NRK Meny
Normal

Tida renn ut for havets regnskogar

Sjølv ved ein klimaavtale i Paris kan det vere for seint for verdas korallrev, meiner forskarar.

Frisk og sjukt korallrev

Biletet til venstre viser eit sunt korallrev ved Heron Island, mens den høgre sida viser eit øydelagt rev utanfor Townsville. Begge korallreva utgjer ein del av The Great Barrier Reef.

Foto: Ove Hoegh-Guldberg, Global Change Institute at the University of Queensland

Viss ein skal berge verdas korallrev må ein få på plass ein meir drastisk reduksjonsplan for CO₂-utslepp. Det meiner leiande geokjemikarar, som no er samla på eit møte i Praha.

Sjølv med ei svært vellukka klimaavtale Paris vil nemleg oppvarminga av havet og havforsuringa halde fram resten av dette hundreåret.

Korallrev husar eit stort biologisk mangfald av dyre- og fiskeartar, og er derfor svært viktig for fiskeri-industri.

– Situasjonen er svært alvorleg. Eg trur det er lite sannsynleg at korallrev slik vi kjenner dei frå midten av 1960-talet vil finnast nokon stad på denne planeten i midten av hundreåret, seier professor Peter F. Sale frå University of Windsor i Canada i ei pressemelding.

Great Barrier Reef

Verdas største korallrev, Great Barrier Reef, er berre eitt av mange korallrev som er trua av global oppvarming og havforsuring.

Foto: NASA

Heller 1- enn 2-gradersmål

Sale meiner at ei oppvarming på rundt 1 grad, ville gi reva ein god sjanse.

Men dersom ein i staden held fram med «business as usual», eller siktar mot det såkalla togradarsmålet, vil dette få svært store konsekvensar.

– Dette er ei global krise, som krev av oss at vi blir karbonfrie i løpet av dei neste 20 åra, elles vil vi oppleve temperaturar som vil utslette økosystem som korallreva, og også andre system som menneske er avhengige av, seier Professor Ove Hoegh-Guldberg, som er hovudforfattar på kapittelet om hav i den siste klimarapporten frå IPCC.

Forsuring går ekstremt raskt

Forsker Johanna Järnegren

Forskar Johanna Järnegren i NINA.

Foto: Arnstein Staverløkk, NINA

Norske marinbiologar deler uroa for korallreva. Også norske kaldtvasskorallrev er tilhaldsstad for mange artar.

– Det er viktig at myndigheiter og ålmenta forstår kor mykje dette faktisk verkar inn på oss. Viss den kjemiske balansen i havet blir forstyrra meir, kan det påverke oss fundamentalt, seier Johanna Järnegren i Norsk institutt for naturforsking, NINA.

Ho fortel at den levande delen av korallreva til dels klarer å tilpasse seg havforsuring. Men størstedelen av korallreva er dødt kalkskjelett, som har ikkje noko beskyttande lag av levande vev. Dette kalklaget står i fare for å bli løyst opp og forvitre, noko som igjen kan føre til at heile revet kollapsar.

Jan Helge Fosså.

Jan Helge Fosså ved Havforskningsinstituttet.

Foto: Havforskningsinstituttet

– Havforsuringsprosessen går ekstremt fort no i forhold til det vi har sett i vår geologiske historie. Vi veit også at det tar svært lang tid før situasjonen går tilbake til normalt igjen, seier Jan Helge Fosså i Havforskningsinstittutet.

Han trur at det havet vi kjem til å sjå om 50 år, ikkje er det vi har i dag.

– Brenning av hydrokarbonar bør reduserast så mykje som mogleg - og det fort, seier Fosså.