Hopp til innhold

FeFo: - Kvenat dat ásse Kárášjogas

Les på norsk.

– Mii oaivvildat Ávjovári álbmogis ii lean oktasaš ráđđenvuoigatvuohta nággoguovllus man sáhttá buohtastahttit dahjege mii sulastahttá oktasaš oamastanvuoigatvuođa dálá mearkkašumis.

Nu oaivvilda Finnmárkkuopmodat (FeFo).

FeFo advokáhta Frode Andersen Innjord lea otne Alimusrievttis čilgemin FeFo oainnu Kárásjoh-áššis. FeFo oaivvilda ahte 1751 ledje kvenat geat ásse Kárášjogas. Guovllus ledje boazosápmelaččat, muhto sii eai ássan Kárášjogas.

1751:s gesse rájá Ruoŧa (ovttas Suomain) ja Norgga gaskka, ja nu maid sámi guovlluin.

FeFo oaivvilda verddesiidda ja dasa gullevaš geavahanvierut, maid Meahcceduopmostuollu oaivvilda bisttii 1751:a rádjai, lei nohkan, go sápmelaččat ledje álgán bohccuiguin bargat mii ii šat čuvvon verddeservodaga vieruid.

– Dálonat Kárášjogas ledje kvenat geat birgejedje šibitdoaluin ja guolástemiin. Ja sii dat vuosttažettiin ávkkástalle luondduriggodagaid iežaset lagasguovlluin, oaivvilda FeFo.

FeFo oaivvilda boazosápmelaččain ja kvena ođđaássiin lei oktasaš ráđđenvuoigatvuohta guovllus.

- Máŋga iešguđet joavkku geavahedje iešguđetge osiid nággoguovllus (Kárášjohka) iešguđetláhkai, logai Innjord dikkis.

Advokat Frode Andersen Innjord for FeFo i Høyesterett
Foto: Rizwana Yedicam / Høyesterett

Korte nyheter

  • Almmolaš suohkanluohti mearriduvvon

    Les på norsk.

    Gáivuona suohkanstivra mearridii geassemánu 20. b ahte luohti «Gáivuotna - Kåfjord» man Herman Rundberg lea bidjan galgá leat suohkana almmolaš luohti.

    Svein Leiros, gii buvttii evttohusa almmolaš luođi birra, dadjá ahte dát lea hirbmat stuorra ášši.

    – Dat ahte mii oažžut almmolaš Gáivuonluođi lea mielde loktemin ja čalmmustahttimin sámi kultuvrra, lea maid hui buorre go mis leat dakkár ambassadevrat nu go Herman Rundberg, dadjá Leiros NRKii.

    Luohtebiddji Herman Rundberg lea ilus go luohti lea mearriduvvon suohkanluohtin.

    – Ii leat čiegus ášši ahte Gáivuonas lea leamaš guhkes ja muhtin muddui hástaleaddji mátki min mearrasámi identitehtain, mátki mas mun leamaš oassin 90-logu rájes. Historjjálaš perspektiivvas de mearkkaša dát issoras olu midjiide. Dát lea dohkkeheapmi álbmogis. Ja dovdo dego ahte leat lávken máŋga lávkki ovddasguvlui, dadjá Rundberg NRKii.

    Ovdalaččas lea almmolaš suohkanluođi evttohus bohciidahttán garra digaštallamiid Gáivuonas (ášši dárogillii.)

    Herman Rundberg
    Foto: Carl Christian Lein Størmer / Pressebilde
  • Kåfjord kommune med ofisiell kommunejoik

    Loga sámegillii.

    «Gáivuotna - Kåfjord» av Herman Rundberg er Kåfjord kommunes offisielle joik. Det bestemte kommunestyret torsdag 20. juni.

    Svein Leiros, som står bak forslaget om offisiell kommunejoik, syns det er fantastisk stort.

    – Det å få en offisiell Kåfjordjoik er med på å løfte og synliggjøre den samiske kulturen, også er det utrolig stort at vi har sånne ambassadører som Herman Rundberg i lag med oss, sier Leiros til NRK.

    Joikens komponist Herman Rundberg er rørt og glad for at joiken er vedtatt som kommunejoik.

    – Det er ikke noen hemmelighet at det har vært en lang og til dels utfordrende reise med vår sjøsamiske identitet i Gáivuotna-Kåfjord, en reise jeg har vært en del av siden starten av 90-tallet. Så i historisk perspektiv betyr dette så enormt mye for oss. Det er en anerkjennelse i folket. Og det føles som vi har kommet mange steg lengre, sier Rundberg til NRK.

    Tidligere har forslaget om offisiell kommunejoik skapt heftig debatt i Kåfjord.

    Skilt Kåfjord kommune - samisk, norsk, kvensk
    Foto: Laila Lanes / NRK
  • Dihtorat hállet dál julevsámegiela

    Les på norsk.

    Romssa universitehta almmuha ođđa hállansyntesa julevsámegillii. Dan dieđihit preassadieđáhusas.

    Hállansyntesa lea funkšuvdna mii jitnosit lohká teavstta digitála rusttegis ja lea deaŧalaš veahkkeneavvu olbmuide geain leat lohkan- ja čállinváttisvuođat dahje oaidninváttut.

    – Sámegielat leat ceavzán dáruiduhttima danne go mii leat hállan dáid gielaid bearrašiiddámetguin priváhta ruovttuin. Odne oažžu rusttegiid giella eambbo ja eambbo saji dákkár oktavuođain. Ruovttus mun jo hálan Sirin iPhones, Sonos-skájanasan ja iežan biillain, ja hálan dárogiela ja eŋgelasgiela dáid rusttegiin, dadjá Inga Lill Sigga Mikkelsen, váldoinšenevra Divvun giellabálvalusas UiTs.

    Hállansyntesa bokte sávvet ahte sáhttet leat mielde seailluheamen julevsámegiela.

    – Go mii dál almmuhat julevsámegielat hállansyntesa de lea dat stuorra lávki rivttes guvlui ja ovdáneapmi mii addá munnje doaivaga boahtteáigái, dadjá Mikkelsen.

    Almmuheapmi lea Stormen sámi guovddážis Bådådjos geassemánu 25. beaivvi.

    Språkviter Inga Lill Sigga Mikkelsen.
    Foto: June Grønnvoll Bjørnback / NRK