Hopp til innhold

Iver Jåksa dállu lea billašuvvamin

Robi čađa goaiku čáhci. Beakkán sámi dáiddára stobus lea guohpahádja. – Váivi oaidnit ahte ná lea šaddan, dadjá sátnejođiheaddji.

Drypper fra taket av huset til Iver Jåks ved elektrisk ledning

GOAIKU: Iver Jåks dálus goaiku robis čáhci, ja dál ii leat šat vejolaš orrut doppe.

Foto: Skjermdump / NRK

– Dán divodit ii šatta hálbbes bargu, muhto mii fertet gal dán geahčadit, dadjá Kárášjoga sátnejođiheaddji Svein Atle Somby.

Svein Atle Somby geahčada Iver Jåks dálu

SÁTNEJOĐIHEADDJI: Kárášjoga sátnejođiheaddjái, Svein Atle Sombyi, lea váivi oaidnit mo beakkálmasa dállu lea dál.

Foto: Skjermdump / NRK

Son hállá beakkán Ánddir Ivvár Ivvára, dahje Iver Jåks dálu birra. Dállu lea billašuvvamin, ja doppe ii leat šat oruhahtti. Rohpi lea juo vitnjut, ja máŋgga sajis goaiku čáhci čađa.

– Mu mielas gal lea issoras suddu ahte ná lea billašuvvan. Mun haksen guohpahájaid dáppe, ja rohpi lea botnjut. Dat gal lea váivi munnje oaidnit ahte ná lea šaddan, dadjá Somby go fitná NRK mielde Iver Jåksa dálus.

Álggii árrat ođđaáigásaš dáidagiin

Sámi Vuorká Dávviriid musea jođiheaddji, Åse Johnsena mielas galggašii dálu albmaláhkái áimmahuššat. Erenoamážit go Jåks lei nu dehálaš sámi dáiddár.

– Ivvár álggii hui árrat geahččalit ođđaáigásaš hábmenvugiid iežas duojis ja dáidagis. Ja daid hámiid ja symbolaid bokte son čájehii hui čielga sámevuođa, muitala Johnsen.

Iver Jåks kunst

«IPMILIID DÁNSUN»: Dát Jåksa reliefa čiŋaha Sámiid Vuorka Dávviriid seainni.

Foto: Anne Berit Anti / NRK

Son lasiha ahte Iver Jåksa dáidagis lei alla árvu sihke sámi- ja olggobeale dáiddaeallimis. Ja musea jođiheaddji čohkkáge ovtta Iver Jåksa dáidaga bálddas go hállá NRK:n. Namalassii «Ipmiliid dánsun», mii lea reliefa mii lea seaidnái hábmejuvvon.

– Dás lea son govvidan muhtin dain deháleamos ipmiliin mat min máttuin ledje, dadjá Johnsen.

Eanaš áiggi iežas eallinagis oruige Iver Jåks dálus mii dál lea mieskamin.

– Dát dállu lea okta mearka su maŋis, ja eará dáiddalaš oktavuođat leamaš dien dálus, dadjá Johnsen.

Eai dieđe gii lea eaiggát

Dáiddaráđđi lea geavahan dán dálu kantuvrabáikin sullii 20 jagi. Ja leat dieđus ferten fárret doppe, go ii leat šat oruhahtti.

Iver Jåks maler akvareller

IVER JÅKS: Iver Jåks rohki dagai máŋggalágan dáidagiid.

Foto: Arne Ola Grimstad, Nordvestsamisk museumssiida pressebilde

Muhto gii eaiggáduššá dálu lea eahpečielggas.

Gielda leamaš eaiggát, muhto Dáiddaráđđi maid lea oastigoahtán dálu. Miessemánus áigot Dáiddaráđđi ja gielda čielggadit eaiggátvuođa dálus.

– Na dieđus mii gal áigut iehčamet bealis aistton geahčadit makkár vejolašvuođat leat ahte dan dálu sáhttá divodit. Mo sáhttá dan ovttasráđiid bargat, ja geat dat galget bargat dan, dadjá Dáiddaráđi stivrajođiheaddji Biret Risten Sara.

Sátnejođiheaddji Somby dadjá ahte go gielda lea čoahkkinasttán Dáiddaráđiin, de gávnnahit ovttasráđiid maid áigot dahkat dáluin.

Iver Jåksa dállu

BILLAŠUVVAMIN: Dát dállu gos Iver Jåks barggai ii leat šat orohahtti.

Foto: Piera Balto / NRK

Korte nyheter

  • Eahpesihkkarat alkohola geažil

    Mánát sáhttet šaddat eahpesihkkarat olu ovdal go maid leat jáhkkán, go ollesolbmot juhket alkohola. Nu dadjá alkoholvettorganisašuvnna Av-og-til generálačálli, Ragnhild Kaski. Son ávžžuha ollesolbmuid geat ávvudit juovllaid mánáiguin ahte juhket ovtta dahje guokte ovttadat alkohola, ja de bisánit juhkamen. Juovllat galget leat mánáid allabassi, dadjá Kaski.

    Alkohol og jul
    Foto: Anette Torjusen / NRK
  • HIV-njoammun lassánan

    Norggas lassána hirbmosit HIV-njoammumat. Eanaš oassi lassáneami sivvan lea go Ukrainalaččat leat fárren Norgii, dieđiha Álbmotdearvvašvuođainstituhtta. Diibmá čujuhedje 102 olbmos HIV-njoammuma Norggas, dán jagi lea lohku 217 ođđa njoammuma. Golbma, njealji ukrainalaš báhtareaddjis geas lea HIV-njoammun, leat nissonolbmot. Danne lea maiddái nissonolbmolohku, geain leat čujuhan njoammu, badjelis go ovdal lea leamašan.

    Blodprøve
    Foto: Rainer Prang / NRK
  • Unnán dearvvašvuođabargit boahkhuvvon

    Vuollel goalmmádasoassi Norgga dearvvašvuođabargiin leat bijahan influeansaboahku dán jagi. Unnimusat boahkuhuvvon leat vuođđodearvvašvuođabálvalusas, gos vuollel njealjádas lea boahkuhuvvon. Romsa ja Finnmárku lea vuolimusas, gos dušše 18 proseantta lea boahkuhuvvon. Romssa suohkana buhcciidruovttu váldodoavttir, Kjellaug Enoksen, jáhkká beasatlašvuođas lea olu dadjamuš.

    Influensavaksine
    Foto: Tomine Walmsness / NRK