NRK Meny
Normal

Slik kjem du deg ut av ein brennande tunnel

Det kan stå om liv eller død i ein tunnel der det har brote ut brann. – Køyrer du ofte i tunnel bør du kjenne til kva du skal gjere i ein slik situasjon, seier ekspertane.

Tunellbrann

MÅTTE EVAKUERE: Det oppstod kaos og panikk inne i Fjærlandstunnelen, mellom Jølster og Fjærland i Sogn og Fjordane, då ein feiebil byrja å brenne måndag kveld.

Foto: OLE ANDRÈ REKKEDAL / NRK

Gunnar Jensen, seniorforsker i Sintef

Gunnar Deinboll Jenssen har forska på trafikksikkerheit og tunnelbrannar.

Foto: NRK

– Stresset aukar og orienteringssansane kan slå ut. Med mykje røyk kan det vere vanskeleg å sjå lengre enn ei armlengde og å vite kva retning som er kor, seier Sintef-forskar Gunnar Deinboll Jenssen.

Kvart år vert det i gjennomsnitt registrert 25 brannar i norske tunnelar. Dei fleste utan store konsekvensar, men enkelte gongar kan følgjene verte dramatiske. Slik som i Fjærlandstunnelen måndag.

Derfor kan det vere lurt å reflektere over kva ein må gjere, før ein hamnar i ein slik situasjon.

Varsle, sløkke eller evakuere

Jenssen legg vekt på at ulike tunnelar kan ha ulike evakueringsutgangar. Tunnelar med to løp der trafikken går i kvar si retning har ofte naudutgangar over i det andre løpet, der røyk ikkje kan trenge gjennom. Slik er det ikkje i mange av tunnelane på Vestlandet som berre har eitt løp.

Det viktigaste er uansett å få varsla om brann, forsøke å sløkke brannen eller evakuere dersom det ikkje er mogleg.

Dette er ekspertane sine råd:

Grafikk over hvordan røyk beveger seg i tunneler

RØYKUTVIKLING: Slik bevegar røyken seg i ein tunnelbrann. Først vil røyken trekke oppover før den fell ned og fyller heile tunnelløpet.

Foto: GRAFIKK/Marco Vaglieri / NRK

Bli sitjande eller evakuere frå bilen?

Det vert gitt ulike råd om kor vidt ein bør forlate bilen eller bli sitjande og vente på berging. I utgangspunktet er det sjølvbergingsprinsippet som gjeld, i tråd med den norske tunnelsikkerheitsforskrifta.

– Dei som er nærmast og ser brannen kan sjå om det er mogleg å køyre forbi, medan dei som er bak berre opplever dette som ein kø. Det var dette som skjedde i Gudvangatunnelen, der fleire stod fast, forklarer Jenssen.

I bilen kan ein verte skjerma for røyk ein periode, men det er viktig å kome seg unna dersom situasjonen utviklar seg eller ein ikkje har kontroll over kva som brenn.

– Vi har eksempel der det har vore tankbilar som har tatt fyr, og drivstoff har runne utover i tunnelen. Det kan også vere anna materiale i brann som skapar giftig gass. Då gjeld det å kome seg raskast mogleg ut.

– På veg ut bør ein dekkje til ansiktet eller halde seg lågt der det er mest oksygen. Røyken er varm og går oppover, forklarer Leif Linde, fungerande brannsjef i Bergen.

Likevel er det ikkje alle brannar ein treng å evakuere frå.

– Ein vanleg bilbrann er som regel raskt over og utgjer ikkje stor fare for andre enn dei som er nærmast.

Det er viktig å få eit visst overblikk skal ein avgjere kor vidt ein bør evakuere.

Statens helsetilsyn har avdekka at fire av fem norske kommunar som blei sjekka bryt lova og gir eit for dårleg tilbod til utviklingshemma.
Første i Norge som har vektløfting som valgfag.