NRK Meny
Normal

Ny norsk mikrosatellitt skal kunne sjå «alt»

Kystverket styrker skipsovervakinga betrakteleg når ein ny satellitt snart kjem i bane. Dei reknar med den er klar for oppskyting før utgangen av 2019.

Satelitten NorSat-2 som er heleid av Kystverket

MIKROSATELLITT: NorSat-2 er den nyaste mikrosatellitten Norge har skote opp, men snart følger den nye NorSat-3.

Foto: Illustrasjon / Kystverket

– Dette er vi veldig stolte av. I Norge er vi langt framme på dette området, og klarer å lage operative satellittar utan store kostnadar, seier Arve Dimmen i Kystverket.

Arve Dimmen

STOLT: Arve Dimmen er sjøsikkerheitsdirektør i Kystverket.

Foto: Kystverket

Utviklinga av NorSat-3 er allereie i gang. Det er ein mikrosatellitt som blant anna kan fange opp AIS-signal, som blir brukt for å unngå kollisjon mellom skip.

AIS står for Automatic identification system. Alle skip over 300 bruttotonn er pålagt å ha og bruke dette systemet.

Norge har i dag skote opp fire slike satellittar, som går i polar bane for å gi betre dekning også langt mot nord. Men to av dei har allereie passert den forventa levetida.

I ein tale i Oslo Militære Samfund på måndag sa forsvarsminister Frank Bakke-Jensen at utviklinga av mikrosatellittar har gjort at også mindre nasjonar kan utvikle kapasitetar i verdsrommet.

– Norge har skote opp fire slike satellittar til no. Tre satellittar er planlagt skutt opp dei neste åra, og fleire kan komme til, sa Bakke-Jensen.

Kan sjå «alt»

Den nye satellitten vil bli utstyrt med ein eksperimentell navigasjonsradardetektor (NRD), som betyr at den vil kunne sjå skip sjølv om skipa ikkje sender ut eigne AIS-signal.

– Det er ikkje alltid ein klarer å fange opp signala. Det kan vere feil med dei, og sjølv om det ikkje er lov, er det eit system som er mogleg å skru av.

– Så no blir det vanskelegare å lure seg unna, dersom ein ønsker det?

– Ja, det kan vere ein av gevinstane, seier Dimmen.

Illustrasjon

MOTTAKAR: Kystverket sin nedlesningsstasjon står like ved Vardø og tar imot signala frå satellittane.

Foto: Illustrasjon / Kystverket

Skal berre overvake sivil trafikk

I ei pressemelding blir det understreka at NorSat-3 er ein sivil satellitt som berre skal fange opp signal frå sivile navigasjonsradarar.

Informasjonen frå satellittane blir blant anna brukt til å overvake og regulere trafikken. Også Hovedredningssentralen bruker slik data når det skjer ulykker ved kysten og på havet.

– Det er veldig greitt å ha god oversikt, i mange situasjonar. Og vi treng god kapasitet sidan vi har ansvar for så store havområde, presiserer Dimmen.

Kystverket eig og finansierer den kommande NorSat-3-satellitten. Norsk Romsenter er prosjektleiar. Forsvarets forskningsinstitutt (FFI) leiar utviklinga av sjølve NRD-nyttelasta, som er finansiert av Forsvarsdepartementet.