Denne filmen har ingen sett på 75 år

– Det er heilt surrealistisk å finne dei på ein slik måte, seier Ludvig Solberg. I mars i fjor kom han over det som truleg er unike filmar av flypioner Thor Solberg (1893 – 1967) frå Årebrot i Flora.

Unike videoar av flypioner Thor Solberg er funne i eit naust på heimgarden hans. Videoane er truleg frå 1920- og 30-talet. Solberg var første nordmann som i 1935 flaug over Atlanterhavet.

SJÅ: Videoen er eit utdrag av den digitaliserte restaureringa av filmane som vart funne i naustet på Årebrot. Kjenner du att stadane i filmen?

Thor Solberg fullførde i 1935 den første atlanterhavsflyginga frå USA til Norge, då han tok av i New York og landa i Bergen.

Ludvig Solberg

FINNAR: Ludvig Solberg fann filmane under opprydding i naustet på Solberg i Flora.

Foto: Sindre Sunde Tveit / NRK

Nær 80 år seinare dukka filmklipp frå både førebuinga og turen opp i eit lite naust på Solberg sin heimgard på Årebrot.

– Dei låg i ein kasse med mykje skrot, rustne blikkboksar og slikt. Eg trudde alt var berre søppel, ler Ludvig Solberg.

Første gong på 75 år

Det var han som i mars i fjor kom over dei unike filmrullane. Han kontakta sporenstreks førstekonservator Bjørn Fjellheim ved Kystmuseet i Florø.

Barndomsheimen til flypioner Thor Solberg frå Flora.

HEIMEN: Her vaks flypioner Thor Solberg opp.

Foto: Sindre Sunde Tveit / NRK

Han skildrar funnet som det artigaste gjennom sine 27 år som museumsmann. filmane vart sendt til digitalisering hos filmseksjonen ved Nasjonalbiblioteket i Mo i Rana.

(Artikkelen held fram under biletet)

LES OGSÅ: Junior vil gjere som faren

– Filmane handlar om flypioner Thor Solberg og atlanterhavsflyginga i 1935. Eg kan ikkje seie 100 prosent sikkert, men eg trur det er eineståande filmar og første gong på 75 år at nokon ser dei, seier Fjellheim.

– Ein moderne mann

– Den er nok laga som ein promoteringsfilm for ekspedisjonen over Atlanterhavet, som er vist og brukt i USA for å skaffe sponsormidlar, seier førstekonservatoren og legg til:

(Artikkelen held fram under videoen)

Stillbilete frå videoen

MANGE STADER: Videoen viser ei lang rekkje stader, men det er uvisst kvar alle er.

Foto: Privat

– Solberg var ein moderne mann, og ein internasjonal mann som kom til USA på 1920-talet. Han tok tak i det som var heilt nytt på den gongen. Nettopp dette med marknadsføring og promotering av seg sjølv. Han bygde sitt eige bilete og image før han flaug over Atlanterhavet.

Frå videoen til Thor Solberg

FLYTUR: Fleire sekvensar er filma frå flyet.

Foto: Stillbilete

– Kva er den mest spennande sekvensen du har sett?

– Det er tre hovuddelar. Førebuingane i USA er spennande, og så er det fantastiske klipp frå sjølve flyginga. Han mellomlanda fleire stader, mellom anna på Grønland, og der er det fantastiske sekvensar med inuittar i kajakkar.

Kan ha blitt gløymde

– Så er det ein tredje sekvens på Vestlandet, der han mellom anna flyg over Florø og heimgarden Solberg, held Fjellheim fram.

Filmrullar funne i naust i Flora

RULLANE: Nokre av filmrullane som vart funne på Årebrot.

Foto: Kystmuseet

Filmklippa er av veldig god kvalitet til å vere så gamle – og til å ha ligge lagra i eit naust på vesle Årebrot.

– Eg vart forundra over det eg fann og skjønte raskt at dette burde folk som verkeleg har greie på det, få sjå og få restaurert. Det har teke tid, men når eg ser resultatet, så er eg veldig glad for at eg leverte det inn til Kystmuseet og Bjørn Fjellheim, seier finnaren, Ludvig Solberg.

Vart sjokkert

Stillbilete frå videoen til Thor Solberg

STILLBILETE: Videoen inneheld fleire møte med folk.

Foto: Stillbilete

Sjølv veit han ikkje kvifor filmane vart lagra i naustet. Ein teori er at nitratfilm er svært brannfarleg. Kanskje kan filmane blitt plassert i naustet av den grunn.

– Dei kan ha blitt lagt her og gått i gløymsel. Eg vart i alle fall sjokkert, avsluttar Solberg.

Regjeringa vil ha større konkurranse i landbruket, men bøndene på Vestlandet er skeptiske.
Atle Steinar Solheim vart overraska med nyheita om at han er ein av fem nominerte
Over 80 barn var samla på Jølstraholmen for å tjuvstarte adventstida med pynting av pepperkakehus.