Spábbačiekčantearpmat

Dát lea dutnje veahkkin jos háliideaččat spáppa čiekčat sámegillii.

Simone Perrotta setter inn Romas første mål.
Foto: GIAMPIERO SPOSITO / REUTERS

Spábbačiekčantearpmat

A

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

9,15-sirkel

ráŋggáštus-gierdu

gierdu-gierddu- girdui

advare

várret

várret-várren- várrejin

advarsel

várrehus

váruhus

(fiskes koarta) várrehus- várrehusa- várrehussii

angrep

falleheapmi

ala geavvan

falleheapmi- falleheami- falleheapmái

angripe

fallehit

geavvat ala

fallehit -fallehan- fallahin

annullere

duššindahkat

avbryte

gaskkalduhttit

gaskkalduhttit- gaskkalduhtán- gaskkalduhtten

avbrytelse

gaskkalduhttin

gaskaboddasaš gaskkalduhttin- gaskkalduhttima- gaskkalduhttimii

midlertidig avbrytelse av spillet

avspark

álggaheapmi

álggaheapmi-álggaheami- álggaheapmái

B

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

ballkontroll

spábba-hálddašeapmi

hálddašeapmi- hálddašeami- hálddašeapmái

bevege

jodašit

lihkadit

jodašit-jodašan- jodašin

bevegelse med/uten ball

johtu

lihkadeapmi

johtu-jodu-johtui

bryte et angrep

ribahit (spáppa)

rihpat, rivvet spáppa

ribahit-ribahan- ribahin

miste balle, ta ballen

-

D

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

defensiv

guovddáš-duostuheaddji

headdji- headdji- headdjái

defensiv midtbanespiller

dempe

dustet

váidudit

dustet- dusten- dustejin

disiplin

jegolašvuohta

doahttalit, doahttaleapmi suorgi, jeagadit

vuohta- vuoda- vuhtii

vise disiplin

distrahere

árrit

árrit- áran -árren

divisjon

ráidodássi

divišuvdna

dássi- dási- dássái

drible

mohkkasaddat

mohkkasit

-saddat- sáttan- sadden

droppe

luoitit

luoitit- luoittán- luiten

om ball

dybdestøtte

maŋildoarjja

doarjja- doarjaga- doarjagii

dytt

hoigadeapmi

norddasteapmi

hoagadeapmi- hoigadeami- hoigadeapmái

dytt (i ryggen)

dytte

hoigat

jápmaspábba, nordat

hoigat- hoiggan- hoigen

dytte (dødball)

dødball-situasjon

spábba-vuolggahus

vuolggahus- vuolggahusa- vuolggahussii

dødlinje

geahcerádjá

geahcerádji

rádjá-rájá-rádjái

-

F

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

farefull

váralaš

farlig

váralaš

felle

njeaidit

neaidit- njeaiddán- njeiden

femmeter

vihttamehter-sárggis

vihttamehter-sáhcu

sárggis- sárga- sárgái

finte

dájuhit

dájuhit-dájuhan-dájuhin

fiste ballen

duvdilit spáppa

duvdilit- duvdilan- duvdilin- duvdilit čiehkačievcca-steapmái

fiste ballen til corner

fordel

ovdamunni

ovdamunni- ovdamuni- ovdamunnái

gagn; nytte; utbytte: dra, ha fordel av noe / (idr.) fordel av ballen

fordels-
regelen

ovdamunne-njuolggadus

njuolggadus- njuolggadusa- njuolggadussii

forseelse

rihkkun

rihkkun- rihkkuma- rihkkumii

forsettlig legge hindringer i veien

árrit

árrit- áran- árren

forsiktig

váraid

várrugasat, várrogasat

forstyrre

muosehuhttit

muosehuhttit- muosehuhtán- muosehuhtten

forsvar

maŋŋečiekčan

várjalus, gádjalus, bealis cuollan

čiekčan- čiekčama- čiekčamii

fotballkamp

spábbačiekčan

čiekčan- čiekčama- čiekčamii

frispark

njuolgga-čievččasteapmi

čievččasteapmi- čievččasteami- čievččasteapmái

Tildeles et fotballag når motparten bryter reglene. Utføres fra stedet forseelsen skjedde. Tilsvarende frislag og frikast i andre ballspill.

frispark

guoskan-čievččasteapmi

čievččasteapmi- čievččasteami- čievččasteapmái

(indirekte)

føre

fievrridit

jođihit

fievrridit- fievrridan- fievrridin

føre ball

G

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

godkjent mål

dohkkehuvvon moalla

moalla - mollii - moalaid

gå i offside

báitot

mannat báittohahkii

báitot- báiton- báitojin

-

H

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

hale ut tiden

ájihit

ájiheapmi

ájihit-ájihan-ájihin

halvtid

gaskkamuddu

muddu- muttu- muddui

hands

gieđasteapmi

gieđasteapmi- gieđasteami- gieđasteapmái

hefte

árru

árru-áru-árrui

hekte

roahkastit

guossalahttit, bissehit lobihemet

roahkastit- roahkastan- roahkastin

herredømme over ballen

spábba-hálddašeapmi

hálddašeapmi- hálddašeami- hálddašeapmái

hindring

hehtten

hehttehus

hehtten- hehttema- hehttemii

hjørnefelt

čiehkabáiki

báiki-báikki-báikái

hjørnespark

čiehka-čievččasteapmi

čievččasteapmi- čievččasteami- čievččasteapmái

(corner)

hoved-dommer

váldoduopmár

duopmár- dupmára- duopmárii

høyt press

ovddalbahkken

girddáldahttit

bahkken- bahkkema- bahkkemii

høyt press = angripe raskt

I

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

indirekte

eahpenjulges

innkast

sisa-
bálkesteapmi

bálkkesteapmi- bálkkesteami- bálkkesteapmái

-

K

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

kamp

čiekčan

čiekčan- čiekčama- čiekčamii

kantspiller

ravdačiekči

čiekči- čiekči- čiekčái

kantspiss

njunušravda-čiekči

čiekči- čiekči- čiekčái

knott

culci

culci- culcci- culcái

(på fotballstøvler)

knottstøvel

culcegáma

gáma- gápmaga- gápmagii

kontring

máhcahallan

máhcahallan- máhcahallama- máhcahallamii

kontring = raskt motangrep

kort pasningspill

oanehis sádden

sádden-sáddema-sáddemii

short pasningspill

kvalifisering

rátkkačiekčan

čiekčan- čiekčama- čiekčamii

-

L

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

lag

joavku

joavku- joavkku- jovkui

langt pasningspill

guhkás sádden

sádden- sáddema- sáddemii

lavt press

maŋilbahkken

bahkken- bahkkema- bahkkemii

leggbeskytter

suddjenbiddi

biddi- bitti- biddái

legge ballen død

bissehit spáppa

bissehit- bissehan- bissehin

linjedommer

leavga-
duopmár

duopmár- dupmára- duopmárii

-

M

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

markere

čujuhit

čuvodit

čujuhit- čujuhan- čujuhin

midtbane-
spiller

guovddáščiekči

guovddáš-duostuheaddji

čiekči- čiekči- čiekčái

midten

guovddáš

guovddáš- guovddáža- guovddážii

midtforsvar

gaskacaggi

gaska-caggečiekči

caggi- cakki- caggái

midtforsvarer

maŋŋe-guovddáščiekči

čiekči- čiekči- čiekčái

midtlinje

guovddáš-
sárggis

guovddášsáhcu, gaskarádjá

sárggis-sárgá- sárgái

midtsirkel

guovddášgierdu

gaskarádjá

gierdu-gierddu-girdui

motta

váldit vuostá

duste

váldit- válddán- válden

mottaker

dustejeaddji

dustejeaddji- dustejeaddji- dustejeaddáji

mål

moalla

moalla- moala- mollii

målfelt

moallabáiki

báiki- báikki- báikái

målmann

moallaolmmái

olmmái- olbmá- olbmái

målspark

viđamehter-čievččasteapmi

viđamehter-čievččastat

čievččasteapmi- čievččasteami- čievččasteapmái

målstrek

moallasárggis

sárggis- sárgá- sárgái

-

N

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

nikke

nivkalit

nivkalit-nivkalan-nivkalin

nøytral

bealátkeahtes

nøytral bane

bealátkeahtes šillju

šillju-šilju-šilljui

O

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

obstruksjon

árrin

lobihis hehtten

árrin-árrima-árrimii

usportslig hindring av spillet

offensive midtbane-
spiller

guovddáš-njunuščiekči

guovddáš-doarredeaddji

čiekči-čiekči-čiekčái

offside

báittohat

báittohat- báittohaga- báittohahkii

oppnå fordel

juksat ovdamuni

juksat-juvssan-juksenjoksat-jovssan-joksen

opptreden

láhtten

meannu

láhtten-láhttema-láhttemii

overgangsfase

áigemolsun

áigemolsun, gaskaboddosaččat/ molsun-molsuma-molsumii

overlapp

duppalastit

duppalastit- duppalasttán- duppalasten

overtid

badjeláigi

lasseáigi

áigi-áiggi-áigái

tilleggstid

-

P

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

poeng

čuokkis

čuokkis-čuoggá-čuoggái

pole ballen

loktet spáppa

loktet-lokten-loktejin

presse

bahkket

geavvat ala

bahkket-bahkken- bahkkejin

protest

vuosttaldeapmi

vuostálastin, proteasta

vuosttaldeapmi- vuosttaldeapi- vuosttaldeapmái

protest (i forbindelse med kamper)

protestere

vuosttaldit

vuostálastit (mearrádusa)

vuosttaldit- vuosttaldan- vuosttaldin

protestere (mot avgjørelse)

puffe

nordat

nordat-norddan-norden

-

R

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

rapport

raporta

raporta- raportta- raportii

dommerrapport

reaksjon

reakšuvdna

reakšuvdna- reakšuvnna- reakšuvdnii

resultat

boađus

boađus-bohtosa-bohtosii

resultatliste

boađuslistu

listu-listtu-listui

retur fra stengene

moalas galkan NN:i

galkan-galgama-galkamii

retur fra stolpen

stoalppus galkan NN:i

galkan-galgama-galkamii

retur fra tverrliggeren

holggas galkan NN:i

galkan-galgama-galkamii

rykk

raŋihus

raŋihus- raŋihusa- raŋihussii

rykke

gaikkihit

gaikut biktasa

gaikkihit- gaikkihan- gaikkihin

rykke

raŋihit

lasihastit leavttu

raŋihit- raŋihan- raŋihin

-

S

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

sabotasje

sabotaša

sabotaša- sabotaša- sabotašii

sabotere

saboteret

saboteret- saboteren- saboterejin

sekstenmeter

guhttanuppeloh-mehter

16-mehtersárggis

mehter- mehtera- mehterii

sende pasning

sáddet

čievččastit

sáddet-sádden-sáddejin

serie

ráidočiekčan

čiekčan-čiekčama-čiekčamii

side-
forskyvning

ravdalas

sirddesteapmi

ravdalas- ravdalasa- ravdalassii

sideforsvar

ravdacaggan

ravdačaggi

ravdacaggan- ravdacaggama- ravdacaggamii

kantforsvarer

sidelinje

ravdarádjá

rádjá-rája-rádjái rádji-ráji-rádjái

sikring, støtte

doarjja

doarjja-doarjaga-doarjagii

sleip bane

njaláhis šillju

njalkkas, njoalve šillju, gieddi

njaláhis, njalkkas, njoalve šillju, gieddi

sleivspark

šleaivvastan

šleaivvastit

sone

ávádat

ávádat- ávádaga- ávádahkii

soneforsvar

ávádat caggan

caggan- caggama- caggamii

spiller mot spiller

čiekči čiekči vuostá

čiekči-čiekči-čiekčái

forsvar

spillerom

čiekčansadji

sadji-saji-sadjái

spiss

njunuščiekči

čiekči-čiekči-čiekčái

spontan reaksjon

fáhkkadis reakšuvdna

reakšuvdna- reakšuvna- reakšuvdnii

spre seg

lávdat

lávdat-lávddan-lávden

sprette

galkat

galkat- galkkan- galken

stasjonær

orru

stenge

buođđut

buođđut-buođun-buđđon

stolpe

stoalpu

stoalpu-stoalppu-stolpui

stoppe

bissehit

bissehit-bissehan-bissehin

straffefelt

ráŋggáštusbáiki

báiki-báikki-báikái

straffemerke

ráŋggáštus-mearka

mearka-mearkka-merkii

strekk i laget

lávdat

lávddal

lávdat-lávddan-lávden

støvelknott

gámaculci

culci-culcci-culcái

sweeper

luovosčiekči

čiekči-čiekči-čiekčái

-

T

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

ta bakfra

fallehit

sealggabeale, sealggebeale

fallehit sealggebealefallehit-fallehan-fallehin

tabell

tabealla

tabealla- tabealla- tabellii

tabelltopp

tabealla-vuoiti

vuoiti-vuoiti-vuoitái

takle

rivvet

rihpat

rivvet-rivven-rivvejin

fratar

teknisk område

teknihkalaš báiki

báiki-báikki-báikái

tilbakespill

ruovttoluotta-čievččasteapmi

maŋos-čievččasteapmi

čievččasteapmi- čievččasteami- čievččasteapmái

tillegg av tid

áigelasiheapmi

lasihit áiggi

áigelasiheapmi- áigelasiheami- áigelasiheapmái

legge til tid

tilleggsminutt

lasseminuhtta

minuhtta- minuhta- minuhttii

tilløp

bálkestanlávki

bálkestanlávki- bálkestanlávkki- bálkestanlávkái

til kast

tilsnakk

cuiggodeapmi

cuiggohallat

cuiggodeapmi- cuiggodeami- cuiggodeapmái

få tilsnakk

turnering

čiekčan-gilvaleamit

gilvaleapmi- gilvaleami- gilvaleapmái

tverrligger

holga

holga-holgga-holgii

-

U

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

uanstendig og grov munnbruk

njálmmušteapmi

várgeheapmi, fárgeheapmi

njálmmušteapmi- njálmmušteami- njálmmušteapmái

ubehersket oppførsel

giivvis meannu

utvise

gabahahttit

eret bijahallat

gabahahttit- gabahahtán- gabahahtten

utvisning

gabahahttin

eret bijahallan

gabahahttin- gabahahttima- gabahahttimii

-

V

Norsk

Sámegilli

Synonyma

Čilgehus -sámegilli

Definisjon - på norsk

veggspill

seainnástallan

seainnástallan- seainnástallama- seainnástallamii

vingspiller

ravdačiekči

čiekči-čiekči-čiekčái

voldsom opptreden

rivihuddan

rivihuddat

rivihuddan- rivihuddama- rivihuddamii

å opptre voldsomt

Korte nyheter

  • – Grenser til et ulovlig møte

    – Representanten har krav på å bli forstått i et kommunestyre. Det betyr at meningen til vedkommende representant skal komme frem i et kommunestyre, slik at alle kan ta del i det. Og vi har en utfordring. Dette grenser til et ulovlig møte, fordi samisk og norsk er likestilte språk, uttalte Filip Mikkelsen (H) i kommunestyremøtet i Hamarøy kommune på onsdag.

    Årsaken til denne uttalelsen var at representanten Heidi Andersen (Sp) holdte et innlegg på samisk uten at dette innlegget ble tolket. Andersen kom med kommentar under behandling av budsjettet.

    – Det som forunderer meg er at dette blir imøtegått i stillhet. Jeg mener at ordføreren kunne ha beklaget seg, kommenterte representant i kommunestyret Miriam Paulsen (V).

    –Det ville ikke ha vært riktig av ordfører å be representanten selv å tolke seg selv når hun velger å ikke gjør det, svarte ordfører Britt Kristoffersen (Sp).

    Samuel Gælok informerer i et Facebookinlegg om at han har sendt en klage til Statsforvalteren i Nordland om brudd på Samelovens paragraf 3-11. Gælok mener kommunen bryter Samelovens språkregel, da inlegget ikke ble tolket til norsk. – Ordføreren verken beklaget, eller kommenterte hendelsen fra talerstol, skriver Gælok i klagen.

    Kommunestyremøte Hábmera suohkan - Hamarøy kommune 30. november 2021
    Foto: skjermdump 03.12.21
  • Dá heŋgejit bohccooivviid museai

    Dán vahku lea sámi dáidda boahtán sadjái Norgga ođđa Nationálamuseai. Sámi dáidda ii galgga čihkosis, baicca leat dat vuosttaš man oaidná go lávke sisa. Pile O Sápmi Supreme lea Máret Ánne Sara dáidda, ja dat 400 bohccooaivvi galget govvidit bággonjuovvamiid váikkuhusaid. – Máret Anne Saras lea nanu jietna dáiddabirrasis, sihke nationála dásis, muhto maiddái internationála dásis, lohka kurator Randi Godø. Geahča olles video dás.

    Dán vahku lea sámi dáidda boahtán sadjái Norgga ođđa Nationálamuseai. Sámi dáidda ii galgga čihkosis, baicca leat dat vuosttaš man oaidná go lávke sisa. Pile O Sápmi Supreme lea Máret Ánne Sara dáidda, ja dat 400 bohccooaivvi galget govvidit bággonjuovvamiid váikkuhusaid.  
  • Vil ikke ta ansvar ved evt nedleggelse

    – Kommunedirektøren har gjennomgått notatet fra stiftelsen Árran som er eier av selskapet Vuonak Mánájåroj AS, og har med bakgrunn i dette funnet at saken i det hele dreier seg om en feilslått investering som ikke kan forsvares verken på kort eller lengre sikt. Det skriver kommunedirektør i Hamarøy kommune, Odd Børge Pedersen, i en saksutredning vedrørende kommunens involvering i drift av den samiske barnehagen. Vuonak mánájåroj AS åpnet i nytt bygg i 2020, og tilbyr 36 plasser. Per nå er det 12 barn der. Etter vel ett års drift har Árran, som eier Vuonak mánájåroj, henvendt seg til kommunen for hjelp til å komme seg ut av den økonomiske situasjonen. Kommunedirektøren har utredet kommunens muligheter, men utelukker å overta bygningsmasse, aksjeposter eller videreføring av et AS. – Ved en eventuell nedleggelse vil kommunen måtte styrke det kommunale barnehagetilbudet til de rammede barna. Og her er det snakk om to muligheter: Sette barna i den kommunale barnehagen, eller å ta i bruk legeboligen på Drag som barnehage, heter det i saksutredningen.

    Vuonak mánájåroj
    Foto: Sander Andersen / NRK