Klimakrise årets nyord i Storbritannia

Oxford Dictionaries har kåra «climate emergency», som vi kan omsette til klimakrise på norsk, til årets ord. Språkrådet ser ikkje bort frå at årets norske ord også kan ha med klima å gjere.

Brann i California

KLIMAKRISE: Oxford Dictionaries seier dei ser ei endring i måten vi snakkar om klima på. Difor valde dei eit klimarelatert ord som årets ord. Det siste året har vi sett fleire brannar som kan vere knytt til endringar i klima. Her frå ein brann i California i oktober i år.

Foto: JOSH EDELSON

I løpet av det siste året har bruken av ord som er knytt til klima auka kraftig, ifølgje Oxford Dictionaries. Det er bakgrunnen for at dei har valt «climate emergency» som årets ord, skriv The Guardian.

Definisjonen på ordet er ifølgje Oxford «ein situasjon der det hastar med å gjere tiltak for å redusere eller stoppe klimaendringar, og unngå potensielt irreversible miljøskadar som følgje av dette».

Grunnen til at dei valde dette ordet som årets ord skuldast både at vi har blitt meir merksame på klima i året som har gått, men også at endra språkbruken når vi diskuterer dette.

Språkrådet ikkje overraska

Det siste året har det vore fleire saker som har gjort at klima har fått meir spalteplass i verdspressa. Fleire stader i verda har det vore store skogbrannar, blant anna etter ekstrem tørke, som mange set i samanheng med endringar i klima.

Det har også vore skulestreikar i fleire land, og svenske Greta Thunberg si ferd i seglbåt frå Sverige til USA fekk stor merksemd på begge sider av Atlanterhavet.

Valet av årets ord i Storbritannia kjem difor ikkje som ei overrasking, meiner seniorrådgjevar Dagfinn Rødningen i Språkrådet.

– Det er ikkje heilt uventa at eit ord knytt til klimadebatten blir kåra til årets ord. Dette har prega året både her heime og i utlandet, seier han til NRK.

Kan bli klima også i Noreg

Klimadebatten har fått stor merksemd også i norske medium i 2019. Ifølgje tal frå medieselskapet Retriever har norske redaksjonar skrive over 130.000 artiklar om klima hittil i år. I heile 2018 blei det skrive drygt 90.000 artiklar.

Dagfinn Rødningen, seniorrådgiver Språkrådet

Seniorrådgjevar Dagfinn Rødningen i Språkrådet er ikkje overraska over at det blei eit klimaord som blei årets ord i Storbritannia.

Foto: Moment Studio

3. desember kårar Språkrådet årets ord i Noreg. Rødningen utelukkar ikkje at det kan bli eit klimarelatert ord i her til lands også.

– Vi vurderer blant anna ord som blir mykje brukt gjennom året. Og klima har vore eit dominerande tema gjennom året, og då er det naturleg at ord som har med dette er med i vurderinga.

Han seier at dei vurderer årets ord ut frå fleire kriterium.

– Vi ser på dei språklege kvalitetane eit ord har. Vi ser om dette er eit relativt nytt ord, om det har ei kreativ framtoning eller ei uvanleg samansetjing. Det kan også vere gamle ord som blir brukt på ein ny måte.

Kulturstrøm

  • Uttrykksfullt univers fra Vilde Tuv

    Vilde Tuvs «Melting Songs» inviterer lytteren inn i et musikalsk univers der melodiene får skinne sterkest, og det hele ledsages av en poetisk fløyte som smeltes sammen med elementer fra tranceverdenen, skriver NRKs musikkritiker. Terningkast 5.

    Vilde Tuv
    Foto: Kobie Nel
  • Billie Eilish: – Skummelt

    Billie Eilish fekk internettet til å eksplodere då ho delte bilde av seg sjølv i tettsittande korsettar. No snakkar ho ut om korleis det var å sjå reaksjonane.

    – Det fekk meg til å ikkje ville dele og publisere bilde igjen, innrømmer ho.

  • Erik Poppe lager film om Quisling

    Regissør Erik Poppe og filmselskapet Paradox skal lage spillefilm om landssvikeren Vidkun Quisling, og får 18 millioner kroner i produksjonsstøtte fra Norsk Filministitutt. Filmen skal ta for seg tiden fra frigjøringen fram til Quisling ble henrettet.