Hopp til innhold

Nika (16) demonstrerte i Iran – blei funnen på politiet sitt kjølerom

Nika Shakarami forsvann sporlaust under ein demonstrasjon mot hijab-påbodet og dødsfallet til Mahsa Amini (22).

Nika Shakarami.

FORSVANN: Nika Shakarami blei meldt sakna for ti dagar sidan.

Ho blei sakna 20. september etter å ha reist heimanfrå for å ta del i demonstrasjonen i hovudstaden Teheran. Iran har vore herja av vald og protestar etter dødsfallet til Mahsa Amini 16. september.

Familien fann ikkje Nika før 1. oktober. Då låg kroppen hennar på eit kjølerom på politistasjonen. No er ho i ferd med å bli eit nytt symbol på kampen for grunnleggande menneskerettar for kvinner i prestestyrde Iran.

I ein video sendt til regimekritiske medium baserte i utlandet, sa mor Nasrin Shakarami at styresmaktene hadde myrda henne, melder AFP. Ho skulda iranske styresmakter for å ha kome med trugslar for å få henne til å lyge om korleis tenåringen døydde.

FILE PHOTO: Protest over the death of Mahsa Amini, in Tehran

Frå ein demonstrasjon mot hijabpåbodet i Iran dagen før Nika forsvann.

Foto: WANA NEWS AGENCY / Reuters

– Eg såg kroppen hennar sjølv. Baksida av hovudet viste at ho hadde fått eit alvorleg slag, sidan skallen hennar var slått inn.

– Dotter mi blei drepen i protestane på same dag som ho forsvann.

Så, i går kveld, dukka tanta og onkelen til Nika opp på statleg TV. Dei fortalde ei heilt anna historie.

Set spørsmål til skugge i opptak

– Nika døydde då ho datt ned frå eit bygg, seier tanta hennar, Atash, på det førehandsinnspelte klippet.

Onkelen hennar, Mohsen, blei også intervjua. Han talte imot demonstrasjonane i landet, medan nokon i bakgrunnen lyd som dei kviskrar: «sei det, din dritsekk».

Dette, og ein skugge som synest bak han i opptaket, gjorde at fleire lurte på om han snakka av eigen vilje.

Nika Shakarami

Mor til Nika skuldar iranske styresmakter for å ha drepe henne.

Søstera til Nika har sidan sagt at tanta «blei tvungen til å seie desse tilståingane og kringkaste dei», i ein video publisert torsdag på Radio Farda, ein persisk radiokanal som held til i Praha.

Mor deira, Nasrin, seier styresmaktene har prøvd å ringe henne fleire gongar, men at ho nektar å ta telefonen.

– Eg treng sikkert ikkje å prøve så hardt for å bevise at dei lyg, seier ho.

Onkel til drepte Nika (16) uttaler seg på statlig iransk TV under det som ser ut som tvang.
Det høres ut som noen visker: "Si det, din drittsekk." til ham.

Onkel til drepne Nika (16) uttaler seg på statleg iransk TV under det som ser ut som tvang. Det høyrast ut som nokon kviskrar: «Si det, din dritsekk.» til ham.

Andre jenter og unge kvinner har mista livet under demonstrasjonane. Amnesty International seier at Iran har tvinga familiane til fleire av dei å «tilstå» i TV-sende intervju.

Dette er for at staten skal kunne «frikjenne seg sjølv frå ansvaret for dødsfalla deira», skriv menneskerettsorganisasjonen.

Hevdar liket hennar blei stole

Ein rettsleg tilsett i Teheran, Mohammad Shahriari, sa til statlege medium onsdag at obduksjonen av Nika viste fleire «beinbrot».

Han sa desse var i bekkenet, hovudet, over- og underkroppen, og at dette «indikerer at personen blei kasta frå ein høg plass».

Desse skadane meinte han var bevis på at dødsfallet ikkje hadde noko med demonstrasjonane å gjere.

Ein dødsattest frå ein gravplass i hovudstaden, som BBC Persian har fått tilgang på, hevdar at Nika døydde som følge av «fleire skadar forårsaka av slag med ein hard gjenstand».

Slektningane ville gravlegge Nika i den vestlege byen Khorramabad, på det som skulle vore 17-årsdagen hennar, har tanta hennar skrive på sosiale medium.

Ei kjelde tett på familien seier til BBC at familien sa ja, under press, til å ikkje halde ei offentleg gravferd.

Publisert av Iran Human Rights.

Nika Shakarami blei hemmeleg gravlagd ein dag etter det som ville vore 17-årsdagen hennar.

Den same kjelda hevdar at liket til tenåringen framleis blei stole frå Khorramabad og deretter hemmeleg gravlagt i landsbyen Veysian, kring 40 kilometer vekke.

Fleire hundre demonstrantar skal ha samla seg på gravplassen i Khorramabad etter dette og ropt «død over diktatoren», retta mot den øvste leiaren i Iran, ayatolla Ali Khamenei.

Strid i rapportar om Mahsa sin død

Også etter at Mahsa Amini døydde, har det kome motstridande rapportar om hendingsgangen.

Ein obduksjonsrapport frå Iran fredag skal vise at ho døydde av organsvikt etter oksygenmangel til hjernen, melder Reuters.

France Iran Stars Chop Hair

Eit veggmåleri i Paris som viser Mahsa Amini og ein iransk demonstrant som klipper av seg håret.

Foto: Francois Mori / AP

I rapporten heitar det vidare at dødsfallet var knytt til «ein operasjon for ein hjernesvulst i åtteårsalderen»

Dette strid med den tidlegare dødsårsaka styresmaktene har hevda, som var at Amini leid av hjarteproblem og hadde segna om på jobb før ho blei arrestert av moralpolitiet.

Denne dødsårsaka har sidan blitt nekta for av far hennar, som NRK intervjua sist månad.

Framleis står iranske styresmakter på sitt, og hevdar at ho ikkje døydde som følge av slag i hovudet eller lemmane, men sjukdom.

Ifølge fleire vitne blei Amini banka opp av politiet då ho blei arrestert.

Meiner minst 150 demonstrantar er drepne

Iranarar i eksil har opplyst at minst 150 demonstrantar er drepne som følge av den brutale maktbruken til styresmaktene.

Heile 66 av desse skal ha blitt drepne på same dag i byen Zahedan søraust i landet, ifølge ein rapport av Amnesty International.

Organisasjonen trur framleis at det reelle dødstalet er endå høgare.

Som følge av rollene deira i den brutale handteringa av protestane i landet, har amerikanske styresmakter innført nye sanksjonar torsdag mot sju iranske tenestemenn.

Det opplyser finansdepartementet i USA ifølge AFP.

Blant dei som blir råka av sanksjonane er innanriksminister Ahmad Vahidi, kommunikasjonsminister Eisa Zarepour og fem andre tryggingstoppar.

Held iranske styresmakter ansvarlege

I eit innlegg på nettsidene sine torsdag, seier den Oslo-baserte organisasjonen Iran Human Rights at den held styresmaktene i Iran ansvarleg for Nika Shakarami sin død.

IHR skriv at påstandane til iranske styresmakter om korleis Nika døydde er baserte på opptak som har blitt tukla med og er kornete.

-

Mahmood Amiry-Moghaddam er leiar for Iran Human Rights i Oslo.

Foto: PETTER BERNTSEN / AFP

Dei skriv også at familiemedlemmene sine «tvungne, TV-sende tilståingar under press er uakseptable»

– Dette beviset peikar på styresmaktene si rolle i mordet på Nika Shakarami, med mindre det motsette er bevist av ein uavhengig undersøking overvaka av FN.

– Til ein slik komité er på plass, vil ansvaret for mordet på Nika, som andre offer frå demonstrasjonane som skjer no, ligge hos ayatolla Ali Khamenei og styrkane han kommanderer.

SISTE NYTT

Siste nytt

Nobelprisvinner vil ikke la seg intervjue sammen

Lederen for det ukrainske Senteret for sivile rettigheter har gitt klar beskjed om at hun ikke ønsker å bli intervjuet side om side med styrelederen for den russiske menneskerettighetsorganisasjonen Memorial.