Innavl kan ta livet av villreinen på Vestlandet

Ny genforsking viser at villreinflokkane på Vestlandet kan døy ut på grunn av for lite nytt blod inn i flokkane.

Villrein i Sunnfjord

KAN BLI SLUTT: Ettersom flokkane av reinsdyr på Vestlandet er så små og ikkje får tilført 'nye' dyr - kan det bety slutten for landets vestlegaste reinsdyrflokk.

Foto: Johan Moen / NRK

– Viss dyra blir så einsarta at dei ikkje er i stand til å reprodusere seg, så stoppar det opp. Det ser vel ut til at dette er avvikla om nokre år, seier leiar i Sunnfjord Reinsdyrlag, Jan Ove Flaten.

I Sunnfjord finn ein dei tre vestlegaste reinsdyrflokkane i landet. Ein flokk går i området rundt Førde og Solheimsdalen, ein flokk mellom Langeland og Rørvikfjellet, og ein flokk mellom Jølster og Haukedalen opp mot breen. I alt rundt 100 dyr totalt.

Jan-Ove Flaten

UROA FOR VILLREINEN SI FRAMTID: Jan Ove Flaten er leiar i Sunnfjord Reinsdyrlag.

Foto: Heidi Lise Bakke / NRK

Merkar tendens til innavl allereie

– Vi har merka litt tendensar på enkelte dyr som skil seg ut i flokken med farge og gevirutvikling som er dårleg. Så vi ser tendensen, seier Flaten.

No viser ny genforsking viser at flokkane på Vestlandet som vart sette ut i naturen på 1970-talet treng tilførsel av nye dyr og nytt blod. Elles vil flokkane bli råka av innavl. Undersøkingane viser at flokkane er svekka berre på få år.

– Det vi ser er at dei små isolerte bestandane har redusert genetisk variasjon. Når det er få dyr i ein flokk og det er ein isolert bestand er det stor sannsyn for innavl. Det vil ha mykje å seie for vidare overlevingsevne, seier biolog Kjersti Kvie.

Tidlegare fekk flokkane tilført nye dyr og dermed også nytt blod for å unngå innavl. Men det har stoppa.

Får ikkje sette ut "nye" dyr i flokkane

– Vi har søkt direktoratet om å få sette ut nye dyr, men det får vi ikkje lenger lov til og dermed blir vi uroa for framtida, seier Flaten.

Seniorrådgjevar Eirik Lund i Miljøverndirektoratet seier at dei prioriterer dei store villreinflokkane.

– Vi bryr oss om villrein og så må vi sørge for å ta vare på villrein som ressurs i Noreg og håpe at den også overlever dei små områda. Men blir det snakk om å prioritere, så blir ikkje dei små områda prioritert.

For reinsdyrlaget er ikkje dette godt nytt. Flaten ser mørkt på framtida for villreinen i området.

– Det er ikkje umiddelbart kritisk, men på litt sikt vil dette vere svært kritisk.

Atle Steinar Solheim vart overraska med nyheita om at han er ein av fem nominerte
Over 80 barn var samla på Jølstraholmen for å tjuvstarte adventstida med pynting av pepperkakehus.
Å levera lekser på nett er ikkje lett når internett-tilgangen er dårleg. 
Men det ER realiteten for mange skuleelevar i distrikta. 
Skilnadane er store, trass i at bruk av data får ein stadig større plass i skulen.