NRK Meny
Normal

Difor går dødstala ned på norske vegar

Bilparken blir yngre og dødsulukkene færre. – Utviklinga vil halde fram, men det har med å gjere at den eldste delen av bilparken må vekk frå vegane våre.

SJÅ TV-SAK: Denne 13 år gamle bilen hamna i fjellveggen. Ved ein frontkollisjon ville den fått langt større skader enn ein meir moderne bil.

  • NRK fekk først oppgjeve feil alder på vraka bilar. Nettsaka er oppdatert med dei rette tala.

Det seier Hans Olav Hellesøe, leiar for ulukkesanalysegruppa i Statens vegvesen Region Vest.

I løpet av mars omkom to personar på norske vegar. Så langt i 2018 har 16 mista livet i trafikkulukker. Begge tala er rekordlåge.

– Dette er dei lågaste tala vi har hatt etter eit første kvartal sidan vi starta å lage skikkeleg statistikk. Eg trur difor vi må minst 70–80 år tilbake i tid for å finne så få trafikkdrepne, sa vegdirektør Terje Moe Gustavsen då statistikken vart presentert nyleg.

Nybilsalet aukar

Hans Olav Hellesøe

NEDGANG: Hans Olav Hellesøe hos Statens vegvesen er glad for at færre personar døyr på norske vegar. – Det er godt å sjå at færre prestar må reise rundt og fortelje familiar at dei har mista nokon dei er glade i, seier han.

Foto: NRK

Buskerud, Telemark, Vest-Agder, Hordaland, Sogn og Fjordane og Finnmark har så langt i år ikkje hatt dødsulukker.

Hellesø meiner ein yngre og meir trafikksikker bilpark er ein viktig del av forklaringa på den positive utviklinga.

– Bilen varetek personen inni på ein veldig god måte i høve tidlegare. Den fangar opp energien slik at du ikkje får energi gjennom kroppen din på same måte som før, seier Hellesøe.

Selde 60.000 fleire nybilar

I løpet av dei siste ti åra er snittalderen på bilparken redusert monaleg. Ei viktig årsak er at nybilsalet har auka kraftig. Frå vel 98.000 nye personbilar i 2009, til 158.650 i fjor.

Det er det største nybilsalet sidan midten av 80-talet.

– Nyare bilar har ein viktig funksjon; Beskytte når det går gale. Ulukker kan skje, men sterkare og betre utstyrte bilar reduserer skadeomfanget i kollisjonar, seier Hellesø og er glad for at dødstala i trafikken går nedover.

Vrakar bilar etter 18 år

Inger Elisabeth Sagedal

FOR GAMLE: Inger Elisabeth Sagedal og NAF jobbar for at bilane skal bli billegare å kjøpe i Noreg.

Foto: Erik Norrud / NAF

Utviklinga gler også Norges Automobil Forbund. Kommunikasjonssjef Inger Elisabeth Sagedal seier snittalderen på bilparken i Norge har gått frå 10,5 i 2013 til nærare 10 år.

Ho er samd i at ein yngre og tryggare bilpark reduserer dødstala. Forbundet ivrar spesielt for å senke avgiftene, redusert omregistreringsavgift og auka vrakpant.

– Vi ynskjer at fleire skal ha moglegheit til å skaffe seg nyare bil, men framleis er bil for dyrt i Norge, seier Sagedal.

Ifølgje Statistisk Sentralbyrå har snittalderen på bilar som blir vraka gått ned frå 18,4 til 18,2 sidan 2013.

– NAF meiner den bør vere 14 år, seier Sagedal.

Sterkare kupe

Hellesøe meiner foreldre bør la ungdomane nytte dei nyaste bilane.

Desse har sterkare kupe og moderne hjelpemiddel for å unngå kollisjonar og redusere skadeomfanget om uhellet først er ute.

– Når vi har brukt så mykje pengar og energi på å få ein unge opp til 18 år, så bør ein stå løpet litt til og la dei låne bilen. Er dei uheldige, så er det forsikring på bilen, seier han.

Vegopning på Bergum i Førde kommune