Iver Jåksa dállu lea billašuvvamin

Robi čađa goaiku čáhci. Beakkán sámi dáiddára stobus lea guohpahádja. – Váivi oaidnit ahte ná lea šaddan, dadjá sátnejođiheaddji.

Drypper fra taket av huset til Iver Jåks ved elektrisk ledning

GOAIKU: Iver Jåks dálus goaiku robis čáhci, ja dál ii leat šat vejolaš orrut doppe.

Foto: Skjermdump / NRK

– Dán divodit ii šatta hálbbes bargu, muhto mii fertet gal dán geahčadit, dadjá Kárášjoga sátnejođiheaddji Svein Atle Somby.

Svein Atle Somby geahčada Iver Jåks dálu

SÁTNEJOĐIHEADDJI: Kárášjoga sátnejođiheaddjái, Svein Atle Sombyi, lea váivi oaidnit mo beakkálmasa dállu lea dál.

Foto: Skjermdump / NRK

Son hállá beakkán Ánddir Ivvár Ivvára, dahje Iver Jåks dálu birra. Dállu lea billašuvvamin, ja doppe ii leat šat oruhahtti. Rohpi lea juo vitnjut, ja máŋgga sajis goaiku čáhci čađa.

– Mu mielas gal lea issoras suddu ahte ná lea billašuvvan. Mun haksen guohpahájaid dáppe, ja rohpi lea botnjut. Dat gal lea váivi munnje oaidnit ahte ná lea šaddan, dadjá Somby go fitná NRK mielde Iver Jåksa dálus.

Álggii árrat ođđaáigásaš dáidagiin

Sámi Vuorká Dávviriid musea jođiheaddji, Åse Johnsena mielas galggašii dálu albmaláhkái áimmahuššat. Erenoamážit go Jåks lei nu dehálaš sámi dáiddár.

– Ivvár álggii hui árrat geahččalit ođđaáigásaš hábmenvugiid iežas duojis ja dáidagis. Ja daid hámiid ja symbolaid bokte son čájehii hui čielga sámevuođa, muitala Johnsen.

Iver Jåks kunst

«IPMILIID DÁNSUN»: Dát Jåksa reliefa čiŋaha Sámiid Vuorka Dávviriid seainni.

Foto: Anne Berit Anti / NRK

Son lasiha ahte Iver Jåksa dáidagis lei alla árvu sihke sámi- ja olggobeale dáiddaeallimis. Ja musea jođiheaddji čohkkáge ovtta Iver Jåksa dáidaga bálddas go hállá NRK:n. Namalassii «Ipmiliid dánsun», mii lea reliefa mii lea seaidnái hábmejuvvon.

– Dás lea son govvidan muhtin dain deháleamos ipmiliin mat min máttuin ledje, dadjá Johnsen.

Eanaš áiggi iežas eallinagis oruige Iver Jåks dálus mii dál lea mieskamin.

– Dát dállu lea okta mearka su maŋis, ja eará dáiddalaš oktavuođat leamaš dien dálus, dadjá Johnsen.

Eai dieđe gii lea eaiggát

Dáiddaráđđi lea geavahan dán dálu kantuvrabáikin sullii 20 jagi. Ja leat dieđus ferten fárret doppe, go ii leat šat oruhahtti.

Iver Jåks maler akvareller

IVER JÅKS: Iver Jåks rohki dagai máŋggalágan dáidagiid.

Foto: Arne Ola Grimstad, Nordvestsamisk museumssiida pressebilde

Muhto gii eaiggáduššá dálu lea eahpečielggas.

Gielda leamaš eaiggát, muhto Dáiddaráđđi maid lea oastigoahtán dálu. Miessemánus áigot Dáiddaráđđi ja gielda čielggadit eaiggátvuođa dálus.

– Na dieđus mii gal áigut iehčamet bealis aistton geahčadit makkár vejolašvuođat leat ahte dan dálu sáhttá divodit. Mo sáhttá dan ovttasráđiid bargat, ja geat dat galget bargat dan, dadjá Dáiddaráđi stivrajođiheaddji Biret Risten Sara.

Sátnejođiheaddji Somby dadjá ahte go gielda lea čoahkkinasttán Dáiddaráđiin, de gávnnahit ovttasráđiid maid áigot dahkat dáluin.

Iver Jåksa dállu

BILLAŠUVVAMIN: Dát dállu gos Iver Jåks barggai ii leat šat orohahtti.

Foto: Piera Balto / NRK

Korte nyheter

  • Evttohit heaittihit

    Norgga oaivegávpoga Sámi mánáidgárdi, sáhttá massit sámegielat pedagogalaš beaivválaš jođiheaddji, jus Grünerløkka gávpotoassi bušeahtta 2022 dohkkehuvvo. Váhnemat dáhttut dál jierpmálaš meannudeame. Geahča dán ášši dás.

    Norga oaivegávpot Sámi mánáidgárdi, sáhttá šaddá dahe bahát massit sámegielat pedagogalaš beaivválaš jođiheaddji, jus Gávpotráđi direktevra, Grünerløkka gávpotoassi bušeahtta 2022 dohkkehuvvo. Váhnemat dáhttut dál jierpmálaš meannudeame dan áššis.
  • Eai áiggošii giddet Oslo

    Oslos leat maŋemus jándora leamaš badjel 831 koronanjoammuma. Ja dat lea ođđa olahus. Dál lohka Oslo gávpotráđejođiheaddji Raymond Johansen ahte sii eai áiggošii giddet gávpoga, muhto atnet čalmmis mo dillii ovdána. – Lea olu maid eat dieđe omikron-virusa birra, ja eat dieđe movt dat leavvá ja doaibmago boahkku dasa, lohka son. Sii leat ovdalaččas ávžžuhan buohkaid geavahit njálbmesuoji go vánddardit dakkár báikkiin gos ii leat vejolaš gaska doallat. Árabut otne de bohte ođđa nationála korona ávžžuhusat.

  • Thor Martin bisseha buot biillaid

    Norgga boles bisseha dál buot biillaid, mat bohtet Suomas, go ođđa ráddjehusat gáibidit riikaboahtinalmmuhusa, dieđiha Yle Sápmi. Norga lea mannan vahkus fas čavgen rádjerasttildannjuolggadusaid. Riikaboahtinalmmuhus registeren lea bákkolaš ja dan galgá dahkat golbma jándora ovdal go áigu rasttildit rájá Suomas Norgii. Dan lassin gáibiduvvo juogo negatiivvalaš koronateastaboađus dahje koronapássa. Dárkkisteamit bohte fápmui mannan bearjadaga. Biillat bissehuvvojit dál viššalit. – Mii Norgga politiijas leat dál ožžon dieđu, ahte mii galgat dál kontrolleret biillaid, mat bohtet Suomas Norgii, ja juohke biila kontrollerejuvvo dan dihte go mii galgat oaidnit, ahte buohkat leat čađahan dan registerema, muitala boles Thor Martin Balto.

     Thor Martin Balto
    Foto: Sara Kelemeny / Yle / Yle