– Det går ikkje an så seie slikt til pasienten

«Noko skal vi vel alle døy av», uttalte legen til pasienten. Pasientombod Lisa Førde Refsnes seier dette er totalt uakseptabelt.

Lisa Førde Refsnes

PASIENTOMBODET: Lisa Førde Refsnes fekk inn 340 ulike problemstillingar i fjor. Ho seier dårleg kommunikasjon er eit stikkord som ofte går igjen.

Foto: Kjellrun Lavik / NRK

– Pasienten som tok kontakt med oss tykte det var uhøyrt. Det støtta vi sjølvsagt pasienten i. Det blei teke opp ein helseproblematikk og så fekk vedkommande ein såpass flåsete kommentar tilbake. Slikt går ikkje an, seier pasientombodet.

Flest klage på inngrep

Pasientskadar og komplikasjonar er dei viktigaste klageårsakene, men mange er også misnøgde med måten legen kommuniserer på. Dette går fram av pasientombodet si årsmelding for 2013.

340 ulike problemstillingar vart klaga inn til pasientombodet i fylket i 2013, ein liten auke frå året før. Det er pasientskadar og komplikasjonar etter inngrep på sjukehusa det blir klaga mest på. Fastlegane på si side får kritikk for elendig kommunikasjon. I årsmeldinga frå pasientombodet heiter det mellom anna.

«Fleire pasientar fortel at dei ikkje føler seg tekne på alvor når dei kontaktar legen og at legen bagatelliserer informasjonen som blir gitt frå pasienten. Ein pasient fekk til dømes til svar om at noko skal vi vel alle døy av»

Seier legane skal ha respekt

Fylkesleiar Leif Erik Husabø i legeforeininga meiner legane vanlegvis kommuniserer bra med pasientane. Samtidig tek han kraftig avstand frå denne type kommunikasjon som pasientombodet her viser til.

– Slikt høyrer ikkje heime i ein legekonsultasjon. Men så vi veit vi at av og til skjer det seg. Det kan vere faktorar hos legen og pasienten.

– Om legen har sagt slikt til pasienten, korleis går det an?

– Berre i Sogn og Fjordane er det 300.000 konsultasjonar hos fastlegen i året. Fastlegane har eit godt omdømme i befolkninga. Men legane er forskjellige og pasientane er forskjellige. Men i god medisinsk praksis skal ein lege ha respekt for pasienten og prøvde å forstå han eller ho, seier Husabø.

Seier legane må vere tydelege

I pasientombodet si årsmelding blir det også vist til fleire saker der pasientar som er påført skader etter operasjonar fortel om legar som uttalar seg kritisk til behandlinga dei har fått.

Men når pasienten så klagar på den tidlegare behandlinga, og den kritiske legen skal uttale seg til tilsynsorgan, så moderer han kritikken mot kollegaene vesentleg. Pasientombod Lisa Førde Refsnes seier at dette ikkje er bra.

– Her er kommunikasjon eit stikkord. Anten kan det vere at legen har jatta med pasienten og kanskje eigentleg ikkje meint at behandlinga var så galen. Eller kan det vere legen meiner behandlinga pasienten har fått ikkje har vore bra nok, men at han kvir seg for å gi kritikk til ein kollega.

– Kan det hende at pasientar misforstår?

– Det kan vi ikkje sjå bort frå. Det kan hende at pasienten har oppfatta legen på ein måte som ikkje var meint. Då er det viktig at legane er tydeleg i kommunikasjonen til pasientane for å hindre den type mistyding, seier ho.

Trur mange kvir seg for å klage

Med med så mange legebesøk og undersøkingar i løpet av eit år, forstå Førde at det kan komme nokre klagar.

– Det vil bli gjort feil så lenge det er menneske som står bak behandlinga. Men det er mange saker vi ikkje høyrer om. Det er nok ein viss klagefrykt hos mange og ein respekt for helsevesenet som gjer at mange kvir seg for å klage. Dei fryktar represaliar i form av at dei får dårlegare behandlingar eller at dei blir sett på som vanskelege, seier Refsnes.