Hopp til innhold

Idrettshistorikar om Klæbo-disken: – Unikt i skihistoria

Har det nokosinne tidlegare hendt at ein langrennsløpar er diska frå ein medalje i eit internasjonalt meisterskap etter hendingar under konkurransen?

Klæbo og Bolsjunov i ski-klinsj

UNIKT: Her blei Johannes Høsflot Klæbo diska frå femmilsgullet.

Foto: Adam Ihse/tt / NTB

– Eg trur dette er unikt i skihistoria. Eg har tenkt grundig på dette sidan søndag ettermiddag, og det er ein verkeleg merkeleg situasjon.

Det seier langrennshistorikar Thor Gotaas til NRK om episoden i innspurten på femmila søndag, der Johannes Høsflot Klæbo blei diska etter å ha gått først i mål.

– Er det første gongen i skihistoria at ein langrennsløpar er diska for hendingar under konkurransen, etter først å ha gått inn til medalje?

Forfatter og folklorist Thor Gotaas

HISTORIKAREN: Thor Gotaas har skrive mange historiebøker om langrenn, men trur det som skjedde i VM er unikt i skihistoria

Foto: Azad Razaei / NRK

– Eg har snakka med fleire om dette, og om det er snakk om VM og OL, veit eg ikkje at det har skjedd før, seier Gotaas.

Han har diskutert det med NRKs ekspert Torgeir Bjørn, som også godt kjenner langrennssportens historie. Men heller ikkje ha kjenner til nokon parallell.

I sprint har det skjedd. I 2018 blei Kasper Stadaas diska frå bronsemedalje i NM.

I OL i Sarajevo i 1984 blei Ove Aunli diska for skøyting på heile oppløpet. Men det var frå ein femteplass, ikkje medalje.

Så seint som i Lahti i januar i år blei det russiske laget diska frå ein tredjeplass etter krangelen mellom Finlands Joni Mäki og Bolsjunov. Men det var ikkje i meisterskap.

– Fellesstart er relativt nytt

Stadaas

SPRINT-DISK: Kasper Stadaas blei diska frå bronsen i sprinten under ski-NM i 2018

Foto: Terje Pedersen / NTB scanpix

Gotaas seier også at fellesstartar i langrenn er nokså nytt, berre dei siste 20–25 åra, og det er ikkje lenge i langrennshistorisk samanheng. Fellesstart var rett nok prøvd på femmila i Lahti i 1971, men der var det ingen spurt.

– Det einaste som var fellesstart før, var stafettar. Det var det berre i VM og OL fram til åttitalet. Stafettar kunne ein også vinne med eit minutt, og då var det heller ikkje så mange sjansar til at slike hendingar skulle skje, seier Gotaas.

Uansett var dette ein situasjon som det er nesten umogeleg å kopiere.

– Her har vi ein innspurt på ei femmil. Det er heilt spesielt at han som leier, bryt staven fordi det kjem ein bak og går forbi, og så er det tredjemann som vinn, seier Gotaas, som meiner dette kan gå inn i idrettshistoria som like unikt som ei anna historie:

– Det var ein skøyteløpar for nokre år sidan der alle dei første datt, og sistemann kom først i mål. Eg trur det som skjedde i Oberstdorf er unikt, og vil gå inn i historia som like spesiell som då Brå braut staven, men på ein annan måte.

Han siktar til kortbaneløparen Steven Bradbury, som opplevde dette både i semifinalen og finalen i OL i 2002.

Forstår at slikt kan skje i farten

Aleksandr Bolsjunov og Joni Mäki

LAHTI I JANUAR: Det russiske stafettlaget blir diska frå tredjeplass etter denne knuffinga mellom Aleksandr Bolsjunov og finske Joni Mäki

Foto: Jussi Nukari / AP

– Eg har snakka med mange, men ingen har kome opp med noko som er i nærleiken, gjentek han.

Gotaas forstår likevel at slikt kan skje.

– Vi ser det i sakte film, men dei kjem i 30 kilometer i timen og har berre målet om å vinne, alle tre. Det skjedde fort. I kampens hete kan slikt skje, og stavar brekk for ingenting. Det er to unge mannfolk som er heilt ville, og som prøver å gjere sitt beste. Det er lett å vere etterpåklok, seier han.

– Dessutan var det ein jury med ein nordmann, ein russar og ein til. Det er også spesielt at det var ei norsk kvinne som hadde det siste ordet. Det er mykje som er spesielt her, seier Gotaas.

– Dersom Bolsjunov hadde kome først og Klæbo hadde blitt diska då, hadde berre nordmannen blitt sure. No er både nordmenn og russarar sure, og kanskje får Emil Iversen eit gull han meiner han ikkje har fortent. Det er tre partar her.

– Både Bolsjunov og Klæbo er dårlege taparar. Det er derfor dei er så gode. Dei er vinnarskallar og hatar å tape. Idretten er eigentleg nokså uviktig, men for dei som driv med det der og då, kjennest det veldig viktig, seier langrennshistorikaren.

Norges stafettlag i OL 1984

DISKA FOR SKØYTING: Stafettlaget i OL i 1984, med Ove Aunli til venstre. Aunli blei diska frå ein femteplass på 15 km på grunn av skøyting

Foto: Erik Thorberg / NTB

Teksten er litt endra for å presisere at det unike er diskvalifikasjonar etter hendingar i løpet av konkurransen. Den lange lista av utøvarar som er diska frå medalje etter dopingrelaterte hendingar, er ei heilt anna historie.

Sportsnyheter

Mbappe

Her sniker blodig Mbappé seg inn: – Du kan ikke gjøre det!

En blodig Kylian Mbappé fikk flere til å reagere. Han brakk nesa og skal få laget en maske.

hkxcE8oANkk

Håner søkkvåte EM-drakter: – Nitrist

Belgia gikk på et sjokktap mot Slovakia. Både klissvåte drakter og VAR-drama skaper reaksjoner.

Serbia

Reagerer på at dette dukket opp i EM: – Uakseptabelt

Da Serbia spilte mot England, la flere merke til noen spesielle flagg på tribunen. En provokasjon, mener eksperter. Nå åpner også Uefa sak mot det serbiske forbundet.

Siste nytt

  • Fullt kaos i Frankrike-seier: – Katastrofalt

    Frankrike hadde brukbar kontroll mot Østerrike og sikret tre viktige poeng mot Ralf Rangnicks mannskap.

    Et noe klønete selvmål fra Maximilian Wöber, fremprovosert av Kylian Mbappé, sikret 1-0-seier i Düsseldorf.

    NRKs fotballekspert Åge Hareide er kritisk til Østerrike-spilleren.

    – Han vil gjerne klarere, selvfølgelig, men han kan jo bare ta den ned med brystet – da blir det ikke selvmål, sa Hareide i pausesendingen.

    På tampen holdt nok mange Frankrike-fans pusten da Mbappé lå nede i tilsynelatende voldsomme smerter. Franskmannen fikk en blodig smell i nesa etter å ha stanget i skuldra til Østerrikes Danso.

    – Det er elendig av dommeren å ikke blåse med en gang der. Når du går ned med en gang på den måten der, så må du som dommer se det, sa en kritisk NRK-ekspert Kristoffer Løkberg.

    Mbappé måtte til slutt gå av banen, men uten at Frankrike rakk å erstatte ham. TV-bildene viste en rasende Didier Deschamps langs sidelinjen.

    – Det er her er jo katastrofalt av dommer. Han skal jo idet ballen går ut til kast på motsatt side vite at det står bytter klart. Det er bare å blåse i fløyta, sa Løkberg.

    Frankrike ligger med det på andreplass i gruppe D, bak Nederland. De to står med samme poengsum og lik målforskjell, men nederlenderne har scoret ett mål mer.

    Football: UEFA Euro 2024 - 1st round day 1: Group D Austria v France
  • Sølvmedalje til Bakkelund i VM i styrkeløft – ny verdsrekord av Perkins

    Kjell Egil Olborg Bakkelund tok sølv under VM i styrkeløft som vart arrangert i Druskinkai i Litauen måndag.

    Bakkelund er rangert som nr. 2 i verda bak amerikanske Austin Perkins.

    Nordmannen løfta 272,5kg i knebøy, 207,5kg i benkpress og 332,5kg i markløft. Samanlagt 812,5kg.

    Han måtte sjå seg slått av Perkins som enda på 836kg til saman og dermed sette ny verdsrekord.

    Bakkelund er med dette resultatet kvalifisert til World Games i Kina neste år, som er styrkeløftarane sitt svar på OL.

    VM Styreløft
    Foto: Skjermdump frå VM i Styrkeløft
  • New York får VM i lyn- og hurtigsjakk

    Nå er det klart at verdensmesteren i lyn- og hurtigsjakk skal kåres i USA og New York denne romjulen. Det bekrefter Det internasjonale sjakkforbundet (FIDE) i en pressemelding mandag.

    Magnus Carlsen har tidligere stor suksess med å spille verdensmesterskap i «The Big Apple». I 2016 feide han russiske Sergej Karjakin av brettet i samme by under VM i klassisk sjakk.

    Det NRK-sendte mesterskapet spilles mellom 26. og 30. desember, og som følge av tidsforskjellen vil trolig partiene sendes i beste sendetid her i Norge: på kveldstid.

    Magnus Carlsen er regjerende verdensmester i både lyn- og hurtigsjakk.

    Magnus Carlsen under Norway chess
    Foto: Carina Johansen / NTB

Sendeplan

Kl. Program Kanal