Hopp til innhold

Færre hytter vart bygd i fjor: – Toppen er nådd

Etter å ha slått rekorden i talet på nybygde hytter, har det no stoppa opp. Det viser nye tal frå Statistisk sentralbyrå.

Hytter på Beitostølen

HYTTER: I fjor vart det bygd 12 nye hytter kvar einaste dag. Det er 6 færre enn rekordåret 2022.

Foto: Geir Olsen / NTB

I fjor vart det ferdigstilt 4662 hytter, ifølgje SSB.

Det er langt færre enn året før. Då vart det sett rekord i talet på nybygde hytter med 6690 nye fritidsbustader.

– Det at vi har ei nedkjøling frå eit sinnssjukt nivå, er bra, seier Truls Gulowsen.

Han er leiar i Naturvernforbundet og meiner at dette er fantastiske nyheiter for norsk natur.

12 nye hytter kvar einaste dag

Samstundes som talet på ferdigstilte hytter gjekk ned, var det også ein stor nedgang i talet på igangsettingsløyve samanlikna med åra før.

– Den kraftige bygginga av hytter og andre fritidsbustader dei siste åra har tatt veldig store og verdifulle naturareal. At det no blir bygd færre er bra, seier Gulowsen.

Trass ein nedgang, synest leiaren i Naturvernforbundet at 4662 nybygde hytter, eller 12 nye hytter kvar einaste dag, er mange.

– Det er klart at 12 nye hytter kvar einaste dag heile året et mykje natur. Så det er framleis eit alt for høgt nivå, seier han.

Truls Gulowsen, Naturvernforbundet

Truls Gulowsen er leiar i Naturvernforbundet.

Foto: KSENIA NOVIKOVA / NRK

Trur toppen er nådd

Dei siste åra har det vore ein eksplosiv byggeaktivitet av fritidsbustader.

I 2020 og 2021 vart vi hardt råka av korona- og reiserestriksjonar. Det skapte nærast ei hytterenessanse.

Men, i 2022 var det slutt på restriksjonane.

Igjen måtte hyttelivet konkurrere med mellom anna utanlandsreiser. Samstundes sette rentene fart og prisane auka.

Hytter på Vaset i Vestre Slidre

Sjølv om talet på nybygde hytter og nye hytteprosjekt har gått ned mange stader, gjekk det opp i Vestre Slidre kommune i Innlandet. Her vart det ferdigstilt 127 hytter, samstundes som det vart gjeve 144 igangsettingsløyve i fjor. Biletet er frå hytteområdet Vaset.

Foto: Aleksandr Nedbaev / NRK

Gulowsen peiker på ulike faktorar som kan vere årsaka til at det vart bygd færre nye hytter i fjor.

– Eg skulle ønske årsaka var eit meir bevisst forhold til naturen, men eg trur den viktigaste årsaka er at økonomien har stramma seg inn, seier han.

Meiner du det er plass til fleire nye hytter og hyttefelt i Noreg?

Det er styreleiar i Noregs hytteforbund, Trond G. Hagen, einig i.

– I 2023 auka rentene, kostnadene, kronekursen var låg og det var ikkje straumstøtte på fritidsbustader. Det har nok bidratt til at folk har valt å sitte på gjerdet til ting er blitt føreseielege igjen, seier Hagen.

Trond Hagen, Norges Hytteforbund

Trond Hagen er styreleiar i Noregs hytteforbund.

Foto: Dag Kessel / NRK

Han trur toppen er nådd.

– Heilt klart, toppen er nådd. Men at folk framleis vil bygge og eige hytte, det trur eg nok. Men ein vil etter kvart bli meir bevisst på kor og kor mykje som kan bli bygd ut, seier Hagen.

Brutalt for næringa

Linn Alicia Slora Kristiansen er seniorrådgjevar i NHO Innlandet. Ho omtalar dei ferske tala frå SSB som dramatiske.

– Det er ein dramatisk nedgang. Hyttesalet er på eit historisk lågt nivå.

– Hyttenæringa er ei veldig stor næring i distriktet. Tradisjonelt sett er det veldig mange hyttekommunar i Innlandet, så det er ei stor og viktig næring, seier ho.

Linn Alicia Slora Kristiansen, NHO Innlandet

Linn Alicia Slora Kristiansen, seniorrådgjevar NHO Innlandet. Ho seier den låge byggeaktiviteten slår hard ut på hytteprodusentar.

Foto: NHO INNLANDET

I NHO si nyaste medlemsundersøking, kjem det fram at 25 prosent av bedriftene opplev marknadssituasjonen som dårleg.

Det er store skilnader frå næring til næring, men byggebransjen er blant dei som melder om dårlegast situasjon no.

Situasjonen for mange er at ordrereserven er tom og fleire må permittere, ifølgje NHO.

– Verksemdene kjenner effekten av svakare lønnsemd og lågare etterspurnad. Det dei treng no gjennom dyrtida er meir føreseielegheit slik at dei kan styrke konkurranseevna, skape arbeidsplassar og verdiar framover, seier ho.

Hytter og fritidsboliger på Beitostølen

Det er sett av store område til hyttebygging i Noreg. Truls Gulowsen i Naturvernforbundet meiner kommunane no bør bruke tid på å gå gjennom arealplanar og gjennomføre planvask no som dei har færre byggesøknader på pulten.

Foto: Terje Pedersen / NTB

For NHO skulle dei gjerne sett at byggeaktiviteten hadde tatt seg opp att, sjølv om ho kan forstå at enkelte har andre interesser.

– Eg trur ikkje vi kan basere oss på ein økonomi som heile tida går på legge under seg store, nye naturareal med bygningar som skal bli brukt i gjennomsnitt 50 dagar i året. Det er definisjonen på dårleg berekraft, seier Gulowsen i Naturvernforbundet.

Må tenke nytt

Klima- og miljøminister, Andreas Bjelland Eriksen (Ap), omtaler hyttebygginga i Noreg som ein bit for bit-nedbygging av naturen over tid.

– Det truar noko av det som er unikt med Noreg, nemleg naturlandskapet vårt.

Andreas Bjelland Eriksen (Ap)

Klima- og miljøminister Andreas Bjelland Eriksen (Ap), seier at det er sett av pengar i statsbudsjettet til kommunar som vil rydde opp i arealplanane sine.

Foto: Amanda Iversen Orlich / NRK

Han meiner at ein no må tenke nytt rundt hytter.

– Vi veit at mange hytter står tomme dei aller fleste dagane i året. Alle må ikkje nødvendigvis eige ein eigen hytte for å kunne ferdast i naturen.

– Utleigehytter og meir tettbygde hyttefelt vil gjere det mogleg for fleire å oppleve naturen, utan at vi treng å øydelegge meir av den, seier han.

Hei!

Har du tankar om saka du har lese? Eller har du tips til andre saker eg bør sjå på? Send meg gjerne ein e-post!

SJÅ OGSÅ:

Hvorfor har vi ødelagt så mye av naturen vi elsker? Bård treffer en entusiastisk trønder og en hubrounge som må passe seg. Blant annet.

Kvifor har vi øydelagt så mykje av naturen vi elskar? Programleiar Bård Tufte Johansen i «Oppsynsmannen» reiser mellom anna til Filefjell der det er store planar om meir utbygging.

Flere saker fra Innlandet