– Dei må ikkje innføre dette journalsystemet

Norske styresmakter vil bruke inntil 2,7 milliardar kroner på eit prøveprosjekt der målet er å gi nordmenn ein felles elektronisk pasientjournal. Men systemet, som er prøvd ut i Danmark, har ført til store problem og sterke protestar.

Tonni Falk Larsen

Tonni Falk Larsen (76) legg skulda på det danske journalsystemet som Epic har laga. Etter operasjon i beinet måtte ho vente i fleire timar før ho fekk smertestillande.

Foto: Remi Sagen / NRK

76 år gamle Tonni Falk Larsen haltar sakte over golvet i bustaden sin i Roskilde utanfor København. Pensjonisten er framleis prega av det kompliserte beinbrotet ho fekk etter eit fall i fjor sommar. Men også opphaldet på sjukehuset har sett spor.

– Det var noko av det verste eg har opplevd. Det var grufullt, fortel Larsen.

Den tidlegare legesekretæren hevdar at ho måtte vente i fleire timar før ho fekk smertestillande etter operasjonen. Ho legg skulda på datasystemet som sjukehuset brukar, og har i ettertid fått ei orsaking frå sjukehuset for det ho opplevde.

– Eg har opplevd at systemet ikkje fungerer. Liv kan gå tapt når folk ikkje får opp dei rette medisinane.

Har fått kritikk i Danmark

Problema til Larsen er ikkje unike. Alle som bur i København har no ein journal der alle helseopplysningane deira er samla. Sundhedsplatformen som den blir kalla, er levert av det amerikanske selskapet Epic Systems Corporation. IT-systemet skulle erstatte opp mot 30 datasystem på alle sjukehus i to danske regionar, Hovedstaden og Sjælland.

I ettertid har systemet mellom anna fått skarp kritikk frå riksrevisjonen fordi legane brukar langt meir tid enn før framfor dataskjermane. Det er også avdekt at hjarte- og kreftpasientar har fått feil medisin. Blant danske politikarar blir det no diskutert å skrote heile systemet, etter all kritikken som har kome.

– Det er vanskeleg for personalet å bruke det, noko som fører til ein rekke feil for pasientane. I tillegg så er det veldig dyrt i drift, seier Jacob Rosenberg, overlege ved Herlev hospital og politikar for partiet Liberal Alliance.

Jacob Rosenberg

Jacob Rosenberg, overlege ved Herlev hospital og politikar for partiet Liberal Alliance, er ein av dei som meiner at journalsystemet ikkje er godt nok.

Foto: Remi Sagen / NRK

– Blir suksess i Noreg

Region Hovedstaden var ein av dei første stadene journalsystemet blei innført i Danmark. Konserndirektør i Region Hovedstaden, Svend Hartling, avviser påstanden om at systemet er dyrt i drift. Han er trygg på at prosjektet blir ein suksess i Noreg.

– Det meiner eg heilt bestemt. Epic er det systemet som leiande sjukehus over heile verda seier gir størst funksjonalitet når det gjeld å behandle pasientane på ein moderne måte, seier konserndirektør ved Region Hovedstaden.

Svend Hartling

Svend Hartling er konserndirektør i Region Hovedstaden i Danmark.

Foto: Remi Sagen / NRK

Føler seg trygg på valet

Problema i Danmark har likevel ikkje skremt norske helsestyresmakter. Torsdag 14. mars vedtek truleg Helse Midt-Noreg ein kontrakt verd 2,7 milliardar og innfører Helseplattformen, ein versjon av Sundhedsplatformen. Administrerande direktør, Stig A. Slørdahl, meiner dei har jobba grundig for at systemet skal fungere betre i Noreg.

Stig A. Slørdahl

Administrerande direktør i Helse Midt-Norge, Stig A. Slørdahl, føler seg trygg på at dei har gjort det rette valet.

Foto: Bent Lindsetmo / NRK

– Med den prosessen vi har køyrd no, der vi har inkludert fagpersonar, så føler vi oss trygge på at vi vil klare å bygge opp eit system som er tilpassa norsk helseteneste, seier han.

Helseregionen er av Helsedepartementet peika ut som føregangsregion for elektronisk pasientjournal. Systemet skal etter planen bli innført på St. Olavs hospital og ved kommunehelsetenesta i Trondheim. Deretter er planen at resten av regionen skal følge etter. Om systemet fungerer godt i Midt-Noreg kan Helseplattformen også bli teken i bruk i resten av landet.

– Det viktige her blir at vi kan kople saman spesialisthelsetenesta, sjukehusa, fastlegane og kommunehelsetenesta. Og det vil vere heilt unikt, seier Slørdahl.

Trur det blir ein suksess

Amerikanske Epic skriv i ein e-post til NRK at årsaka til medisinfeila i Danmark er retta opp, og ikkje kjem til å skje i Noreg.

– Hovudårsaka var feil i samspelet med det danske medisinregisteret. Problemet er no løyst.

Selskapet skriv vidare at Helse Midt-Noreg er godt rusta for prosjektet og har lært av feila som er gjort andre stader.

– Dei må ikkje innføre det

Men Tonni Falk Larsen er derimot ikkje overbevist. Ho har no engasjert seg i ei protestgruppe som vil skrote heile journalsystemet, og har berre eitt råd til norske styresmakter.

– Dei må ikkje innføre det. Då gir dei pengar til noko som ikkje fungerer, og etter mi meining er ikkje det riktig, seier ho.

Tonni Falk Larsen

Etter opplevingane ho hadde på den danske sjukehuset er Tonni Falk Larsen svært skeptisk til at også Noreg vurderer å innføre ei journalløysing som er utvikla av det amerikanske selskapet Epic.

Foto: Remi Sagen / NRK