Hopp til innhold

Seminára sámi mánáidgirjjálašvuođa birra: – Dá lea álgu sámi mánáidgirjjiide

Sámedikki girjerájus, Juoigiid searvi ja Norgga mánáidgirjeinstituhtta lágidedje odne rabas seminára sámi mánáid girjjálašvuođa birra Oslos.

Girječálli Inga Ravna Eira, sámi girječálliid searvvis, lei okta dain gii čuovui seminára.

– Dát mearkkaša hui olu sámi girjjálašvuhtii ja sámi girječálliide, danin go mii leat guhká váillahan girjjiid mánáide erenomážit ja maiddai nuoraide.

Su mielas lea buorre go dákkár seminára dollo, ja muitala ahte sis lea ihttin gis bargobádji mas galget digaštallat mo galget bargat sámi mánáid girjjálašvuođain ovddasguvlui.

Son čilge ahte Sámis eai leat doarvái mánáidgirječállit, ja jus galget eambbo mánáidgirjjit de adnojit eambbo girječállit maiddái mánáide ja nuoraide.

– Jus mis galgá boahtteáiggis gávdnot sámegiella, de fertet mii álgit mánáiguin ja mánáide. Erenomážit dál galggašii dahkkot hui stuorra bargu oažžut olu sámegiel mánáidgirjji.

Son dadjá ahte mánát galggašedje álgit beassat gullat girjjiid dalán go riegádit ja gitta 13-14 jagi rádjái, muhto ahte Sámis eai leat girjjit buot daid ahkásaččaid.

– Min oainnu mielde lea hui dehálaš sámegielat mánáide oažžut dan vásáhusa, girjjit han ovddidit sámegiela ja go mánát gullet iežaset gillii girjji, dain leat máŋggalágan vásáhusa.

Ihttá bargobádjái lohká vuordit ahte dat geat galget doppe hállat doppe buktet árvalusaid muhto maid ahte sii ovttas galggašit gávnnahit juoidá.

– Dá lea álgu sámi mánáid girjjiide, ja dás rájes de álget várra dahpahuvvot áššit, sávvamis.

Inga Ravna Eira
Foto: Iŋgá Káre Márjá I. Utsi / NRK

Korte nyheter

  • Rektor heaitá virggistis beaivvát ala

    Mathis Persen Bongo heaitá beaivvát ala Sámi joatkka ja boazodoalloskuvlla rektorin, čállá iFinnmark (máksu gáibiduvvo).

    Skuvlla stivrrajođiheaddji, Guri Adelsten Iversen, duođašta eretcealkima áviisii.

    Son lohká persovnnalaš ákkaid ja ahte eretcealkin lea boahtán čálalaččat.

    NRK lea njukčamánus muitala ráfehisvuođas skuvlla bargiid gaskkas, geat eai leat duhtavaččat bargobirrasiin.

    Oahpahusdirektoráhtta lea dán oktavuođas kártemin skuvlla dárbbuid ja geahččaleamen buoredit bargobirrasa.

    Mathis Persen Bongo
    Foto: Roger Manndal, NRK
  • SNO: – Det var gaupe som drepte ni rein

    Rovdyransvarlig ved Statens naturoppsyn (SNO), Magne Asheim, slår fast at det var gaupe som drepte ni rein på Laksefjordvidda i Lágesduottar reinbeitedistrikt.

    – Kadavrene var ikke så ferske. De var veldig oppspist. Vår ansatt undersøkte dem, og slår fast at det er gaupe som har drept reinsdyrene, sier Asheim.

    Forskjellige rovdyr har sin egen måte å drepe dyr på.

    – Det er lettere å finne ut dette når kadavrene er ferskere, men det var tydelige spor å se i nakkeskinnet. Der var det hull som passer med tannavstanden til gaupas kjeft, forklarer Asheim.

    Leder i reinbeitedistrikt 13 Lágesduottar, Máret Láilá Anti, opplyser at reinbeitedistriktet har store problemer med rovdyr.

    – På vinterbeitene har vi bjørn. På sommerbeitene har vi gaupe, ørn, havørn og jerv, forteller Anti.

    Loga sámegillii

    Gaupe drepte rein på Laksefjordvidda
    Foto: Roger Brodin Rist / SNO
  • Albbas dat speajai ovcci bohcco

    Stáhta luonddubearrágeahču borespiire ovddasvástideaddji, Magne Asheim, lohká sii vissásit sáhttet dadjat ahte albbas dat speajai dan ovcci bohcco Lágesduoddara orohagas.

    – Ráppit eai lean nu varrasat. Dat ledje viehka olu borron. Min bargi iskkai daid, ja gávnnahii albbas dat lea goddán bohccuid, čilge Asheim.

    Iešguđet boraspiires lea iežas vuohki goddit ealliid.

    – Dán lea álkit gávnnahit go rábbi lea varas, muhto dás gávnnai min bargi dan mii lei báhcán čeavetnáhkis. Das gávnnai son ráiggiid mat heivejit albasa bátnegaskkain, čilge Asheim.

    Orohaga 13 Lágesduoddara jođiheaddji Máret Láilá Anti muitala, ahte sis leat váttisvuođat boraspiiriiguin sihke dálve- ja geasseorohagas.

    – Dálveorohagas leat guovžžat. Geasseorohagas leat albasat, goaskimat, mearragoaskimat ja geaŧkit, muitala Anti.

    Les på norsk

    Gaupe har drept rein på Laksefjordvidda
    Foto: Roger Brodin Rist / SNO