Den fransk-amerikanske bilethoggaren Lousie Bourgeois døydde måndag av eit hjarteinfarkt, 98 år gammal.

– Då eg snakka med medhjelparen hennar for litt sidan var ho sikker på at Louise Bourgeois ville passere 100 år. Trass at ho var gammal, var meldinga om hennar død difor litt uventa, seier Svein Rønning, kunstnar og kurator for Nasjonal turistveg-prosjektet.

Louise Bourgeois vart fødd i Frankrike, men flytta i 1938 til USA. I 1960 åra var ho ein av dei leiande kunstnarane i oppgjeret med den abstrakte kunsten i modernismen. Det store internasjonale gjennombrotet kom i 1980-åra.

Ho er mellom anna kjend for ein serie med gigantiske edderkoppar, laga i stål, marmor og bronse. Den enorme edderkopp-skulpturen med tittelen Maman var del av opningsutstillinga Maman, I Do, I Undo, I Redo i det nye Tate Modern-museet i London i 2000.

(Artikkelen held fram under biletet.)

Ingen konsekvensar for Heksemonumentet

Louise Borgeouis står også bak det planlagde Heksemonumentet i Vardø, som ho har laga saman med den sveitsiske arkitekten Peter Zumtohr. Dette skal verte eit nasjonalmonument til minne om alle trolldomsdømde i Noreg.

Skulpturen skulle eigentleg ha vore avdekt i november i fjor, men ligg framleis nedpakka i kasser på grunn av pengemangel. Dermed får Bourgeois sjølv aldri sett kunstverket ferdig.

– Det var sjølvsagt ein trist beskjed å få, men dette kjem ikkje til å påverke prosjektet i Vardø. Alt er i gjenge, seier Svein Rønning, kunstnar og kurator for kunstprosjekta i tilknyting til Nasjonal turistveg-prosjektet til Statens Vegvesen.

Bourgeois sjølv har ikkje forlate huset sitt i New York dei siste åra, og Rønning er trygg på at medhjelparane hennar kjem til å følgje opp prosjektet, for å få det fullført.

Monumentet skal setjast opp i tilknyting til Nasjonal turistveg-prosjektet i Varanger, men fordi kostnadene har auka frå 16 millionar til 30 millionar er kunstverket av framleis ikkje oppført.

– Dette er et kjempeviktig prosjekt som vil setje byen Vardø på det internasjonale kunstkartet, og garantert trekkje til seg ei mengde tilreisande, uttalte prosjektleiar for Nasjonal turistveg Varanger, Hjalmar Steinnes til NRK då pengemangelen vart kjent.

• LES ÒG: Heksemonument kan bli skandale
• LES ÒG: Slik vert Heksemonumentet

Sterkt engasjert

Svein Rønning fortel at Lousie Bourgeois vart levande oppteken av monumentet i Vardø, truleg fordi det tek om tema som ho ofte tok opp i kunsten sin, nemleg overgrep og traumar, men også livsglede og kjærleik.

– Ho var veldig engasjert i prosjektet med Heksemonumentet. Ho sa med ein gong at dette skal eg gjere gratis, ho ville ikkje ha noko honorar, fortel Svein Rønning.

– Ho var ein fantastisk person, med ei utruleg utstråling, heilt glasklar i hovudet og med sprell levande auge. Ho var utruleg vital heilt til det siste, eg såg hennar siste verk i februar, ho var heilt fenomenal.

Sjølve bygginga av Heksemonumentet i Vardø vil verte gjort ferdig i løpet av hausten 2010, medan gasselementa som skal lage ein flammeeffekt først vil verte lagt inn til neste år.

Ein dato for offisiell opning kan ikkje Rønning gje, men seier at det vil stå klart i løpet av første halvår 2011. Dermed vert Heksemonumentet i Vardø det siste av Louise Bourgeois sine store kunstverk.