Hopp til innhold

Sus lei stuora mearkkašupmi Čáhput-áššis

Bjørn Inge Mo mearkkašii olu sámi vuoigatvuođa áššiide, son lei guovddážis go Olmmáivággilaččat vuite Čáhput-áššis ja ožžo eananvuoigatvuođaid guovllus.

Bjørn Inge Mo

Čáhput-ášši lei okta dain váibmoáššiin Bjørn Inge Mo eallimis.

Foto: Jørn Inge Johansen / NRK

Lei historjjálaš duopmu mii celkui Alimusrievttis golggotmánus jagi 2001.

Norgga stáda vuoittáhalai Olmmáivákki vuostá, duomus celkui ahte olmmáivággilaččain lei sihke geavahanriekti ja oamastanvuoigatvuohta Čáhput- guovllus.

Lei sáhka 116 km² viidosaš guovllus gos olmmáivággilaččat ledje áiggiid čađa bivdán, murren, murjen ja eará luonddu riggodagaid viežžan ja ávkkástallan.

Áŋgirušai áššis

NRK Sámi politihkalaš kommentáhtor, Mona Solbakk, muitá bures movt Bjørn Inge Mo áŋgirušai Čáhput-áššis.

– Son lei hui nuorra dalle, lea ovdal go šattai guovddáš politihkkárin. Son čohkkii giliolbmuid ja dáistaledje Norgga stádain olu jagiid, dassái go ášši joavddai Alimusriektái, Lei vuosttaš geardi go sámi eanan dohkkehuvvui Norggas, ahte sápmelaččat ieža eaiggádušše nie viiddis guovllu.

Mona Solbakk

Mona Solbakk orru Gáivuona suohkanis, Bjørn Inge Mo ruovttusuohkanis.

Foto: NRK

Les også Bjørn Inge Mo har gått bort

Bjørn Inge Mo

Šattai guovddáš politihkkárin

2003 beasai Bjørn Inge Mo Gáivuona sátnejođiheaddjin, son čohkkái sátnejođiheaddjin 2015 rádjái.

Son lei maid Tromssa bargiidbellodaga jođiheaddjin 2005-2014 áigodaga. Ja 2017 válljejuvvui son Sámediggái, gos oaččui virgelobi go šattai Romssa ja Finnmárkku fylkkaráđđejođiheaddjin 2019 rájes.

Bargiidbellodaga politihkkár ja dál stáhtačálli, Johan Vasara, muitá bures man siivos olmmoš Bjørn Inge lei.

Liekkus, siivui ja olmmošeaddjái. Politihkalaččat čielga sosiálademokráhtta, váibmu bulii erenoamážit smávvaguovlluid ja sámi áššiid ektui.

Johan Vasara

Johan Vasara maid geassá ovdan Bjørn Inge Mo mearkkašumi Čáhput-áššis.

Sus ledje olu áššit maid ani dehálažžan, muhto Čáhput-ášši dáiddii guhkit áiggi perspektiivvas deháleamos. Bjørn Inge lávii dávjá dan birra humadit, ja lei nugo juo roahkka oaččui leat, hui rámis áššiin. Olu buorit muittut báhcán sus

Johan Vasara
Johan Vasara ja Bjørn Inge Mo.
Foto: Johan Vasara / Privat

Stádaministtar morrašis

Norgga stádaministtar, Jonas Gahr Støre, čálii sotnabeaivvi iežas Facebookas Bjørn Inge Mo jápmasága birra, earet eará čállá Støre:

Politihkas don deaivvat olbmuid, geat mearkkašit olu dutnje iešguđetge ládje. Bjørn Inge lei mus buorre olmmái. Son lei rehálaš, oskkáldas ja áicil. Sutnje sáhtten riŋget ja oažžut buriid rávvagiid. Liekkus ja jierbmás olmmái, gean gal ohcalan hirbmosit.

Bargiidbellodat lea dál morrašis, ja min jurdagat leat Bjørn Inge Mo lagamusaid luhtte.

Nils Ove Foshaug (i midten) i samtale med fylkesrådsleder Bjørn Inge Mo og partileder Jonas Gahr Støre

Stádaministtar Jonas Gahr Støre ja Bjørn Inge Mo. Govas maid lea Nils Ove Foshaug (gasku).

Foto: Lars Egil Mogård / NRK

Oahpai sámegiela

Bjørn Inge Mo ii hupman sámegiela mánnán, dáruiduhttin lei garas su bearrašis. Muhto son ieš oahpai sámegiela rávisolmmožin. Sámediggepresideanta Silje Karine Muotka muittaša movt Bjørn Inge lávii sámástit go deaivvadeigga.

– Háliidan geassit ovdan dan movt Bjørn Inge áŋgirit oahpai sámegiela rávisolmmožin. Son lávii sámástit go mii politihkkárat deaivvadit.

Silje Karine Muotka og Bjørn Inge Mo.

Silje Karine Muotka (sámediggepresideanta) ja Bjørn Inge Mo (Romssa ja Finnmárkku fylkkaráđijođiheaddji) vuolláičálliga Sámedikki ja Romssa ja Finnmárkku fylkasuohkana gaskasaš ovttasbargošiehtadusa. Dat dáhpahuvvai miessemánus dán jagi.

Foto: Håkon Mudenia

Muotka lea maid ieš oahppan sámegiela rávisolmmožin.

NRK Sámi kommentáhtor Mona Solbakk namuha dan seammá go Muotka.

– Álggos go oahpásnuvven Bjørn Ingein, dalle dárusteimme. Muhto maŋemus jagiid láviime sámástit go deaivvadetne. Sus lei šaddan buorre sámegiella, dadjá Solbakk.

Gáivuona áhčči

– Mii leat stuora morrašis, dál mii jurddašat eanemusat Bjørn Inge oapmahaččaid birra geat leat massán iežaset áhči. Vaikko Bjørn Inge mátkkoštii olu de goitge son áimmahušai iežas bearraša hui bures, dadjá Gáivuona sátnejođiheaddji Bernt Eirik Isaksen Lyngstad.

Bernt Lyngstad
Foto: Øystein Antonsen / NRK

Sátnejođiheaddji mielas mearkkašii Bjørn Inge hui olu Gáivutnii.

Measta dajašin ahte son lei Gáivuona áhčči, ii dušše dego politihkkárin muhto maiddái olmmožin. Son álohii oinnii ja beroštii sis, geat rahčet ja geain ii leat nu buorre dilli.

Korte nyheter

  • Gjenbegravning av Stor-Stina i Malå

    Christina Chatarina Larsdotter (1819-1854), med kallenavnet Stor-Stina, ble født i Malå i Nord-Sverige. Hun var verdens lengste samekvinne, og var stor kjendis i Europa.

    Etter sin død ble hun gravd opp av forskere, og sendt til Karolinska institutet i Sør-Sverige.

    170 år etter sin død ble hun i dag gjenbegravd på Malå kirkegård.

    For samene i Malå har det vært en lang kamp for å få gjennomføre gjenbegravningen av Larsdotter.

    – Det har vært en stor dag, det er vanskelig å sette ord på hva man føler nå, sier leder for Malå sameforening, Stefan Larsson til SVT Sápmi.

    Gjenbegraving av Stor-Stina.
    Foto: Josefine Holgersson / SVT
  • Utvider skogbrannfaren

    Meteorologisk institutt utvider sitt farevarsel for skogbrannfare i nord.

    Fra søndag er det gult farevarsel for skogbrannfare også i nordlige deler av Nordland og sør i Troms.

    – Vegetasjon kan lett antennes og store områder kan bli berørt, advarer meteorologene.

    Fra før er det gult farevarsel for skogbrannfare i indre strøk av Finnmark og deler av Nordland.

    Farevarslene gjelder inntil det kommer nedbør av betydning.

    I Møre og Romsdal, Trøndelag, Vestland og sør på Helgelandskysten er det for tiden oransje farevarsel for skogbrannfare. Her er det klar anbefaling om å ikke bruke ild.

    Det er samtidig gult farevarsel for skogbrannfare i Rogaland.

    Meteorologisk institutt
    Illustrasjon: Meteorologisk institutt
  • Jámii 170 jagi dassái – hávdáduvvui ođđasit odne

    Ubmisámi nisu, Christina Chatarina Larsdotter rohkki (1819-1854), guhte gohčoduvvui Stor-Stina, hávdáduvvui ođđasit odne Malláge/Malå girkogárdái Ruoŧas.

    Su gohčodedje Stor-Stina go son lei erenoamáš guhkes olmmoš, badjel guokte mehter guhkki.

    Maŋŋá go son jámii ledje dutkit roggan hávddi ja dolvon su rupmaša máttás.

    Malláge sámesearvvi / Malå Sameförening beales leat giitevačča go Larsdotter fas lea beassan iežas ruovttuguovllu hávdeeatnamii.

    – Dál leat olu ieš guđet ge lágan dovddut ja lea váttis daid sániiguin čilget, lohká sámesearvvi njunuš, Stefan Larsson SVT Sápmái.

    Stor-Stina birra lea maid Åarjelhsaemien Teatere ráhkadan čájálmasa.

    Gjenbegraving av Stor-Stina.
    Foto: Josefine Holgersson / SVT