NRK Meny
Normal

Slik vil butikkane bidra til mindre plast

FØRDE (NRK): Stadig fleire klesbutikkar tek betalt for plastposane sine. – Eit av mange tiltak for å redusere mengda plastavfall i verda, meiner Naturvernforbundet.

No er det blitt meir og meir vanleg for klesbutikkane å ta betalt for poser.

NO MÅ DU BETALE FOR POSEN: Du er gjerne van med å betale for pose når du handlar matvarer, men no må du også betale når du handlar klede. Foto/redigering: Johan Moen/NRK.

– Det er kjempebra at klesbutikkane tek betalt for plastposar. Det er så mykje plast i verda, og det øydelegg for dyra i havet, seier Lone Stang Alden frå Florø.

På eit av dei store handelshusa i Førde hastar folk rundt med handleposar i begge armane denne helga. Fleire NRK snakkar med har lagt merke til at dei no må betale for posane dei før fekk gratis.

– Det er veldig viktig at vi set fokus på dette slik at vi kan få ned plastforbruket, seier Kari Espeset Bengtsson.

Magesekken til avlivet gåsenebbhval

PROPPFULL: Over 30 plastposar og store mengder mikroplast vart i februar i fjor henta ut av magesekken til den sjuke og avliva gåsenebbkvalen.

Foto: Christoph Noever / Universitetet i Bergen

Fann 30 plastposar i magen på kval

Dei sjokkerande bileta av gåsenebbkvalen som vart funnen utanfor Bergen i fjor vinter gjekk verda rundt. Då forskarane opna opp magesekken på kvalen fann dei 30 plastposar og store mengder plast.

– Dette syner berre kor stort problemet er, sa zoolog Terje Lislevand til NRK den gong.

Plastforsøpling vart eit heitt tema i månadane som følgde. Mange fekk seg ein vekkar, og i løpet av året har frivillige plukka over 1000 tonn med søppel.

Dei aller fleste er positive

Ajan Hassar på Lindex i Førde

HANDLENETT: Ajan Hassar hos Lindex seier dei som ein del av sin kampanje også oppmodar kundane sine om å kjøpe handlenett som dei kan bruke om att fleire gonger.

Foto: Johan Moen / NRK
Birgitte Ask Nordnes på Bik Bok i Førde

VIL SPARE MILJØET: Birgitte Ask Nordnes ved Bik Bok i Førde seier plastposane dei no sel for to kroner er resirkulerbare.

Foto: Johan Moen / NRK

Også hos butikkjedene er det tydeleg at plastforsøpling har stått på agendaen. Store kjeder som H&M, Kappahl og Lindex har blant anna lansert ein eigen kampanje for å redusere forbruket av posar og gjere folk meir bevisste. Dei lovar at overskotet skal gå til tiltak innan miljø eller sosial bærekraft.

I kassa på Lindex i Førde står Ajal Hassar.

– Vi tar no to kroner betalt for posane våre, og vi opplever at kundane ser på det som positivt.

Også hos Bik Bok er kundane stort sett positive til å betale to kroner for ein plastpose.

– Personleg synest eg det er kjempebra. Men enkelte meiner det er for dyrt, eller at vi ikkje burde ta betalt i det heile teke, seier butikkmedarbeidar Birgitte Ask Nordnes.

Tommel opp frå Naturvernforbundet

Johanne Sæther Houge

ALLE MONER DREG: Seier Johanne Sæther Houge i Naturvernforbundet.

Foto: Kirsti Haga Honningsøy / NRK

Fleire handlande NRK snakkar med er skeptiske til å betale for plastposar, og meiner det er ei unødvendig avgift når ein allereie betaler for ei anna vare.

I Naturvernforbundet har dei derimot stor tru på at det å betale for plastposar kan få ned mengda plastavfall.

– Erfaringa frå andre land som har innført avgift eller auka pris på plastposar, er at dette har redusert avfallsmengda med plast, seier rådgjevar i forbundet, Johanne Sæther Houge.

Når det blir rydda i naturen og i havet er plastposar noko det blir funne ein del av. Sæther Houge viser til at matvarebransjen har varsla auka pris på plastposar, og trur summen av tiltak vil syne att.

– Håpet er at vi i løpet av 2018 begynner å sjå ein kraftig reduksjon i talet på plastposar i Norge.

Den nye regjeringa vurderer å kvitte seg med odelslova. Det kjem ikkje på tale, svarer bøndene.
Statens helsetilsyn har avdekka at fire av fem norske kommunar som blei sjekka bryt lova og gir eit for dårleg tilbod til utviklingshemma.
Første i Norge som har vektløfting som valgfag.