Hopp til innhold

Supertalenta som vil overta etter Carlsen: – Kjem til å ta over trona

Etter år med særs få sjakkturneringar står sjakken framfor eit generasjonsskifte. Dei unge supertalenta står omtrent i kø for å rive Magnus Carlsen ned frå trona, og særlig talvet tolv bør få nordmannen til å skjelve.

Alireza Firouzja, Gukesh og Nodirbek Abdusattorov

VM-STJERNER: Alireza Firouzja (frå venstre), Gukesh og Nodirbek Abdusattorov.

Foto: Christian Kråkenes / Montasje: Geir Jone Karlsen / NRK

Under VM i hurtigsjakk fekk éin av dei det store gjennombrotet sitt, Nodirbek Abdusattorov. Sensasjonen frå Usbekistan er berre 17 år gammal, og er ein del av ein heilt ny generasjon.

Dei har lært sjakk på ein heilt annan måte enn nordmannen, som gjer dei til annleis spelarar. Med hjelp av sterke datamaskiner har dei lært spelet på ein heilt ny måte, som gjev dei ein fordel i kampen om å overta sjakktrona.

– Det er berre eit tidsspørsmål før dei er der oppe, seier NRKs sjakkekspert Atle Grønn.

Veldig mange prøver, men få klarer å bli verdsmeister i sjakk. Det dukkar stadig opp vedunderbarn i både Kina og India, men sidan 2011 har Carlsen vore den suverene einaren.

Talentet alle snakkar om

Carlsen og Firouzja

SUPERDUELL: Magnus Carlsen møtte Alireza Firouzja i hurtigsjakk i romjula - og vann.

Foto: Lennart Ootes / FIDE

I haust klatra 18 år gamle Alireza Firouzja opp på 2.-plass på verdsrankinga, og er han som er nærast målet om å ta trona frå Carlsen. Han er så god at nordmannen sjølv drog han opp av hatten like etter VM-kampen i desember.

– Viss ein annan enn Firouzja vinn kandidatturneringa, er det lite sannsynleg at eg spelar neste VM-match. Da trur eg at eg vil seie at eg er tilfreds, sa Carlsen da.

Pappa Henrik Carlsen utdjupar:

– Han har vorte veldig god i ung alder. Han har relativt dårleg skår mot dei tre beste klassiskspelarane i verda basert på rating dei siste åra: Ding, Caruana og Magnus.

Han er knallhard mot dei fleste andre elitespelarar. Han imponerer rett og slett veldig, og det er vanskeleg å tenkje seg at han ikkje blir ein sterk utfordrar òg for Magnus framover.

Stjerneskotet frå Sentral-Asia

Nodirbek Abdusattorov

SENSASJON: Nodirbek Abdusattorov tok eit overraskande VM-gull.

Foto: CHRISTIAN KRAKENES

I romjula kom eit nytt namn blant dei unge stjernene: Nodirbek Abdusattorov. Han er 17 år gammal og kjem frå Usbekistan.

– Eg er ikkje ei stjerne enno. Men eg skal bevise kva eg kan framover, seier han til NRK.

Han er ein del av fleire usbekarar som er på veg inn i verdseliten i kanonfart.

– Usbekistan er eit typisk land der det er mange som satsar på sjakk fordi det er ein måte å komme seg opp i samfunnet. Dei ser på sjakken som ei moglegheit, seier Grønn.

Barnestjerna frå India

GUkesh

UNG: Gukesh er bare 15 år gamal.

Foto: Christian Kråkenes / NRK

Ein tredje junior som fekk sjakkpublikummet til å sperre auga opp er Dommaraju Gukesh, som ofte blir kalla «Gukesh». Han er fødd i 2006, og er den yngste av dei tre som oftast blir trekt fram.

I sommar vart han verdshistorias nest yngste stormeister; han var 17 dagar unna å slå Sergej Karjakins rekord som den aller yngste.

– Eit mareritt å møte, seier regjerande noregsmeister i sjakk Kristian Stuvik Holm.

Gukesh er éin av fleire unge indarar som har komme opp bak Vishy Anand.

– Spørsmålet er kva slags framgang dei kjem til å ha. Da Magnus var 15 var han ikkje betre enn desse indarane, dei kan gjere stor framgang frå 15 til 17. Gukesh er spennande, seier Atle Grønn.

Kvifor har dei vorte så gode?

Fleire ekspertar meiner det er eit tidsspørsmål før Carlsen forsvinn som den beste sjakkspelaren i verda. David Howell er sjakkekspert i chess24 og stormeister frå England. Han meiner den nye generasjonen er skummel å møte og trur dei «kjem til å bli verkeleg gode». Han forklarer kva som gjer den nye generasjonen unik:

– Dei har studert sjakkdatamaskiner frå første dag. Dei spelar veldig direkte, seier han.

Atle Grønn trur ein av «den neste generasjonen» har store moglegheiter til å overta. Han meiner det allereie er klart at spelarane som er litt yngre enn Carlsen (som Anish Giri) ikkje er gode nok til å ta over, men at dei som er 10–15 år yngre har langt betre sjansar.

Atle Grønn

EKSPERT: Atle Grønn.

Foto: Jørund Wessel Carlsen / NRK

– Det blir verre for Magnus år for år, men han er ikkje i noko dårleg alder. I gamle dagar sa ein ofte at 30–35 var den ideelle alderen for sjakkspelarar. Så sa ein kanskje 25 da Kasparov kom.

Historisk sett er han i ganske god alder. Men han seier sjølv at han slit litt med rekninga og variantar, seier Atle Grønn og legg til:

– Heilt fantastisk intuisjon og erfaring veg opp.

Så hentar NRKs sjakkekspert fram eit reknestykke frå sjakkhistoria: Kramnik var 12 år yngre enn Kasparov då han tok over, Kasparov var 12 år yngre enn Karpov. Og Firouzja er 12,5 år yngre enn Carlsen.

– Fell pladask

Sjølv om rekneferdigheitene blir sløva med alderen, viste Magnus Carlsen kvifor han har vore verdas beste sidan 2011 under VM i lyn- og hurtigsjakk. Carlsen fortalde sjølv at han hadde ein dårleg dag og sleit med å finne flyten.

Likevel var han med i gullkampen heilt til siste parti i begge turneringar.

– Når dei unge har ein dårleg dag, fell dei heilt pladask, seier Grønn.

Og jo høgare dei kjem på verdsrankinga, jo hardare blir jobben med å utvikle seg.

– Dei fleste av desse barnestjernene mislykkast i å bli verdsmeister. Det blir vanskelegare heile tida. Jo høgare, jo vanskelegare er det å gjere framgang. Sjakken er brutal, seier Atle Grønn.

Magnus Carlsen

VANN: Magnus Carlsen med VM-pokalen frå Dubai, hans femte VM-tittel.

Foto: Christian Kråkenes / NRK

Sportsnyheter

Eliteserien fotball 2022: Lillestrøm-Vålerenga

Krisen fortsetter for Vålerenga – kapteinen beklaget ydmykende tap

Vålerenga håpet å snu en vond trend i hatoppgjøret mot Lillestrøm, men i stedet ble avstanden opp til rivalen 13 poeng. Vålerenga-kaptein Jonatan Tollås Nation har likevel tillit til trener Dag-Eilev Fagermo.

Siste nytt

  • Roma vant serieligaen – slo «norske» Feyenoord 1–0 i finalen

    Roma og José Mourinho kunne onsdag juble som den første vinner av serieligaen.

    – Enten skriver man historie eller så gjør man det ikke. Vi gjorde det i dag. Jeg har vært i Roma i 11 måneder, og det øyeblikket jeg kom hit innså jeg at de ventet på noe som dette, sa Mourinho etter sin femte europacuptriumf.

    Et mål av Nicolo Zaniolo i første omgang avgjorde finalen mot Feyenoord i Tirana, men like mye matchvinner var keeper Rui Patrício, som tok fram noen meget gode redninger og holdt nullen selv om den nederlandske klubben presset kraftig i den andre omgangen.

    Fredrik Aursnes spilte hele kampen som Feyenoords midtbaneanker, mens Marcus Holmgren Pedersen ble spilte det siste kvarteret pluss tilleggstid. De greide ikke å avverge Roma-triumfen.

    – Du kan høre på fansen hvor mye dette betyr, klubbens første europacuptittel. Alle jobbet bakover i 2. omgang for å holde unna, sa Smalling til TV4 i lurvelevenet etter kampslutt.

    (NTB)

    Mourinho
  • AaFK snudde til seier mot Jerv

    Det så en stund ut til at Jerv skulle slå Aalesund på bortebane, men med to raske mål sent i kampen snudde hjemmelaget til seier og tre poeng.

    Isak Dybvik Määttä ble avgjørende da han på vakkert vis bøyde ballen i lengste hjørnet med ryggen mot mål ti minutter før slutt.

    Vinnermålet fullførte snuoperasjonen etter at Jerv tok ledelsen i det 65. minutt. Aral Simsir og Erik Brenden kombinerte fint da sistnevnte headet ballen over en utrusende Sten Grytebust og i mål.

    Etter 78 minutter var lagene likt. Simen Bolkan Nordli banket et frispark rett i mål da Jerv-keeper Øystein Øvretveit hadde forlatt sitt hjørne.

    Deretter avgjorde Määttä kampen med sin scoring to minutter senere. Det ga tre poeng og tok laget opp på en sterk 5.-plass på tabellen. Det skiller kun to poeng opp til medaljeplass for det nyopprykkede laget fra Sunnmøre.

    Eliteserien i fotball 2022: Aalesund - Jerv
    Foto: Svein Ove Ekornesvåg / NTB
  • Ny Odd-nedtur etter sjansesløseri

    Odd sløste fryktelig foran mål og gikk på et nytt tap i Eliteserien fotball. Sandefjord kjempet seg til 1-0-seier borte.

    Keanin Ayer fikset scoringen etter vel et kvarters spill. Han headet ballen i mål etter et langt innlegg fra venstre. Hjemmelaget kunne ha forsvart seg bedre enn det gjorde.

    Etter scoringen var det Odd for det meste i resten av 1.-omgangen. Hjemmelaget misbrukte flere store sjanser.

    Odd har tapt fem av de seks siste kampene og står med ni poeng på like mange forsøk

    Eliteserien fotball 2022: Odd - Sandefjord
    Foto: Trond Reidar Teigen / NTB

Sendeplan

Kl. Program Kanal
Spilleliste med 39 klipp
Sport
Spiller nå
Haalands karriere fra A til NÅ 03:44
Neste