NRK Meny
Normal

Is og storm kunne ikkje stanse den 100 år gamle polarskuta «Maud»

– Iblant såg det ganske håplaust ut, med store mengder drivis og vind opp i storm styrke, fortel prosjektleiar Jan Wanggaard. Men polarskuta «Maud» kom seg trygt fram gjennom Nordvestpassasjen, til Aasiaat på Grønland.

Polarskuta «Maud» på under slep mellom Cambridge Bay i Canada og Aasiaat på Grønland

Polarskuta «Maud» gjennom isfylte farvatn - frå Cambridge Bay til Aasiaat.

Foto: JAN WANGGAARD / MAUD RETURNS HOME

Første etappe av reisa heim til Noreg er fullført. Slepet av «Maud» – liggjande på lekteren «Jensen» – starta i den canadiske byen Cambridge Bay tysdag 29. august. To og ei halv veke seinare, laurdag 16. september, kunne slepebåten «Tandberg Polar» dra «Maud» inn på hamna i Aasiaat på vestkysten av Grønland. Der skal «Maud» liggje over vinteren.

– Vi kom til Aasiaat laurdag kveld etter ei krevjande men vellukka utsegling frå Nordvestpassasjen og kryssing av Davisstredet, fortel Jan Wanggaard i «Maud Returns Home».

Davisstredet er havområdet mellom Grønland og den canadiske Baffinøya.

«Tandberg Polar» slepte «Maud» – liggjande på lekteren «Jensen» – ut frå Cambridge Bay tysdag 29. august 2017. Foto: CBC

«Tandberg Polar» slepte «Maud» ut frå Cambridge Bay 29. august. Foto: CBC.

Store mengder drivis

– Dette blei eit vanskeleg år med mykje is, og vi blei utfordra på alle måtar for å kunne finne den beste ruta gjennom isen. Men sakte men sikkert fekk vi «tråkla» oss fram gjennom drivisen, seier Wanggaard.

«Maud» blei brukt av Roald Amundsen på ekspedisjonen han starta i 1918. Men ekspedisjonen møtte store hindringar. Amundsen gav opp, og etter at han hamna i økonomisk uføre, blei skuta seld på tvangsauksjon, og frakta til Cambridge Bay. «Maud» gjekk ned i 1931.

Polarskuta «Maud» ligg på lekteren «Jensen»og blir slept gjennom isen av slepebåten «Tandberg Polar»

På leiting etter den beste ruta å segle - gjennom is som heile tida er i forandring.

Foto: Peter og Ginger Niemann

Prosjektet «Maud Returns Home» har arbeidd i fleire år for å få «Maud» tilbake til Vollen i Asker, der skuta blei bygd i 1916–1917. Og i juli i fjor blei båten heva.

I løpet av sommaren har Wanggaard og hans team førebudd slepet til Grønland. Dei venta i fleire veker på at isforholda skulle bli akseptable. Det var avgjerande å komme i gang før isen begynte å pakke seg igjen i Nordvestpassasjen.

Polarskuta «Maud» på veg inn i Bellotsundet

«Maud» på veg inn i Bellotsundet. Sundet markerer nordleg grense for det amerikanske kontinentet.

Foto: JAN WANGGAARD / MAUD RETURNS HOME

Gjennom storm mot Grønland

– I og med at isløysinga i år let vente på seg heilt til slutten av august, blei også kryssinga av havet mellom Canada og Grønland prega av haustlege forhold med vind opp i storm styrke. Men før vi kom så langt, måtte vi søkje ly for vêret nokre dagar då eit stormsenter passerte oss rett før vi seglde ut i Baffinbukta, fortel han.

Polarskuta «Maud»ut av Nordvestpassasjen inn mot Baffinbukta

«Maud» og slepebåten «Tandberg Polar» på veg ut av Nordvestpassasjen og inn mot Baffinbukta - med stiv kuling i hekken.

Foto: Peter og Ginger Niemann

Ifølgje Wanggaard måtte mange båtar avlyse planlagde gjennomseglingar av Nordvestpassasjen denne sesongen.

– To turseglarar følgde oss i fleire dagar gjennom isen i råka som vi av og til måtte presse open med slepebåten vår, seier Wanggaard.

«Maud» si ferd frå Cambridge Bay i Canada til Aasiaat på Grønland

«Maud» er slept frå Cambridge Bay i Canada - gjennom den austlege delen av Nordvestpassasjen og over Davisstredet til Aasiaat på vestkysten av Grønland.

Takla tøffe forhold godt

Han er svært godt nøgd med korleis «Maud» og «Jensen» oppførte seg under dei til dels krevjande forholda.

– Flåten oppførte seg veldig bra i sjøen og det var ein fryd å sjå «Maud» med nytt vatn under kjølen etter nesten 100 år.

Wanggaard legg ikkje skjul på at det er mange sterke kjensler knytt til heimseglinga av «Maud».

Polarskuta «Maud» ligg på lekteren «Jensen»

«Maud» og lekteren «Jensen» greidde seg godt under dei tøffe forholda.

Foto: JAN WANGGAARD / MAUD RETURNS HOME

Sterke kjensler

– Etter fleire års arbeid med planlegging og heving av «Maud» djupt inne i Nordvestpassasjen, er det ei sterk oppleving for oss å sjå Amundsen si stolte skute segle gjennom nytt farvatn – på veg til å fullføre ei fullstendig omsegling av Nordpolen over ein tidsperiode på 100 år, seier Wanggaard.

«Maud» og «Tandberg Polar» i det arktiske landskapet

- Det endelause arktiske landskapet har ein heilt spesiell dragnad på oss alle som ferdast her, seier Jan Wanggaard.

Foto: Peter og Ginger Niemann

– Samtidig veit vi at svært mange vil glede seg over å sjå «Maud» komme heim til Noreg. Skuta representerer ein viktig del av den norske polar- og kulturhistoria, og ikkje minst kastar «Maud» lys over sider ved Roald Amundsen som er ukjent for dei fleste nordmenn, seier Wanggaard.

– No er «Maud» framme på Grønland. Kva skjer vidare?

– «Maud» skal no få kvile her i Aasiaat fram til neste vår, og så får vi sjå når det beste tidspunktet vil bli for å setje kursen vidare ned rundt Kapp Farvel og over Nord-Atlanteren til Noreg neste sommar, seier Jan Wanggaard.

Polarskuta «Maud» ved kai i den grønlandske byen Aasiaat

«Maud» ved kai i den grønlandske byen Aasiaat. Første etappe på reisa heim til Noreg er fullført.

Foto: JAN WANGGAARD / MAUD RETURNS HOME
Laster innhold, vennligst vent..
Laster innhold, vennligst vent..

SISTE NYTT

Siste nytt