn ved valget i 2013.

Valglister

I Nordre valgkrets stiller åtte partier/lister til valg:

Unge og eldre

Det er Árja som i denne valgkretsen har lavest gjennomsnittsalder blant sin kandidater. Gjennomsnittalderen for Árja-kandidatene er 43,3 år. De yngste kandidatene i Nordre valgkrets er Håkon Kristian Haldorsen (AP), Hege Christin Bjørkmann (H) og Marie-Louise Jakobsen (H) som alle er født i 1998.

Nordkalottfolket har høyest gjennomsnittsalder blant sine kandidater. Her er gjennomsnittsalderen 51,9 år. Den eldste listekandidaten i Nordre valgkrets er Alfon Levin Danielsen (FRP) som er født i 1940.

Tidligere valgresultater

Ved valget i 2013 stilte syv partier/lister til valg i denne valgkretsen og valgresultatet ble slik:

Davvi 2013

Bellodat/Parti

Jienat Stemmer

%

Galle áirasa Ant repr

Árja

135

9,2

BB/AP

306

20,9

1

GB/SP

78

5,3

Nord

310

21,1

2

NSR

231

15,8

1

OB/FRP

263

17,9

1

Olgeš/H

121

8,3

Eará/Andre

22

1,5

Oasálastin/Deltakelse

1466

67,6

Jienastuslogus/Valgmantallet 30.06.2013

2168

Ekspander/minimer faktaboks

Fra Nordre valgkrets ble følgende valgt inn som sametingsrepresentanter 2013-2017:

  1. representant: Toril Bakken Kåven, Nord
  2. representant: Ronny Wilhelmsen, BB/AP
  3. representant: Arthur Tørfoss, OB/FRP
  4. representant: Silje Karine Muotka, NSR (várrelahttu/vara: Inger Elin Utsi)
  5. representant: Kjetil Romsdal, Nord

Da Silje Karine Muotka ble rådsmedlem etter valget, ble vararepresentant Laila Inger Elin Utsi fast møtende sametingsrepresentant.

2009-2013

Velgerne i Nordre valgkrets kunne for denne perioden velge inn seks sametingsrepresentanter.

Ved valget i 2009 stilte følgende partier/lister til valg og valgresultatet ble slik:

Davvi 2009

Bellodat/Parti

Jienat Stemmer

%

Galle áirasa Ant repr

Árja

132

9,7

1

BB/AP

343

25,3

2

GB/SP

84

6,2

Nord

184

13,6

1

NSR

169

12,5

1

OB/FRP

242

17,8

1

Olgeš/H

76

5,6

SG/SV

64

4,7

SVL

63

4,6

Eará/Andre

0

0,0

Oasálastin/Deltakelse

1357

68,7

Jienastuslogus/Valgmantallet 30.06.2009

1976

Ekspander/minimer faktaboks

Følgende personer ble valgt inn på Sametinget 2009-2013:

  1. representant: Hilde Anita Nyvoll, BB/AP
  2. representant: Arthur Tørfoss, OB/FRP
  3. representant: Toril Bakken Kåven, Nord
  4. representant: Silje Karine Muotka, NSR
  5. representant: Skjalg Jensen, BB/AP
  6. representant: Odd Iver Sara, Árja

Korte nyheter

  • Statsforvalteren vil sanksjonere mot Per Kitti

    Statsforvalteren i Troms og Finnmark har skrevet et brev til reineier Per Lars Kitti (76), der han gjøres oppmerksom på at han ikke har lov til å fôre reinen sin på sin egen eiendom.

    Kittis eiendom er midt i et boligfelt på Kvaløya i Tromsø. Før var det villmark her. Kittis lille hus var det første og lenge eneste i dette området.

    Senere har kommunen regulert det til boligstrøk.

    «Vi har slått fast at din eiendom er definert som innmark jf. definisjon i friluftslovens § 1a. Dette innebærer at fôring av dyr på eiendommen vil være å regne som et brudd på reindriftsloven.», skriver Statsforvalteren.

    Statsforvalteren skriver videre at dersom det rapporteres om fôring på eiendommen vil det komme sanksjoner, tvangstiltak og trolig også tvangsmulkt, skriver avisa Ságat.

    Professor i rettsvitenskap ved UiT, Øyvind Ravna, sier at statsforvalteren ikke har hjemmel til å forby fôring av rein på egen eiendom.

    – Jeg ser at lovgrunnlaget mangler i rapporten, påpeker Ravna overfor Ságat.

    Per Lars Kitti
    Foto: Dan Robert Larsen / NRK
  • Sápmelaččat guđđet Bargiidbellodaga: - Fovse ja Muolkkuidášši dihtii

    Unnimusat vihtta sámi álbmotválljejuvvon áirasa Bargiidbellodagas leat guođđán Bargiidbellodaga.

    – Mun gal lean heahpanan iežan miellahttuvuođa dihtii.

    Dan lohká Ramona Kappfjell Sørfjell. Son lei njealját sajis Bb listtus lullisámi válgabiirres Sámediggeválggas 2021.

    Son lea leamaš miellahttu 2020 rájes. Njeallje jagi lea sus leamašan heajos oamedovdu.

    Sørfjell lea okta dain vihtta Bargiidbellodaga áirasiin maid NRK diehtá leat dieđihan iežaset eret bellodagas maŋemus áiggi.

    Son gáhtagođii go čálihii iežas bellodahkii obanassiige.

    Dát lea danin go su mielas bellodat lea badjelgeahččan sámi áššiid dan rájes go dieđihii iežas dohko.

    – Sámevuohta lea áibbas duvdiluvvon eret dien bellodagas, ja easka maŋŋil Fosen-ášši leat sii ipmirdan ahte "sis han leat doppe daid sápmelaččain jierbme ságat?", lohká son.

    Sørfjell mielas ii galgga Bargiidbellodat leat Sámedikkis.

    – Sii han dađibahábut stivrejit politihka bajábealde vulos. Sámedikkis barget nu bures go sáhttet, muhto leat čatnon bellodatjođiheapmái.

    Bargiidbellodat lea maŋimuš jagi rahčan mihtidemiiguin ja válggaiguin, sihke Stuorradikkis ja báikkálaččat.

    Bargiidbellodaga sámepolitihkalaš ráđi jođiheaddji, Fransisca Kappfjell Herbst, jáhkká ahte okta sivva manne olbmot dovdet stuorát eahpesihkarvuođa Bargiidbellodagain sápmelaččaid bealis, lea Muolkkuid- ja Fovse-ášši.

    – Sáhttá dadjat ahte Fovsen ja miellačájáhusat ledje doarvái oallugiidda, oaivvilda Kappfjell.

    Son čilge:

    – Sámepolitihkalaš ráđi jođiheaddjis ii leat lohku das man ollu sápmelaččat leat dieđihan eret bellodagas. Bellodagas ii leat vejolašvuohta doallat loguid bellodaga olmmošjoavkkuin.

    – Lea okta dahje guokte juohke listtus, muhto mii diehtit ahte leat eambbo, dadjá Kappfjell. Son jáhkká maid ahte leat máŋggas geat eai leat máksán miellahttovuođa ja guđđe bellodaga jávohaga.

    Ipmirdat go sin geat guđđe bellodaga?

    – Na, go mun lean gal ieš árvvoštallan dan. In livčče dieđihit eret bellodagas, muhto livččen dieđihit eret sámepolitihkas.

    Bargiidbellodaga bellodatčálli, Kjersti Stenseng vástida cuiggodeapmái:

    – Bargiidbellodat lea ja galgá leat govda ja searvadahtti bellodat, ja mii bargat čađat dan ovddas ahte mii ain galgat leat njunuš fápmu Norgga sámepolitihkalaš barggus. Danin mii leat deattuhan oktavuođa nannema sámi birrasiin, čállá bellodatčálli e-poasttas NRKii.

    Ramona Kappfjell Sørfjell fra Jillen-Njaarke reinbeitedistrikt
    Foto: Anders Boine Verstad
  • Kraftig økning i nye jervekull i Norge

    Det ble født langt flere jerv i Norge i fjor enn året før. Ulvebestanden går ned, mens antall brunbjørner holder seg stabilt.

    Rovdata har sendt over sitt årlige brev til Miljødirektoratet med oppsummering av status for de største rovdyrene i Norge.

    Der fremgår det at det i 2023 ble registrert 64 jervekull, en økning på 19 kull sammenlignet med året før.

    – Bestanden er over det nasjonale bestandsmålet på 39 årlige jervekull som Stortinget har bestemt, sier fagansvarlig Henrik Brøseth i Rovdata.

    Ni av jervekullene ble fjernet ved såkalte hiuttak, hvor tispe og/eller valp(er) ble avlivet av forvaltningen.

    Tirsdag ble det kjent at nedgangen i antall ulver fortsetter.

    Det ble dokumentert 178 brunbjørner i Norge i fjor, samme nivå som året før.

    Antall gauper, dokumentert vinteren 2022/2023, viser et antall på 71,5 familiegrupper av gauper. En familiegruppe består av ei hunngaupe som går med én eller flere årsunger.

    (NTB)