Hopp til innhold

Professor feller «juksedom» etter Carlsen-drama – ekspert ikkje overtydd

Hans Niemann (19) har måtta tole haugevis av skuldingar om juks dei siste vekene, etter ein siger mot Magnus Carlsen (31). No har ein anerkjend professor gått amerikanaren etter i saumane.

Hans Niemann, professor Kenneth Regan og Magnus Carlsen.

TALAS TALE: Professor Regan (i midten) har analysert alle Hans Niemanns (t.v.) parti frå dei siste to åra, etter dramaet med Magnus Carlsen (t.h.).

Foto: NRK / NTB

Niemann var kanskje kjend i sjakkmiljøet frå før, men han vart for alvor eit hushaldsnamn då Carlsen trekte seg frå ei storturnering etter å ha tapt mot amerikanaren.

Fleire sjakkekspertar og stjerner meinte dette var måten nordmannen skuldar Niemann for juks. Dermed var 19-åringen plutseleg midt i søkjelyset.

Situasjonen er veldig vanskeleg fordi han har vedgått å ha juksa ved fleire høve. Det at det er «fleire gonger» er det store problemet her.

Det seier professor Kenneth Regan til NRK. Han er professor i informatikk og ingeniørfag ved Universitetet i Buffalo i USA. Og i sjakkmiljøet er han høgt respektert.

Regan er kjend som den store eksperten på datajuks i sjakken. Han er den beste i verda på det, så det er all grunn til å ta det seriøst, seier sjakkekspert Atle Grønn til NRK.

Hans Niemann

MYKJE OMTALT: Den amerikanske sjakkspelaren Hans Niemann.

Foto: NRK

Etter skuldingane mot Niemann, bestemde matematikaren – og sjakkspelaren – Regan seg for å sjekke om det fanst sanning i jukseskuldingane.

Fleire års arbeid

Og det er ingen jobb for kven som helst. Professoren har nemleg analysert alle parti Niemann har spelt dei siste to åra.

Det er andre stormeistrar som har vore i liknande situasjonar, men dei har aldri fått denne behandlinga. Dei har likevel ikkje fått invitasjonar til dei same prestisjeturneringane som Hans Niemann har fått, seier Regan.

Metoden han har brukt går ikkje på sjakkbasert kunnskap, men er basert på kvantitative dataanalysar av sjakktrekka.

Eg har faktisk ikkje talt talet på parti. I nokre turneringar er det berre dei TV-sende partia som finst på «The Week in Chess». Det vil seie at eg til dømes får sju av ni parti frå turneringane han har spelt. Eg trur talet på parti ligg på rundt 317, fortel Regan.

Professor Kenneth Regans analyser av Hans Niemanns sjakkpartier.

AVANSERT: Slik ser oversikta over resultata ut på Regans datamaskin.

Foto: Skjermdump fra Kenneth Regans PC / NRK

Dette er dommen

Etter fleire år med analysar er Regan klar i si sak. Tidlegare har han halde analysane sine for seg sjølv, men etter å ha høyrt ein annan analytikars arbeid på radioen, valde han å publisere sine eigne resultat.

Kva er dommen din?

Alt er heilt normalt, seier Regan.

Alt er heilt normalt?

Ja, det er så normalt det kan bli.

Men han kan ikkje vere hundre prosent sikker.

Professor Kenneth Regan.

ERFAREN: Regan er professor i informatikk og ingeniørfag.

Foto: Privat

Han seier at trass i analyseresultata, er det framleis er fullt mogleg at Niemann kan ha juksa i ei turnering.

Sjølv om Grønn meiner at Regans analysar er seriøse, seier han likevel at metoden han bruker ikkje åleine kan sjå bort frå juks.

Nei, det trur eg ikkje. Det kan sjå bort frå at Niemann er ein svak spelar som alltid, eller ofte juksar. Men eg trur ikkje metoden er god nok til å overtyde Magnus, seier Grønn.

Les også: Sjakkdommar avslører juksemetodar: – Eit større problem enn ein trur

Hans Niemann og Magnus Carlsen.
Hans Niemann og Magnus Carlsen.

Umogleg å sjå bort frå juks

For juks i sjakken er ekstremt vanskeleg å oppdage. Særleg om ein ikkje er til stades fysisk på turneringa, ifølgje Grønn. Likevel meiner han at Regans analysar har noko for seg.

Det er klart at Regans analysar vil vere til støtte for Niemann, og det er absolutt noko Niemann sjølvsagt vil ta imot med opne armar. Det er ei viktig støtte å få, men eg trur kanskje ikkje at det er der Magnus mistenkjer at jukset har gått føre seg, seier Grønn.

Sjakkekspert Atle Grønn intervjues utenfor NRK Marienlyst.

SJAKKEKSPERT: Grønn seier Regans analysar er seriøse.

Foto: Lars Thomas Nordby / NRK

For Regans analysar er berre baserte på digitale spor.

Er det i det heile mogleg å sjå bort frå juks?

Ein kan ikkje sjå bort frå det. Ein kan verken sjå bort frå det eller bevise at jukset har funnest viss ikkje det er fysiske bevis. For juks kan til dømes vere at ein i publikum har klødd seg bak øyret éin gong i løpet av partiet. Det er jo ingen computeranalysar som kan fange opp det, seier Grønn.

Magnus har jo sagt dette sjølv, at viss han får jukse éin gong i løpet av eit parti så er det nok til at han blir uslåeleg. Regans metodar er baserte mykje på statistikk og store tal. Og så vil eg tru at det ikkje finst nokon metodar i verda som kan fange opp juks i eit enkeltparti eller ved eit enkelttrekk.

Les også: Carlsen-kontroversene som forbløffet sjakkverden: – Han har ekstremt mye makt

Magnus Carlsen
Magnus Carlsen

Siste nytt

  • Betis-fansen laga bråk i Roma

    Det gjekk hardt for seg i Romas gater etter at heimelaget blei slått 2–1 av Real Betis i Europaligaen torsdag. Italienarane rasar mot oppførselen til spanjolane.

    – Søppel overalt, og til og med menn som brukte søylene som urinalar, skriv italienske Il Fatto Quotidiano, ifølge spanske AS.

    Det var rundt 5000 Betis-fans på torget Piazza del Popolo i den italienske hovudstaden torsdag kveld.

    Avisa La Repubblica omtaler torget som «eit teppe av søppel» fredag morgon og skriv at det var fleire av spanjolane som kasta tomme ølflasker på vindauga til ein bar i Trastevere-området.

    I ein video på Twitter kan ein sjå torget fult av søppel, og renovasjonsarbeidarar som ryddar opp etter torsdagens kaos.

    Real Betis-fans i Roma
    Foto: ALBERTO LINGRIA / Reuters
  • – Målbonus gir Haaland 10 mill. i veka

    Den ville scoringsforma til Erling Braut Haalands gjer at han ligg an til å tene over ti millionar kroner i veka i Manchester City, ifølgje Daily Mail.

    Den britiske storavisa hevdar å vite at Haaland har ei rekkje «vanlege» bonusar i kontrakten sin som gjer at jærbuen med prestasjonane han viser i dag, vil innkassere ei årsløn på svimlande 45 millionar pund (865.000 pund i veka).

    Det svarar til 536 millionar kroner etter dagens kurs, og gjer han truleg til den best betalte spelaren i Premier League.

    Haaland har skåra hat trick i tre heimekampar på rad i den engelske toppdivisjonen. I alt har han skåra 19 mål på 12 kampar for City, og nordmannen ber det heitaste namnet i fotballverda om dagen.

    I serien har det vorte 14 mål på 8 kampar. Om Haaland skulle klare å halde oppe målsnittet sitt gjennom heile sesongen, vil han ende på 67 Premier League-mål i 2022/23.

    Laurdag ventar heimekamp mot Southampton for City og den målhungrige jærbuen.

    Haaland
    Foto: Nick Potts / AP
  • Carl-Fredrik Bunæs er død

    Den tidlegare friidrettsutøvaren Carl-Fredrik Bunæs sovna stille inn torsdag kveld etter lengre tids sjukdom. Han blei 82 år gammal.

    Det opplyser sonen Per Christian Bunæs i ei melding til NTB.

    Bunæs var blant dei fremste sprintarane i Norden tidleg på 1960-talet. Som senior tok han 18 individuelle NM-gull (fem på 100 meter, ni på 200 meter og fire på 400 meter) frå 1957 til 1966.

    Han deltok i Roma-OL i 1960 og rauk ut i kvartfinalane på 100 og 200 meter.

    I sin aktive karriere gjekk han som regel under namnet «Bassen Bunæs». Han var spesielt kjend for sin solide innsats i landskampar..

    – Vi som hadde glede av å springe stafettar på for eksempel 4 x 400 meter kunne seie at det ikkje var så¨farleg kva vi gjorde, for Bassen ordna opp på siste etappe, skreiv hans klubbkamerat i Tjalve, Arne Kvalheim, på twitter då dødsfallet var kjent.

    Bunæs let etter seg seg to barn og fire barnebarn.

    Carl Fredrik Bunæs
    Foto: Knut Edvard Holm / NTB

Sendeplan

Kl. Program Kanal
Spilleliste med 64 klipp
Sport
Spiller nå
Kjønn og religion er ingen hindring 00:45
Neste