William Guzman krabbar i sykkelfeltet
William krabbar inn i framtida i Bergens gater.
Marcelo Guzman med sonen William
Han bur i ein by der fleire skal bruke beina, og biltrafikken skal ned.
Svegatjørn - Rådal, dronebilde, 26. november 2020
Statens vegvesen
Samtidig blir det bygd motorvegar frå alle kantar inn til byen.
Ingen har rekna på kor mange fleire bilar dei nye vegane vil gi til saman.

Reknestykket som ikkje går opp

Reknestykket som ikkje går opp

På ei bystrand i Bergen går ein elleve månadar gammal gut med ustøe skritt.

Han held godt tak rundt peikefingaren til pappa. Men William er mildt sagt framoverlent. Det er nok ikkje lenge før han slepper taket. Klar til å gå ut i byen og livet på eigne bein.

– Vi lever det gode bylivet. Vi kan gjere alt vi vil, har alt rett utanfor døra.

Det seier far til William, Marcelo Guzman (30).

Vi er i det som lokalpolitikarane likar å kalle «gåbyen Bergen». Der målet er at flest mogleg skal kunne bu og leve slik at dei ikkje treng å køyre bil i kvardagen.

Men William vil vekse opp i ein by som vil bli omringa av nye, svære motorvegar.

Ein gjennomgang NRK har gjort av dei nye vegprosjekta, viser at trafikken kan auke kraftig inn i eit område der personbiltrafikken ikkje skal vekse.

Marcelo Guzman med barnevogn foran buss og Bryggen i Bergen

BRYGGEN: Marcelo Guzman og vesle William på veg over Bryggen i Bergen, som fleire ønsker skal vere bilfri.

Foto: Leif Rune Løland / NRK

Ei framtid utan bil

William og familien er allereie ein del av klimaløysinga. Foreldra tar buss eller går til jobb, og eig ikkje bil.

Målet er at byfolk over heile landet skal gjere som dei. Noreg har forplikta seg til å redusere klimagassutsleppa, og noko må skje raskt.

Byvekstavtalane skal få fortgang i ting. Dei handlar om at det ikkje skal bli fleire bilar i byane.

Kort fortalt forpliktar Bergen seg til at dei klarer å hindre at fleire køyrer. Greier dei det, får dei milliardar av kroner frå staten.

Men desse pengane kan henge i ein tynn tråd.

Draumen om bru

På ferjekaien står elektrikar Ronny Hagen og ventar. Sjølv om klokka på veggen berre viser åtte, har Ronny allereie vore på jobb i halvannan time for å pakke bilen.

Alt må nemleg planleggast i minste detalj når Ronny skal med ferja over fjorden for eit oppdrag. Ein ferjetur som no tar 35 minutt.

– Ei bru ville vore veldig viktig, seier elektrikaren.

Ein ting er reisetida, ein annan ting er stressmomentet ferja gir for Ronny.

Og brua er alt planlagd.

Ronny Hagen på Tiko elektro

MISFORSTÅING: Ronny Hagen og kollegaen Vidar har misforstått kvarandre. På telefonen seier Vidar at han alt er på andre sida av fjorden. Sjølv om dei no må køyre to bilar, og det blir dyrare for bedrifta, tek sjefen det med eit smil.

Foto: Adrian Nyhammer Olsen / NRK

Då regjeringa la fram planen for korleis Noreg skal henge saman i framtida – Nasjonal transportplan – var ei av dei største nyheitene at kjempeprosjektet E39 Hordfast blir prioritert.

Europavegen er hovudvegen mellom Bergen og Stavanger. Ei motorvegbru vil erstatte dagens to ferjer. Berre fjordkryssinga Ronny skal ut på ville vore 30 minutt kortare.

Men prosjektet er ikkje billig. Til saman har det ein prislapp på 37,7 milliardar kroner.

Hordfast vil bety ein kraftig auke i trafikken inn mot bergensområdet.

Samtidig er dette eit av dei mest lønsame samferdsleprosjekta i Norge. Bu- og arbeidsmarknaden skal blomstre, og vegen skal gjere underverk for næringslivet.

Kan dei reisande spare tid, sparer dei pengar.

Elektrikaren Ronny er ein av dei som vil ha mykje igjen for brua.

– Selskapet mitt står i dag litt «på staden kvil» når det gjeld å vekse, seier han.

Men der brua kan bety mykje for dei på begge sider av fjorden, kan det få negative konsekvenser for livet i byen.

Modell av Hordfastbrua over Bjørnafjorden.

HORDFAST: Brua over Bjørnafjorden vil bli fem kilometer lang med fire felts motorveg og fartsgrense på 110 kilometer i timen.

Illustrasjon: Statens vegvesen/Dissing+Weitling

Motorvegar i alle himmelretningar

Denne månaden gjekk dei første sprengladningane for ny motorveg mot Sotra, vest av Bergen.

Nord for byen kranglar politikarane om kor mange kollektivfelt dei vil ha på den nye motorvegen.

I aust er det planlagd ny veg frå Bergen på veg til Voss.

Og i sør står ein nær ferdig motorveg klar for opning neste år. I tillegg vil regjeringa bygge brua til Ronny, Hordfast, som vil kome inn på den same vegen.

Bortsett frå omdiskuterte Hordfast støtter lokalpolikarane bygginga av desse nye vegane.

Svegatjørn - Rådal, dronebilde, 26. november 2020

OPNING NESTE ÅR: Svegatjørn-Rådal forkortar reisetida mellom Os og Bergen frå 35 til 17 minutt. Bildet er tatt 26. november 2020.

Foto: Statens vegvesen / Hawkeye

NRK har sett nærare på vegprosjekta i og rundt vestlandshovudstaden, og kva for trafikkauke dei vil bringe med seg.