Han er ølet sitt svar på Ivar Aasen

Lars Garshol har reist landet rundt for å skriva bok om norsk gardsøl. Han fekk ei sjokkerande oppleving då han besøkte Sogn og Fjordane.

Lars Marius Garshol

ØLHUND: Lars Garshol meiner at gardsøl har ein heilt unik smak.

Foto: Martin Thibault

– Eg blei åtvara om ølet i Hornindal, seier Lars Garshol.

Han hadde høyrt om surt øl, men fekk servert noko av det beste ølet han nokon gong har smakt.

I ekte Ivar Aasen-stil har den bokaktuelle ølentusiasten reist rundt i landet, og innom heimane til folk, for å skaffa seg informasjon om gardsøl. Med seg pakka han termometer og måleutstyr.

– Folk som driv med gardsbrygging i dette fylket er stolte, og det med rette.

Sjeldan vare

Det å brygga øl er ein eldgamal tradisjon i Sogn og Fjordane. Generasjon på generasjon har lagt si sjel i å brygga det beste ølet til bruk under slått, høgtider, bryllaup og ved andre større hendingar.

Til trass for dette, kan Garshol fortelja at det ikkje er lett å få tak i norsk gardsøl i dag. Han meiner at ein rett og slett må kjenna bryggaren.

– Når folk spør meg om dei kan få smaka, svarar eg at «det er like lett å skaffa deg ein halvliter einhjørning-blod», seier ein flirande Garshol.

Brygging

TRADISJONSRIKT: Brygging på gamlemåten i eldhuset til Olav Ø. Skåden i Innvik. Bryggerimeister er Terje Raftevold, som har teke med seg oppskrift og kveik frå Hornindal.

Foto: Lars Marius Garshol

Unik smak

Det var den unike smaken som gjorde Garshol interessert i norsk gardsøl.

– Gardsølet smaker heilt annleis enn det moderne ølet, og ølet smaker forskjellig på forskjellige stader.

Desse forskjellane gjorde Garshol nyfiken på korleis folk bryggar øl på gardane rundt omkring i landet.

– Ved å bruka dei gamle teknikkane har ein potensial til å laga øl som du ikkje kan få kjøpt i butikken. Ølet blir òg «norsk» på ein måte som ikkje pils og IPA er.

Lokale variasjonar

Garshol hevdar at Sogn skil seg frå Voss i sør, med forskjell i både koketider og bruk av malt. Men òg innanfor fylket ser han klare forskjellar i bryggeprosessane.

– Sogn og Fjordane er eigentleg delt i to. På andre sida av Jostedalsbreen har dei heilt andre måtar å brygga øl på. Her kokar ein ikkje ølet, og øltradisjonane liknar eigentleg veldig på tradisjonane på Sunnmøre.

Skal ein tru Garshol, kan ein snart få nærare innsyn i dei forskjellige bryggetradisjonane i landet utan å reisa heim til folk.

– No har nokre ølentusiastar dratt i gong ein festival i Hornindal, og dei prøver å samla så mange tradisjonsbryggarar som mogleg. Under denne festivalen får ein moglegheit til å smaka gardsøl samstundes som ein får sjå korleis det blir til.

Øya Bremangerlandet vil vere utan veg til fastlandet fram til neste veke.
For han som var sekundar frå å bli treft av steinblokkene, var det ei skremmande oppleving.
Over 3000 asylsøkjarar har forsvunne siste året.
  
Heile villreinstammen på Nordfjella, nær 2000 dyr, bør utryddast snarast råd. Det meiner forskarar etter at det i fjor blei påvist skrantesjuke. 
I dag møttes forskarar, politikararar og forvaltninga, for å diskutere den vidare kampen mot smitta.