Hopp til innhold

Ballet massimis ávkkástallanrivttiid jus ráfáidahttit luonddu

Les på norsk.

Norgga Sámedikkis oaivvildit ahte Norgga luonddusuodjalanpolitihkas leat olu hástalusat, go sápmelaččat leat olggobealde suodjalanguovlluid, ja ná eai beasa geavahit iežaset árbevirolaš eatnamiid. Dievasčoahkkimis buvttiige ovdan áššemeannudeaddji Maren Benedikte Storslett Nystad, ahte luondduvalljivuođalága lea dárbu ođasmahttit.

– Mii oaivvildit, ahte sápmelaččat ieža fertejit leat mielde ásahit dáid ođđa vuogádagaid ja mii fertet geavahit árbevirolaš máhtu, mo dát guovllut leat geavahuvvon vai mii sáhttit sihkkarastit ahte sápmelaččat ain viidáset besset geavahit luonddu ávkkástallama iežaset guovlluin.

ON mearridii diibmá ođđa luonddusuodjalanmihtuid maid mielde sihke mearas ja nannámis berre suodjaluvvot 30 proseantta 2030 rádjái, mii lea vuođđun sámedikki árvalussii rievdadit luondduvalljivuođalága. Norgga dálkkádat ja birasministtar Andreas Bjelland Eriksen mielas lea buorre ahte sámediggi buktá ođđa árvalusa ja bidjá dasa olu návccaid.

– Mu mielas lea čielggas, ahte buot áigeguovdilis suodjalanáššiin lea dássedeaddu. Dálá luondduvalljivuođalágas lea juo liiba láhčit saji sámi doaimmaide, kultuvrii ja ealáhusaide dakkár guovlluin mat galget suodjaluvvot. Sii jotket ain buori gulahallama sámedikkiin, vai sámi oainnut váldot buriin vugiin vuhtii.

– Na miihan vuordit, ahte dál eiseválddit bidjet proseassa johtui ahte revideret dán naturmangfold-lága ja ahte geahčadit ođđa vuogádagaid mo dáid suodjalanguovlluid ásahit, dadjá Maren Benedicta Nystad.

Maren Benedicte Nystad Storslett.
Foto: Håkon Mudenia / NRK

Korte nyheter

  • Bargiidbellodat ii doarjjo sámediggeráđi raportagieđahallama

    Sámediggebellodagat eai leat ovtta oaivilis mo gieđahallat Duohtavuođa- ja soabahankommišuvnna raportta. Raporta almmuhuvvui mannan geasi, ja olles njukčamánu dievasčoahkkin várrejuvvo raportta meannudeapmái. Norgga Sámiid Riikkasearvi (NSR) lea evttohan sullii 40 doaibmabiju lassin raportii.

    Dán cuiggoda Bargiidbellodat.

    – Mo sáhttá NSR dáhkat buoret barggu go Duohtavuođa- ja soabahankommišuvdna, mii lea máŋga jagi dáinna bargan?, jearrá Bargiidbellodaga parlamentáralaš jođiheaddji Ronny Wilhelmsen.

    Viiddisvuohta lea dehálaš dán áššis, vástida NSRa parlamentáralaš jođiheaddji, Beaska Niillas.

    – Mii leat viggan váldit vuhtii sámi servvodaga, ja daid máhcahagaid maid dat leat maid addán midjiide mo galggašii čuovvulit kommišuvnna raportta. Ja dan mii leat geahččalan váldit vuhtii ja fitnet fárrui dohko min árvalusaid vai sámi servvodaga jiena maid buktit ovdan Stuorradiggái, iige dušše Sámedikki.

    Maiddái Nordkalottfolket buvttii sierra evttohusaid, go sin mielas Sámedikkis váilo dáhttu soabadit.

    Vaikko bellodagat eai leat gávnnadan ovttaoaivilvuhtii dán vahkku lávdegottečoahkkimiin, de dattetge vuordá Beaska Niillas ahte sáhttet čoahkkánit oktasaš šiehtadussii go áigot gieđahallet raportta njukčamánu dievasčoahkkimis.

    Sametingspartiene er ikke enige om hvordan de skal behandle Sannhets- og forsoningskommisjonens rapport. Ronny Wilhelmsen (Ap) er kritisk til at sametingsrådet kommer med flere forslag til tiltak.
  • Nuorta-Finnmárkoráđđi ávžžuha hilgut DPS-heaittiheami evttohusa

    Nuorta-Finnmárkoráđđi reagere go Davvi Dearvvašvuođa nuppástuhttinplánain lea ain evttohus heaittihit Deanu guovllupsykiátralaš guovddáža (DPS). Ráđđi ávžžuha Davvi Dearvvašvuođa hilgut evttohusa.

    – Deanu DPSa heaittiheapmi heaittiha psykiátralaš jándorfálaldaga ii dušše Nuorta-Finnmárkkus, muhto maiddái sámegiela hálddašanguovllus Finnmárkkus. Nuorta-Finnmárkoráđđi várre Davvi Dearvvašvuođa dakkár mearrádusa dáhkat. Davvi Dearvvašvuohta lea geatnegahtton fuolahit álbmoga vuoigatvuođa oažžut dearvvašvuođabálvalusaid sámegillii, čállá Nuorta-Finnmárkoráđđi preassadieđáhusas.

    – Dearvvašvuođabálvalusaid čohkken eret sámi giellahálddašanguovllus, gos sámi giella ja kultuvra lea lunddolaš oassi árgabeaivvis, áitá sámi pasieantavuoigatvuođaid.

  • Øst-Finnmarkrådet om DPS i Tana

    Øst-Finnmarkrådet reagerer på at det i omstillingen til Helse Nord fortsatt ligger et forslag om å legge ned det distriktspsykiatriske senteret i Tana (DPS).

    Øst-Finnmarkrådet anmoder Helse Nord om å avvise dette forslaget.

    – En nedleggelse av DPS i Tana vil gjøre at man fjerner det psykiatriske døgntilbudet ikke bare i Øst-Finnmark, men også i det samiske språkforvaltningsområdet i Finnmark. Øst-Finnmarkrådet vil advare Helse Nord mot å ta et slikt skritt. Helse Nord er pålagt å ivareta befolkningens rett til å få helsetjenester på samisk, skriver Øst-Finnmarkrådet i en pressemelding.

    – En sentralisering av helsetjenestene ut av det samiske språkforvalningsområdet der samisk språk og kultur er en naturlig del av hverdagen vil undergrave samiske pasientrettigheter.