Hermetisering er ikkje gått ut på dato

Hausten er i full anmarsj, og i gamle dagar betydde det tid for hermetisering av frukt.

Ingvar Hylderås

HELD LIV: Ved å hermetisere, har Ingvar Hylderås frå Jølster bevart graskar i tre år, medan plommene så langt har stått i to år.

Foto: Birger Meland / NRK

Slik er det også for enkelte i dag, sjølv om konserveringsindustrien gjer det langt raskare og enklare å gå i butikken for å få hermetiserte pærer til iskaka.

Ingvar Hylderås frå Jølster er mellom mange som framleis held fast på tradisjonen med å hermetisere frukt.

– Gløym langpanna. Det går mykje unødvendig tid med den, er rådet frå Hylderås.

(Artikkelen held fram under biletet)

Hermetisering av frukt.

FØREBUING: Det meste kan hermetiserast.

Foto: Birger Meland / NRK

Slik gjer han det

Det er mange måtar ein kan konservere frukt på. Noko tid tek det likevel om ein skal syte for å fjerne alle bakteriar.

– Ein må koke glasa, og eventuelt setje dei inn i omnen, for å vere sikker på å drepe alt som er av bakteriar, seier Steinar Lindstrøm frå klokkenes meisterlaug.

Hylderås har funne fram til ein raskare, og enklare, måte å gjere det på. I tre år har han lagra på eit glas med graskar, medan plommer har han hatt ståande på Norgesglas i to år.

HØYR: Slik hermetiserer Ingvar Hylderås sine frukt.

Må vise varsemd

Steinar Lindstrøm fortel at hermetisering var like naturleg som å slakte til jul i gamledagar. Då stod vaksne som små og la frukt og bær på norgesglas, lok og kraftige raude gummistrikk.

(Artikkelen held fram under biletet)

Kantarell.

SOPP: Gunnvor Sunde frå Gloppen har lukkast med å hermetisere kantarell.

Foto: Gunnvor Sunde

– Om hausten var det ingen med respekt for seg sjølve som ikkje hermetiserte frukt og bær, fortel han og legg til at det er meir som kan hermetiserast enn ikkje.

– Men ein må vise varsemd med enkelte produkt. Spesielt fisk er litt farleg. Ein må også vere varsam med ting som har med jord å gjere. Det må vere skikkeleg reint. Jord og bakteriar kan vere farleg, seier han.

– Ta med borna

Lindstrøm, som til dagleg er kokkelærar ved Øyrane vidaregåande skule, rår foreldre til å prøve seg på hermetisering.

Og å la ungane få vere med på halde liv i den gamle tradisjonen.

– Det dei lærer som born, blir ofte lagt på vent og teke fram att når dei blir vaksne. På den måten fører dei tradisjonar vidare til sine born, slik at ting ikkje går ut på dato, seier han.

– Prøv deg fram

Lindstrøm rår ein til å prøve hermetisering, men også å prøve krydder som kan forsterke smaken på frukta.

– Ein skal først og fremst ta vare på tradisjonar ein har, men ein kan eksperimentere med krydder og smak. Fersk ingefær og sukker til pære gir deg ei asiatisk kjensle. Plommer har eg eksperimentert med vaniljestong og stjerneanis. Det gir ein lakrissmak, seier han.

– Det er mogleg få til gode smaker og opplevingar i matvegar, legg han til.

HØYR: Meisterkokken sine råd til hermetisering.