Hopp til innhold

Familien vil ha kraftverk i elva si

Lista over kva vassdrag Høgre vil slutte å frede vert mottatt med ei blanding av sinne og uro – men også håp og glede.

Familien Gjengedal i Nordfjord.

KRAFTVERK? JA TAKK! – Eit kraftverk vil få stor betydning for korleis vi kan drive garden vidare, seier familien Gjengedal.

Foto: Ragnhild Vårdal

CO₂ i atmosfæren
420.2 ppm
1,5-gradersmålet
+1.02°C
Les mer  om klima

Eit eige kraftanlegg vil gje ein ny giv til grenda og kommunen vår, seier Nils Magne Gjengedal, som eig deler av Gjengedalsvassdraget i Nordfjord.

Svigerdotter Ragnhild stemmer i:

– Eit kraftverk vil få positive ringverknadar og stor betydning for korleis vi kan drive garden vidare, seier ho.

Gjengedalsvassdraget figurerer på ei liste over kva vassdrag Høgre vil «av-verne» eller slutte å frede.

I alt tel lista ti elver: Opo, Vossavassdraget, Granvinsvassdraget, Eikedalsvassdraget, Flåmsvassdraget, Strynevassdraget, Gjengedalsvassdraget, Løkjelsvassdraget i Etne, Verdalsvassdraget og Vefsnavassdraget.

Lista vart kjent torsdag morgon og har sidan blitt mottatt med ei blanding av hoderisting og anerkjennande nikk.

Olje- og energidepartementet sa nei til kraftutbygging i Gjengedalsvassdraget i 2018.

I søknaden er det førespegla at elva kan produsere opp mot 150 GWh årleg, som ville gjeve mellom tre og fem millionar kroner i kraftinntekter til Gloppen kommune, som i dag er Robek-lista.

Erling Sande frå Gloppen er stortingsrepresentant for Senterpartiet.

SV og MDG er kjapt ute og protesterer. Likevel gjev dei inntrykk av at dei sit med nøkkelen på klimakrisa. Det går ikkje i hop. Vi må sjå på kva verneverdiar som er grunnen til elvevernet, og om vi kan produsere vasskraft utan å svekke desse, seier han.

Erling Sande

MÅ SJÅ PÅ: - Vi må sjå på kva verneverdiar som er grunnen til elvevernet, og om vi kan produsere vasskraft utan å svekke desse, seier Erling Sande frå Senterpartiet.

Foto: Torunn Flatjord / Senterpartiet

Dette et djupt urovekkande

Det går ikkje an å peike på eitt og eitt vassdrag på den måten denne lista legg opp til. Vårt utgangspunkt er at det skal vere mogleg å søke om å byggje ut alle vassdrag, men at ingen skal vere godkjent på førehand, seier Frank Sve, som er energipolitisk talsperson i Framstegspartiet.

I MDG og Venstre vert lista motteken som eit teikn på «det enorme presset på verna norsk natur».

Dette er berre starten og difor djupt urovekkande, seier Alfred Bjørlo frå Venstre.

Sofie Marhaug

EIN VITS: – At Høgre kallar seg et konservativt parti er rett og slett ein vits, for naturen er dei uinteressert i å bevare, seier Sofie Marhaug, som representerer Raudt og er 2. nestleiar i olje- og energikomiteen på Stortinget.

Foto: SIMON S. BRANDSETH / NRK

Grov kunnskapsløyse eller rein kunnskapsforakt

Venstre-kollega Ola Elvestuen protesterer mot at utbygging og vern i det hele tatt let seg kombinere, slik Høgre (og Arbeidarpartiet) legg til grunn.

Dette er klassisk utbygging seld inn med andre ord, seier han.

Stortingsrepresentant for MDG, Rasmus Hansson seier til NRK at han «som biolog vert uhyre oppgitt av flosklane om å bygge ut verna vassdrag utan å påverke verneverdiane».

– Eg veit ikkje om det er berre grov kunnskapsløyse eller rein kunnskapsforakt, men denne lista viser at Høgre ikkje aner kva naturvern betyr i vår tid, seier han.

Marthe Hammer representerer SV på fylkestinget i Vestland. Åtte av ti elver på lista er på Vestlandet.

Å opne for verna vassdrag er å starte i feil ende. Det er ein grunn til at dei er verna. I staden må vi få fortgang i ENØK-tiltak. Her er det eit enormt uutnytta potensial, seier ho.

Marthe Hammer SV

FEIL ENDE: – Å opne for verna vassdrag er å starte i feil ende. Det er ein grunn til at dei er verna, seier Marthe Hammer i SV.

Foto: Sølve Rydland / NRK

– Rett og slett ein vits

At Høgre kallar seg et konservativt parti er rett og slett ein vits, for naturen er dei uinteressert i å bevare, seier Sofie Marhaug, som representerer Raudt og er 2. nestleiar i olje- og energikomiteen på Stortinget.

Kjell Ingolf Ropstad, som sit i Energi- og miljøkomiteen på Stortinget, likar heller ikkje lista.

Vi er kritiske til dette, og effekten vil vere liten, seier han.

Energipolitisk talsperson for Høgre, Bård Ludvig Thorheim, som har vore med å utarbeide lista, legg til grunn at utbygging i verna vassdrag kan gi 5 TWh i året «utan at du minskar dei naturverdiane som er bakgrunnen for vernet».

NVE-direktør Kjetil Lund har tidlegare sagt til NRK at det «neppe er mykje kraft å hente i verna vassdrag utan å gå inn i indrefileten av norsk natur».