Det går med ein del dynamitt når du skal gjere 350.000 tonn med stein om frå fast fjell til laus masse på nokre sekund. Nettopp det skjedde då Statnett sprengde ut fjell i samband med bygginga av trafostasjonen mellom Fardal og Sogndal.

PANG: Her går 120 tonn dynamitt i lufta med eit kjempesmell. (Foto/redigering: Christian Blom)

Her går ei av dei største sprengsalvene i norgeshistoria i lufta

Når du skal fyre av 120 tonn med sprengstoff er det kanskje ikkje rart at du søv litt dårleg om natta.

Og nettopp slik hadde Knut Brusletto det før gårsdagens historiske sprenging i Sogn.

Han er prosjektleiar i Contexo og var ansvarleg for kjempesmellen som gjekk av i samband med bygginga av den nye trafostasjonen mellom Fardal og Sogndal. Sprengsalva som vart fyrt av er den største sør for Trondheim sidan andre verdskrig.

– Det er litt nervepirrande når du veit at ein satsar ganske mange kroner på noko som kan gå gale, seier han til NRK.no.

Frå fast fjell til laus masse på 1-2-3

Bygginga av den nye kraftlinja mellom Fardal i Sogn og Ørskog på Sunnmøre er godt i gang fleire stader. I Sogn skal dei byggje ny trafostasjon, ein stasjon som vil bli ein av dei tre største i landet.

Og skal ein få til det må ein sprengje vekk fjell. Mykje fjell. På platået der stasjonen skal ligge har ein sprengd ut tonnevis med stein, litt etter litt.

Men for å bli ferdig med arbeidet vart det avgjort at ein skulle ta siste resten i ein smell.

Det er nesten vanskeleg å førestille seg kor mykje stein det er snakk om så gjekk i lufta, men Knut Brusletto prøver å forklare.

– Det er nesten 350.000 tonn med stein, og det endrar seg frå fast masse til laust på eit par sekund, seier han.

(Artikkelen held fram under biletet)

Fleire hadde møtt opp for å få med seg sprengsalva ved den nye trafostasjonen - VILLE SJÅ: Fleire hadde møtt opp for å få med seg det som er den største sprengsalva sør for Trondheim sidan andre verdskrig. - Foto: Christian Blom /

VILLE SJÅ: Fleire hadde møtt opp for å få med seg det som er den største sprengsalva sør for Trondheim sidan andre verdskrig.

Foto: Christian Blom

– Har ikkje sove mange timane

Sprengladningane var lagt ut i eit område på nesten 14 mål, og det ligg mange timar arbeid bak. Ifølgje Brusletto førebudde dei seg til gårsdagens sprenging i to veker.

– Vi var veldig spente. Vi har hatt 43 raster bakover, og det er veldig spesielt. Det er ei stor salve, og det var veldig moro å sjå at det vart så bra stein som det vart, seier han.

For det gjekk heldigvis bra. Som ansvarleg for arbeidet vedgår han at han hadde gjort seg ein del tankar om kva som kunne gå gale på førehand.

– Du veit ikkje om det går bra før du har fått fyrt av salva. Så eg har ikkje sove mange timane den siste natta, seier han til NRK.no.

Heile fjellet kunne blitt ståande

Med 120 tonn i form av dynamitt, slurru og anolitt bør du vite kva du driv med. Brusletto seier det kunne fått dramatiske konsekvensar om dei feila.

– Eg har førestilt meg at vi måtte ta endå ei salve og stå og slite med dette fjellet i fleire veker.

– Det som kunne gått gale er at det hadde vore ein koplingsfeil, eller om det hadde blitt ein feil i seriane bakover.

– Då hadde heile fjellet stått roleg, og ikkje losna slik det skulle, seier han.

(Artikkelen held fram under biletet)

Fyrte av den største sprengsalva sør for Trondheim sidan andre verdskrig - MYKJE ARBEID: I to veker har arbeidarane jobba med å førebu den historiske sprenginga. - Foto: Christian Blom /

MYKJE ARBEID: I to veker har arbeidarane jobba med å førebu den historiske sprenginga.

Foto: Christian Blom

– Stor jubel

For å vere på den sikre sida hadde dei evakuert eit område på ein kilometer rundt sprengingsområde. I fjellsida på andre sida hadde mange skodelystne møtt opp for å sjå då 120 tonn med sprengstoff gjekk av. I ei salve.

Og dei fekk verkeleg sjå noko spesielt. Då nedteljinga var ferdig kunne ein sjå korleis det nesten gløda i fjellet bortover før steinen stod til vers. Så høyrde ein kjempesmellet.

– Det var ei lette, og stor jubel, fortel Brusletto.

– Full klaff

Også Asle Lerum som er byggjeleiar i Statnett som står bak utbygginga er nøgd med gårsdagens sprenging.

– Det har gått kjempebra. Vi har hatt full klaff, seier han til NRK.no.

Han seier dei heile tida rekna med det skulle gå bra, og viser til at dei har dyktige sprengingsbasar. Uansett er det spesielt å fyre av 120 tonn med sprengstoff samtidig.

– Vi bryt jo ei barriere når vi sprenger ei slik salve, det er heilt klart.

(Artikkelen held fram under biletet)

Den største sprengsalva sør for Trondheim sidan andre verdskrig - NØGDE: Dei som har vore med på arbeidet har all grunn til å vere nøgde. - Foto: Christian Blom /

NØGDE: Dei som har vore med på arbeidet har all grunn til å vere nøgde.

Foto: Christian Blom

Grunnarbeidet ferdig til jul

Han seier bakgrunnen for at dei gjekk frå dei mindre salvane er at dei ville bli ferdige med sprengingsarbeidet.

– Vi ville kome i gang med betongarbeidet. Og det er konfliktar knytt til dette med å drive sprenging inntil område samtidig som ein driv med betongarbeid, seier han.

No startar arbeidet med å laste opp dei vel 350.000 tonna med stein og å bli ferdig med grunnarbeidet.

– Når snøen kjem til jul skal det ikkje vere mykje att av grunnarbeidet på trafostasjonen. Då ligg vi i rute, og nesten eit halvt år før tida, seier Brusletto i Contexo glad.

Den største sprengsalva sør for Trondheim sidan andre verdskrig - PÅ FILM: Dei som hadde møtt opp fekk festa eit ganske heftig smell både på film og på netthinna. - Foto: Christian Blom /

PÅ FILM: Dei som hadde møtt opp fekk festa eit ganske heftig smell både på film og på netthinna.

Foto: Christian Blom
Den største sprengsalva sør for Trondheim sidan andre verdskrig - SPENTE: Det var mange spente arbeidarar i forkant av sprenginga. - Foto: Christian Blom /

SPENTE: Det var mange spente arbeidarar i forkant av sprenginga.

Foto: Christian Blom

Det er bygd ut så mykje grønn strøm i Norge at det ikkje er lønsamt lenger.
No står mange små-kraft-prosjekt i fare, trass i at stortinget har vedteke at det skal byggast meir vasskraft fram til 2020.
Created by InfoDispatcher
Created by InfoDispatcher

Opphavsrett NRK © 2014

Ansvarlig redaktør: Thor Gjermund Eriksen

Nettsjef: Frank Gander (konst.)