Hopp til innhold

Steinhoggar om hærverket på «Mor Norge»: – Det verkar grotesk

Nå er den snart hundre år gamle steinstatuen på Høg-Jæren sett i stand, etter å ha blitt utsett for eit solid stykke hærverk.

Mor Norge, eller Steinkjerringa

Heile venstre arm mangla, og høgre hand var øydelagt etter hærverket på Høg-Jæren.

Foto: Hå Kommune

Heile venstre arm mangla, og høgre hand var øydelagt etter hærverket på Høg-Jæren.

Foto: Hå Kommune

Fredag blei den ferdig restaurerte Mor Norge, eller steinkjerringa som ho heiter på folkemunne, avduka midt i øydemarka i Hå kommune.

Restaurering av Steinkjerringa – Mathies Ekelund Erlandsen

Bildehoggar Mathies Ekelund Erlandsen restaurerer armen til steinkjerringa.

Foto: Mathias Oppedal / NRK

– Ho har blitt reparert på framifrå vis. Samstundes er det nokre sår og skader som ikkje kan fiksast, og dei vil for alltid minna oss om steinkjerringa si historie, seier Lars Erling Friestad, konsulent i Hå kommune.

Limt saman

Restaureringa var nødvendig etter at ho blei utsett for heftig hærverk i fjor haust. Med hjelp av mellom anna hammar og elektrisk boremaskin øydela nokon fjeset, venstre arm og høgre hand.

For bilde- og steinhoggar Mathies Ekelund Erlandsen, som dei siste dagane har pusla saman bitane av statuen, har det vore ein emosjonell jobb.

– Me kan sjå korleis dei har banka. Det verkar grotesk, det må eg innrømma, seier han.

Den venstre armen til Steinkjerringa på Høg-Jæren er reparert.

Slik ser den venstre armen til steinkjerringa ut, etter at den har blitt fiksa.

Foto: Ole Andreas Bø / Ole Andreas Bø

Delane til venstrearmen blei funne av nokon turgåarar som leverte dei inn på rådhuset på Varhaug. Men sjølv om mange delar er originale, må nokon formast på ny med mørtel.

– Me har limt det saman og forsøkt å få det til å falla inn, sånn at det ikkje ser så ille ut, fortel bildehoggaren.

Likskapar med Trollpikken

Avdukinga skjer på dagen fem år etter at Trollpikken blei kappa av, nokre mil lengre sør i Eigersund.

Ifølgje steinhoggaren er det mange likskapar i måten hærverket er utført på. For ein steinhoggar gjer det vondt å sjå korleis folk tar med seg profesjonelt utstyr ut i øydemarka for å vandalisera.

– Det rammer inn i folkesjela når nokon når ein herjar med noko som har ein monumental karakter, seier han.

Trollpikken før og etter

Hærverket gjort på Trollpikken i 2017 blei reparert same år.

Foto: Kjetil Bentsen/Mathias Oppedal

Han har sikra seg dokumentasjon, slik at ein kan samanlikna hærverket med det som skjedde i Eigersund.

– På Trollpikken er det teke avstøypingar av borehola. Det har me sjølvsagt òg gjort. Så kan me sjå om dei er like, seier Erlandsen.

Han trur dei vil få nokon interessante svar. Hærverket er heilt uforståeleg for han.

– Eg blir kald i meg av tanken på at nokon har stått og slått i ansiktet med ein hammar på ein skulptur, seier han.

Begge sakene har blitt melde til politiet, men er lagt vekk utan at ein har tatt ein gjerningsperson. Til NRK opplyser politiet at ei sak kan bli opna på ny, om politiet får ny informasjon. Derfor kan alle som har nye tips, melda ifrå.

Frå Skumringslandet sin pilot

I 2011, før ho blei utsett for hærverk, blei steinkjerringa brukt som filmkulisse i filmen «Skumringslandet».

Foto: Henning Høifødt / Vidvinkel Film

Klar til ferien

For Hå kommune er det aller viktigaste at steinkjerringa er ferdig til sommaren. Dei har venta lenge på godt og tørt vêr. Då vil limen sitja betre.

– Me er veldig glade for at når sommarferien startar, er ho på plass, seier Lars Erling Friestad i Hå kommune.

Då den reparerte armen er skjør, oppfordrar han alle til å vera forsiktig med å klatra på skulpturen.

– Ho toler ikkje så mykje som ho gjorde før, fortel han.

Restaurering av Steinkjerringa – Lars Erling Friestad

Lars Erling Friestad frå Hå kommune seier steinkjerringa skal vera klar til helga.

Foto: Mathias Oppedal / NRK

Flere nyheter fra Rogaland