Så «enkelt» er Landsskyttarstemnet: Rundt ein halv million skot på åtte dagar

Landsskyttarstemnet er ikkje berre 35 skot på bane og kamp om å bli konge eller dronning. Det er mykje meir enn det.

DIREKTE: Sjå Landsskyttarstemnet direkte her.

Det er årets høgdepunkt for alle skyttarar i Det frivillige skyttervesen, og feirar i år 125-årsjubileum.

Landsskyttarstemnet går i rundgang mellom landsdelane, slik at «din» landsdel får stemnet kvart femte år. I år er det i Midt-Norge, og det er Stjørdal som er staden.

Deltakartalet varierer litt. I år er det 5097 påmelde skyttarar, og gjer det til eitt av dei aller største individuelle idrettsstemna i Noreg. Med familiar som tar det som ein del av ferien, blir det truleg nærmare 20.000 tilreisande.

VIDEO: Ola Lunde summerer opp LS på 120 sekund. Reporter: Hans Andreas Solbakken.

Her er ei oversikt over kva Landsskyttarstemnet inneber:

Senior, baneskyting

Landsskytterstevnet på Voss i 2012

STOR INTERESSE: Opptil 20.000 skyttarar, familiar og andre tilreisande er til stades på Landsskyttarstemnet. Her følgjer mange av dei med på Kongelaget under stemnet på Voss i 2012

Foto: Marit Hommedal / NTB scanpix

Skyttarane er inndelte i klasser etter tidlegare resultat. Det er full likestilling, ettersom menn og kvinner konkurrerer mot kvarandre side om side på standplassen.

Dei skyt på 200 meters avstand mot ein blink der tiaren er 10 centimeter i diameter. Dei er delte inn i klassene 1-5, der klasse 5 er eliteskyttarane. Klassene 3–5 kjempar om konge- eller dronningtittelen.

Alle skyt 25 skot i si innleiande skyting. Dei 15 første blir rett og slett kalla 15-skoten. Den er samansett av 5 liggande skot på 1,5 minutt, deretter 5 ståande på 3 minutt, og til slutt 5 kneståande på 2 minutt.

Så er det 10 skot – 3 ståande, 3 kneståande og 4 liggande – i éin serie på 3 minutt. Denne serien blir framleis ofte kalla «grunnlaget» etter eit tidlegare skyteprogram der denne serien kom først.

Katrine Aannestad Lund

DRONNINGA: Katrine Aannestad Lund blei skyttardronning i Førde i fjor. Det var berre tredje gong ei kvinne gjekk heilt til topps på Landsskyttarstemnet

«Omgangen»

Dei beste – cirka 20 prosent av alle – får skyte meisterskapsomgangen, som blant skyttarane berre blir kalla «omgangen». Av desse skal dei 15 beste skyttarane vere i Kongelaget til slutt. Rangeringa av skivene går etter talet på innertiarar dersom poengsummen er lik.

Desse 15 skal skyte fem og fem, slik at dei fem beste skyt til slutt. Då blir skyttarkongen eller skyttardronninga kåra.

Omgangen er 10 skot liggande på 75 sekund, der geværkolben må vere i bakken og sikringa vere på når standplassleiaren kommanderer «eld».

Dersom dei beste endar på same poengsum, blir det éi omskyting om konge/dronning, prins eller prinsesse. Desse skal skyte omgangen på nytt. Det er vinnaren her som blir skyttarkonge eller skyttardronning, og det er også denne skytinga som avgjer prinse- og prinsessetittelen.

Endar omskytinga uavgjort i poeng, blir det rekna innertiarar for å kåre vinnaren.

Ei dronning blir berre kåra dersom ei kvinne går til topps. Det har skjedd tre gonger, seinast i fjor. Då blir det ikkje kåra konge. I så fall blir nest beste kvinne prinsesse, og beste mannlege skyttar prins.

Klasse 2 har same programmet i den innleiande 25-skoten, med unntak av grunnlaget, som er 6 skot kneståande og 4 liggande.

Andre trofé

Dei 15 beste kvinnene i klasse 3-5, utanom dei som er kvalifisert til Kongelaget, skyt i eit eige finalelag – Prinsesselaget – med same rangering som i Kongelaget. Men ettersom stadig fleire kvinner er blant dei 15 beste, blir Prinsesselaget tatt vekk frå 2019. Årets Prinsesselag blir derfor det siste i Landsskyttarstemnets historie.

Klasse 3–5 har også to andre gjeve trofé å skyte om:

Dei beste på 55 år eller meir får skyte om Norma-pokalen i eit eige lag. Og skyttarar som er 20 år eller yngre kjempar om Adresseavisens sølvfat.

Samlagsskyting

Det er Landsskyttarstemnets stafett. Dei 48 krinsane – som her heiter samlag – stiller kvart sitt firemannslag, der kvar skyttar skyt eit grunnlag, altså 3+3+4 skot, i løpet av 3 minutt.

Dei to første etappane skal skytast på 100 meter, og skyttarane skal vere frå klasse 1, 2, ungdomsklassene eller veteranklassene. Dei skyt 10 skot liggande på to minutt. Etappe 3 og 4 skal skytast på 200 meter av skyttarar frå klasse 3–5. Programmet er ein vanleg 10-skot (3+3+4) på tre minutt.

Det er også særskilde samlagsskytingar for ungdom og for veteran.

Feltskyting

Denne går føre seg i ei løype ute i terrenget. Skyttarane skyt på ulike figurar og avstand. Dei må gå eit stykke mellom kvar skyting.

Den innleiande skytinga er 30 skot, fordelt på 5 skytingar á 6 skot Minst ei av skytingane skal vere kneståande. Det blir rekna treff og innertreff. Skyttarar med like mange treff, blir rangerte etter innertreff.

Dei beste går også her til finalen. Der blir det skote 12 skot. Vinnaren med flest treff samanlagt kan smykke seg med NM-tittelen.

Stangskyting

Ein skyt ikkje mot ei stang. Skytinga heiter eigentleg «Oberst Hans Georg Jakob Stangs minneskyting». Det gjeld å skyte så mange treff som mogeleg på to ulike figurar i løpet av 2 x 25 sekund. Utgangen er ferdigstilling. Første figuren – «Småen» – skal vere på ein avstand mellom 125 og 175 meter, den andre – ein firedelsfigur – mellom 200 og 250 meter.

Dei 16 beste etter den innleiande skytinga går til finale og får skyte ein finaleomgang på det kortaste haldet. Dei åtte beste går vidare til ein avgjerande runde på det lengste haldet.

Slik var stang-finalen i fjor:

Frå finalen i stangskyting på Landskyttarstevnet i Førde i fjor

STANGSKYTING: I Oberst Georg Stangs minneskyting skal skyttarane treffe to mål flest gonger på 2 x 20 sekund. Slik såg det ut i finalen i fjor

Felthurtigskyting

Her er det også om å gjere å vere rask. Det gjeld å treffe tre ulike figurar i løpet av kortast mogeleg tid. Den siste figuren skal vere lengst unna. Skyttaren skal stå med sikra våpen og med geværkolben i bakken – militært sagt «ved foten gevær» – når han eller ho får klarsignalet. Deretter kastar skyttaren seg ned og tek til å skyte. Den som treffer det tredje målet kortast tid etter at det er kommandert «eld», vinn. Derfor kallast øvinga «stuparen».

Meisteren blir kåra etter ein finale der dei 16 beste frå den innleiande skytinga er med. Der er det duellskyting, der skyttarane møtest to og to. Vinnarane går vidare til neste runde. Finalen blir avgjort som best av tre skytingar.

Slik var felthurtigskyting-finalen i fjor:

Frå finalen i felthurtigskyting på Landskyttarstevnet i Førde i fjor

"STUPER'N" I felthurtigskyting gjeld det å treffe tre ulike mål så raskt som mogeleg. Der frå finalen i Førde i fjor

Aldersbestemte klasser

Det er også mange aldersbestemte klasser på eit landsskyttarstemne. Desse skyt stort sett på 100 meter, der tiar-blinken er 6 centimeter i diameter. Ute i felten har dei fleste klassene eit lettare program, såkalla finfelt.

Generelt skyt dei yngste og dei aller eldste berre liggande, medan dei litt eldre juniorane og dei litt yngre veteranane også skyt kneståande.

Dei yngste klassene er rekrutt (11-13 år), eldre rekrutt (14-15 år), junior (16-17 år) og eldre junior (18 år). Veteranane er delt inn i V55 (som skyt på 200 meter), V65 og V73. I tillegg blei det i fjor innført klasse Nybyrjar vaksen.

Siste nytt

  • Casper Ruud videre i Miami

    Casper Ruud slo mandag Jason Jung fra Taiwan i to strake sett og er videre til 2. kvalifiseringsrunde i Miami Open, som er siste hinder før turneringen. Nå venter vinneren av oppgjøret mellom australske Alex Bolt og Jevgenij Donskoj fra Russland.

    Tennis - Australian Open - Casper Ruud of Norway v Quentin Halys of France - Court 19, Melbourne, Australia
    Foto: Thomas Peter / Reuters
  • Ajer klar til Spania-kampen

    Kristoffer Ajer blir klar til den første EM-kvalifiseringskampen borte mot Spania på lørdag, i følge landslagssjef Lars Lagerbäck. 20-åringen fullførte ikke for Celtic mot Dundee lørdag, etter at han fikk en smell i ansiktet og måtte ha behandling.

    A-landslag fotball menn 2018 Norge-Bulgaria
    Foto: Terje Pedersen / NTB scanpix
  • Sundby ferdig for sesongen

    Martin Johnsrud Sundby står over verdenscupavslutningen i Canada, skriver Norges Skiforbund i en pressemelding. «Luften har rett og slett gått ut av ballongen», heter det. Totalt skal 20 norske utøvere delta i minitouren i Quebec.

    Sundby.
    Foto: Håkon Mosvold Larsen / NTB scanpix

Sendeplan

Kl. Program Kanal