NRK Meny
Normal

No skal huset til filosofen flyttast

SKJOLDEN (NRK): I det vesle huset på Skjolden sat den filosofen Ludwig Wittgenstein og tenkte store tankar. No skal huset hans setjast tilbake dit det stod, bit for bit.

Wittgeinstein-huset på Skjolden

ORIGINALT TREVERK: Det er nesten 60 år sidan desse veggane har sett dagslys. I 1958 vart huset flytta og ombygd, og fekk blant anna ny kledning utanpå dei originale veggane.

Foto: Sondre Dalaker / NRK

Arbeidet med å flytta Wittgensteinhuset på Skjolden tilbake til der det opphavleg sto, er i gang. Håpet er at det i løpet av 2018 skal sjå ut slik det gjorde då den kjende filosofen Ludwig Wittgenstein budde der for 100 år sidan.

– Det vil bli eit monument når huset er tilbake på den originale tomta, seier Harald Vatne, nestleiar i Wittgenstein-stiftinga.

Flytta og ombygd på 50-talet

Ludwig Wittgenstein, østerriksk filosof

STORE TANKAR:Filosofen Ludwig Wittgenstein (1889 - 1951)

Foto: Pressens Bild (190) / NTB scanpix

Austerrikske Ludwig Wittgenstein (1889 – 1951) blir av mange rekna for å vera ein av dei viktigaste filosofane på 1900-talet. I lange periodar mellom 1913 og 1950 oppheldt han seg i Luster, i ei hytte høgt over Eidsvatnet. På Skjolden arbeidde han med to av sine mest kjende filosofiske verk.

På 1950-talet vart huset flytta, ombygd og har fram til no vore brukt som eit fritidshus i privat eige. Men i vår fekk Wittgenstein-stiftinga ein million kroner av både Luster Sparebank og Fylkeskulturutvalet, slik at dei kunne gå i gang med prosjekt flytting og restaurering.

Huset til Wittgenstein i dag

FØR DEMONTERINGA: Slik har huset sett ut dei siste 60 åra.

Foto: Agnese Bremere / NRK

– Det vil vera eit besøksmål når huset er tilbake der det stod. Det er mange rundt om kring i verda som ser fram til at huset kjem opp att, slik at dei får eit innblikk i korleis Wittgenstein levde på Skjolden.

Vanskeleg tilkomst

Wittgenstein-tomta på Skjolden

OPP DIT: Avsidesliggande til over Eidsvatnet stod huset til den kjende filosofen. No skal det tilbake.

Foto: Sondre Dalaker / NRK

Den originale tomta ligg bratt til oppe i fjellsida over Eidsvatnet. Grunnmuren står der endå, og er ifølgje tømrar Ole Martin Bakken, som har fått ansvaret for å demontera og byggja opp att huset, i bra stand.

Wittgenstein hus i Skjolden

DEN GONG DÅ: Huset til Ludwig Wittgenstein då det stod på sinn opphavlege plassering.

– Det er interessant arbeid og ein veldig spesiell og utfordrande jobb. Men me er godt i gang, seier Bakken.

Når huset er demontert, skal materialane fraktast opp med helikopter. Einaste tilkomst til tomta er ein bratt sti.

Harald Vatne og Ole Martin Bakken i Wittgenstein-huset på Skjolden

INSPISERER: Harald Vatne (t.v.) og Ole Martin Bakken.

Foto: Sondre Dalaker / NRK

No er den kvite kledningen og isolasjonen frå ombygginga fjerna. Det same er alt inne i huset som ikkje var originalt. Neste veke startar arbeidet med å demontera det som skal setjast opp att i bakken der Wittgenstein tenkte sine store tankar.

– Me må nok bruka litt nye materialar. Men det er veldig god kvalitet på tømmeret, så det er ikkje så mykje skade på det originale treverket, seier Bakken.

Video 09f98a05-f184-4c36-946d-393bb336ca7e.png

GRUNNMUREN STÅR: Grunnmuren til huset står der endå, og skal brukast på nytt.

Foto: Nyhetsspiller

Målet er at huset skal vera bygd oppatt i løpet av 2018, dersom stiftinga får på plass pengane som manglar. I vår vart det sagt at prosjektet har ei kostnadsråme på om lag sju millionar kroner.

Bønder føler seg ikkje trygge på vegen med traktor
Orkanen Tor var ikkje ekstrem nok
Ordninga bør endrast