NRK Meny
Normal

Meiner reinen bør etast – ikkje forbrennast

1000 reinsdyr i Nordfjella skal til forbrenning. Odd Lothe Ohnstad i Haugen gardsmat meiner det er uetisk å kaste maten på denne måten.

Odd Ohnstad

KRITISK: Odd Lothe Ohnstad ynskjer at ein gjer meir for å ta vare på vel 50 tonn med fyrsteklasses mat.

Foto: Sigrid Skjerdal / NRK

– Det er uakseptabelt og uetisk. Det er vanskeleg å ta omsyn til at ein skal destruere vel 50 tonn med fyrsteklasses mat, seier Odd Lothe Ohnstad.

Ohnstad er jeger og dagleg leiar for Haugen gardsmat i Aurland. Vel 1000 reinsdyr vil bli sendt til forbrenning når Staten skal utrydde villreinstammen i Nordfjella. Destrueringa startar når den vanlege jakta er over.

– Lite som skil frå vanleg jakt

Mattilsynet meiner det ikkje er tid i vintermånadene til å handtere slaktet. Ohnstad er heilt usamd:

– SNO vil ikkje vombe ut dyra som blir skotne i fjellet. Dette er skilnaden frå vanleg jakt. Logistikken elles er lik, dyra må merkast, fraktast til veg og takast hand om. Det må takast prøver. Det handlar om å få ut vomba, for ein røynd jeger er det snakk om fem minutt.

​ Kan kjøtet vere farleg å ete?

– Alle skal sleppe å ete skrantesjuk mat. Alle slakt blir testa. Det er hundre prosent sikkert at CWD-kjøt ikkje vil nå marknaden. Dette er fyrsteklasses, prima råvare, seier Ohnstad.

Nordfjella

NORDFJELLA: 2200 reinsdyr skal skytast ned for å bli kvitt skrantesjuka.

Foto: Gunnar Grimstveit / NRK

Mattilsynet meiner det ikkje er tid

Seniorrådgjevar Kristin Ruud Alvseike i Mattilsynet meiner det ikkje er tid for SNO til å ta vare på kjøtet:

– Vi også ville bruke fullt brukbart viltkjøt, men etter å ha sett på det i praksis, så ser vi at det går utover sjansen til å bli kvitt skrantesjuka, seier ho.

Alvseike meiner det går med for mykje tid:

– Effektiviteten går ned, mykje logistikk må på plass, det er ulendt terreng, vinterstid er det korte dagar. Det viktigaste er å bli kvitt sjukdomen.

LES OGSÅ: – Må kaste 50 tonn reinsdyrkjøt

Massenedskytinga har starta

Totalt skal 2200 villrein i Nordfjella avlivast. Nedslaktinga skjer fordi ein skal hindre den alvorleg sjukdomen skrantesjuke i å spreie seg, potensielt kan den truge alle hjortedyr i Noreg.

Skrantesjuke (Chronic Wasting Disease - CWD) er ein dødeleg prionsjukdom som angrip nervesystemet hjå hjortedyr.

– Vi har håp om at jegerane under ordinær jakt får felt 1000 dyr, då vil det bli i overkant 1000 dyr igjen, desse blir ikkje menneskemat, seier Alvseike.

Hentar ut skrantesjuk villrein

SMITTEFARE: Ein skrantesjuk rein vert henta ut frå Nordfjella i 2016.

Foto: Petter Braaten/SNO

Kunne brukt meir tid

Ohnstad meiner Mattilsynet burde brukt meir tid på å skyte ned villreinen. Då hadde det vore lettare å berge kjøtet. I tillegg tyder ting på at smittespreiinga går saktare enn frykta:

– Ein kan utsette saneringa eitt år til, og frigjere massive ressursar.

Men Alvseike avviser at dei har meir tid:

– Det er ei heilt klar tilbakemelding frå Vitskapskomiteen for mattryggleik og andre fagmiljø at desto raskare vi tek ut smitten, desto raskare blir vi kvitt skrantesjuka, seier ho.

Statens helsetilsyn har avdekka at fire av fem norske kommunar som blei sjekka bryt lova og gir eit for dårleg tilbod til utviklingshemma.
Første i Norge som har vektløfting som valgfag.