Hopp til innhold

Davvin unnán čáhci magasiinnain: – Heahtedilli

Davvi-Norgga čáhcemagasiinnaid deavdindássi lea hirbmat vuollin, čájeha Norgga čázádat- ja energiijadirektoráhta (NČE) vahkkosaš magasiidnastatistihkka.

Dat sáhttá mearkkašit ahte Davvi-Norga oažžu «Oslo-hattiid» dán geasi elrávnnjiin. Sivvan dasa lea ahte Davvi-Norga soaitá šaddat Mátta-Norggas ja Davvi-Ruoŧas oažžut elrávnnji, go davvin buvttaduvvo nu unnán.

– Dat attašii veahá alit hattiid go dan masa olbmot davvin leat hárjánan daid maŋimuš 2-3 jagiid, čilge Volt Power Analytics fápmoanalyhtalaš Olav Botnen.

Son einnosta hattiid sullii 35-40 evrre kw/t Davvi-Norgii dán geasi. Botnen ii leat fuolas dilis, ja čilge ahte davvin geavahit unnit elrávnnji kapasiteahtta ektui.

Muhto Bearddu sátnejođiheaddji, Toralf Heimdal, dadjá ahte Álddesjávrris, mii golgá Romssa stuorámus fápmogáldui, Bearddujohkii, lea unnán čáhci.

– Dárbbašat olu njuoskkadaga ovdalgo deavdindássi lea dábálaš dásis fas čakčat. Dat lea áibbas veadjemeahttun, dá lea heahtedilli, cealká Heimdal.

Vannmagasin Bardu

Rekordlite vann i magasinene i Nord-Norge: – Det er krise

Kraftanalytiker spår «Oslo-priser» på strøm i nord på grunn av lite nedbør og smeltevann. Ordfører i kraftkommunen Bardu mener situasjonen er kritisk.

Korte nyheter

  • Dihtorat hállet dál julevsámegiela

    Les på norsk.

    Romssa universitehta almmuha ođđa hállansyntesa julevsámegillii. Dan dieđihit preassadieđáhusas.

    Hállansyntesa lea funkšuvdna mii jitnosit lohká teavstta digitála rusttegis ja lea deaŧalaš veahkkeneavvu olbmuide geain leat lohkan- ja čállinváttisvuođat dahje oaidninváttut.

    - Sámegielat leat ceavzán dáruiduhttima danne go mii leat hállan dáid gielaid bearrašiiddámetguin priváhta ruovttuin. Odne oažžu rusttegiid giella eambbo ja eambbo saji dákkár oktavuođain. Ruovttus mun jo hálan Sirin iPhones, Sonos-skájanasan ja iežan biillain, ja hálan dárogiela ja eŋgelasgiela dáid rusttegiin, dadjá Inga Lill Sigga Mikkelsen, váldoinšenevra Divvun giellabálvalusas UiTs.

    Hállansyntesa bokte sávvet ahte sáhttet leat mielde seailluheamen julevsámegiela.

    - Go mii dál almmuhat julevsámegielat hállansyntesa de lea dat stuorra lávki rivttes guvlui ja ovdáneapmi mii addá munnje doaivaga boahtteáigái, dadjá Mikkelsen.

    Almmuheapmi lea Stormen sámi guovddážis Bådådjos geassemánu 25. beaivvi.

    Språkviter Inga Lill Sigga Mikkelsen.
    Foto: June Grønnvoll Bjørnback / NRK
  • Datamaskiner kan for første gang snakke på lulesamisk

    Loga sámegillii.

    Universitetet i Tromsø lanserer en ny talesyntese på lulesamisk. Det opplyser de i en pressemelding.

    Talesyntese er en funksjon som leser opp tekst på din digitale enhet og er et viktig hjelpemiddel for personer med lese- og skrivevansker eller synsutfordringer.

    – De samiske språkene har overlevd fornorskningen fordi vi har snakket språkene med familiene våre i private hjem. I dag får apparaters språk større og større plass i slike sammenhenger. Hjemme hos oss snakker jeg allerede med Siri på iPhone, en Sonos-høytaler og med bilen min, og jeg snakker norsk og engelsk med disse apparatene, sier Inga Lill Sigga Mikkelsen, overingeniør i Divvun ved UiT.

    Gjennom talesyntesen håper de å kunne bidra til å bevare det unike språket.

    – Det at vi nå lanserer en lulesamisk talesyntese er derfor et stort skritt i riktig retning og en utvikling som gir meg håp for fremtiden, sier Mikkelsen.

    Lanseringen skjer på Stormen samiske senter i Bodø 25. juni.

    Språkviter Inga Lill Sigga Mikkelsen smiler
    Foto: JUNE BJORNBACK / JUNE BJORNBACK
  • Arván 51,1 millimehter ovtta jándoris

    Les på norsk.

    Maŋimuš jándora lea arván garrasit Davvi-Romssas ja muhtin guovlluin Finnmárkkus.

    Doppe gos arvvii eanemusat lei Cuokcavuonas Láhpi suohkanis. Doppe mihtiduvvui 51,1 millimehter arvi ovtta jándoris.

    Čuovvovaččat arvvii Nuortarávnnjis Ráisavuonas 49,6 millimehter.

    Dan dieđihit meteorologat Xs.

    Arvá ain máŋga guovlluin, muhto ii seamma ollu, čállet sii.

    Regn 19.-20. juni 2024
    Foto: Meteorologene