Ovttasbargu SPR ja Davviriikkaid Ráđi gaskkas

Davviriikkaid ráđđi áigu dál nannet oktavuođaid ja ovttasbarggu Sámi parlamentáralaš ráđiin. Nu mearridii Davviriikkaid Ráđi dievasčoahkkin ovtta jiena vuostá, go ikte čoahkkinaste Norgga oaivegávpogis Oslos.

Torgeir Knag Fylkesnes

Torgeir Knag Fylkesnes

Foto: Laila Lanes / NRK

Lea guđat geardi go sámiid miellahttovuohta meannuduvvui Davviriikkaid Ráđi čoahkkimis, ja boađus maŋŋil jienasteami ii lean rievdan ovddit jienstanbohtosiid ektui. Ráđđi hilggui sámiid miellahttovuođaohcamuša, ja dadje mearrádusas ahte Davviriikkaid Ráđđi áigu ovttasbargat Sámi parlamentáralaš ráđiin.

– Mun gal in leat obage duhtavaš mearrádusain, go mun gal ledjen áigon dievas miellahttovuođa sámiide, cealká Sosialistalaš gurutbellodaga Norgga Stuorradikki ja Davviriikkaid Ráđi parlamentarihkkár, Torbjørn Knag Fylkesnes.

Irja Seurujärvi-Kari

Irja Seurujärvi-Kari gal ii doaivvo sámiid miellahttovuođa ollašuvvot jus sámepolitihkkarat eai bargagoađe earáládje.

Foto: Eilif Aslaksen / NRK

Máŋga lávkki maŋos

– Sámiid ovttasbargu davviriikkalaččat lea váldán máŋggaid lávkki maŋos guvlui, ja dagaha váttisin olahit dobbelii sámi áššiiguin.

Nu dadjá Irja Seurujärvi-Kari guhte ieš lea leamaš mielde dáistaleames sámiid miellahttovuođa ovddas Davviriikkaid ráđđái. Seurujärvi-Kari dadjá ahte dálá sámepolitihkkarat bearehaga leat čadnon iešguđege našunálastáhtaide eaige nagot danne bargat nu ahte šattašii buot sámiide ávkin.

Jus dálá sámepolitihkkarat eai jurddašišgoađe viidát go dušše našunálastáhta rájáid siskkobealde, de mun in jáhke ahte dievas miellahttovuođa Davviriikkaid Ráđđái, ja Davviriikkaid Sámekonvenšuvnna, goassege ollašuvvot, dadjá Irjá Seurujärvi-Kari.

Manahit vuoigatvuođaid

Juridihka professor, Øyvind Ravna dadjá ahte lea heivvolaš jearrat maid sámit manahit go eai leat vel dohkkehuvvon Davviriikkaid Ráđi dievas miellahttun. Son čujuha dasa ahte sápmelaččat manahit dan rievtti mii sis lea, namalassii siskkáldas iešstivrejumi.

– Dán rievtti han davviriikkalaš stáhtat leat dohkkehan go sii leat vuolláičállán ON álgoálbmotvuoigatvuođa julggaštusa, dadjá Øyvind Ravna.

Ruoŧa ovddeš stáhtaministtar, Carl Bildt lea ovdal dadjan ahte sámiid miellahttovuođa Davviriikkaid Ráđis livččii lean hui álki čoavdit ja mieđihit jus fal sápmelaččat livčče ássan muhtun sullos, nu movt Ruonáeatnamis, Fearasulluin ja Ålánddas.

Sámi iešstivrejupmi

Øyvind Ravna

Davviriikkalaš ovttasbargu ii leat ovdánan bearehaga go gullá ákkaid manin sápmelaččat eai dohkkehuvvo miellahttun Davviriikkaid Ráđđái.

Foto: Privat

Øyvind Ravna dadjá ahte Ruonáeatnan, Fearsullot ja Ålánda han leat juo miellahtut Davviriikkaid ráđis, ja sii nammadit oktiibuot guhtta áirasa ráđđái.

– Dát duođašta ahte lea vel stuorit dárbu čielggadit mat ja gos sámi guovllut leat, dadjá Ravna. Son lasiha ahte dan barggu mihttomearri maid Sámiid vuoigatvuođalávdegoddi barggai 1980-logus, leige juste ahte mearridit sámi guovlluid ja guovlluide mearridit rájáid ja nu sápmelaččaide mieđihit stuorit iešstivrejumi.

Mii ja sii

– Davviriikkaid ráđi čoahkkimis Norgga Bargiidbellodaga politihkkár Kåre Simensen ákkastalai ahte mii fertet heaitimis hupmamis min ja din birra, ja son ákkastalai ahte sápmelaččat han maiddái gullet dan seamma searvevuhtii go maid davviriikkaid ássit muđui dahket. Dát duođašta ahte lea ain ollu ovdal go leat olahan dan ovdáneami davviriikkalaš ovttasbarggus maid livččiimet háliidan, loahpaha juridihka professor, Øyvind Ravna.