NRK Meny
Normal

Adveantakaleandar 19.12. Jaskes idja

Dán jagáš kaleandara lea Beate Heide buvttadan NRK Sápmái.

Jaskes idja

Jaskes idja

Foto: Beate Heide

Akta dain fiidnámus ja liggoseamos juovlalávlagiid gaskkan lea “Stille natt - Jaskes idja” , masa Erik Hillestad lea dahkan dárogiel teavstta. Eai leat gallis geat dihtet ahte viššalis snjierrá ánssáša giitimuša dan ovddas ahte lávlla reidejuvvui. Muitaluvvo ahte veahkkebáhppa Joseph Mohr dan unna gilážis Obendorf Nuortariikkas bođii girkui jagi gávccinuppelotčuođigávccinuppelogis. Doppe organista Franz Gruber vuostáiválddii su dainna dieđuin ahte sii vertejit birget orgela gehtte juovlaáiggi danne go snjierát ledje ciehpan vuossu čađa. Dál gal lei čoavdinhoahppu ja vánit ledje čovdosat. Báhppa válddi dan hástalusa gávdnat juoga erenoamáš gaskijaipmilbálvalussii, ja nu son čálii sálbmateavstta “Stille nacht” masa organista čálii šuoŋaid. Ja dan juovlaija gullui dan juovlalávlaga šuokŋa vuosttáš geardde, mánáidkoarra lávllui ja gitárain čuojahuvvui. Searvegoddi bázii imaštemiin ávdugasvuhtii, ja suohkanbáhppa rendii ruoktot váidaleažžat čálalaččat iežas veahkkebáhpa.

Beate Heide

Dán jagáš kaleandara lea Beate Heide buvttadan NRK Sápmái.

Foto: Privat

Dát muitalus lei deaddiluvvon vuosttáš háve amerihkálaš láđis 90 jagi maŋŋel. Máŋgii lea dutkojuvvon goktes dát lávlla leavai máilbmái. Dat vuotnahis šnjierráborron orgela divoduvvui easkka miessemánu jagi maŋŋel, go orgeldivodeaddji iđestii girkui. Son beasai gullat muitalusa, ja su mielas dat lei nu hearvái ahte jearai oaidnit teavstta ja nohtaid. Son nu liikui dan sálbmii ahte jearai kopiija, ja nu “Stille nacht” vájuldišgođii máilbmái. Juo gávccinuppelotčuođigávcciloginjealjis gávdnui katolihkalaš sálbmagirjjis. Njuorasmahtti sánit šuoŋa birra muitaluvvoje soahterokkiin Ypesis Belgias ovccinuppelotčuođi- njealljenuppelogin. Dalle moadde duiska soalddáha gibčode murrii ja herveje dan čuovggaiguin. Ja de gullui “Stille nacht” soahtegittiin. Go maŋimus šuokŋa jaskkodii, gullui “Silent night” soahterokkiin go Englándda soalddáhat vástide lávllodemiin. Veahkkebáhpa sánit ja geafes organista šuoŋat sisttisdolle doarvái ruvttaid bissehit soađi oanehisbotta bassi ija.

Áhččásan eai lean juovllat ovdal Amahalia Jackson lei lávlon “Silent night” sutnje, ruohtaruohtaija. Dát árbevierru lea bastán čielgeađđamiiddásan. Ja nu ládje boares 1800-álggu lávlla joatká njuorasmáhttit min.