NRK Meny
Normal

Derfor går kommunane med kjempeoverskot

Kommunane kuttar i budsjetta sine, men endar til slutt opp med kjempeoverskot. Slik heng det saman.

Stryn sentrum

MILLIONAR I LOMMA: For andre året på rad går Stryn kommune med nær 20 millionar i overskot.

Foto: Silje Guddal / NRK

Kommunar over heile landet melder om at det i år vil bli store rekneskapsmessige overskot, i fylgje KS. Det betyr at kommunane har hatt større inntekter enn rekna med. For innbyggarane er det dessverre liten grunn til å tru at politikarane no kan slutte å bruke spareknivane.

– Vi ser at resultata i 2016 vil bli betre enn i åra før, seier Sigmund Engdal som er spesialrådgjevar for kommuneøkonomi i KS.

Askvoll sentrum

OVERSKOT: I fylgje Firda hadde Askvoll i fjor eit overskot på 11,6 millionar kroner. Kommunane kan snart ha 25 millionar i oppsparte bufferfond.

Foto: Steinar Bauge.

Han meiner dette er eit eingongstilfelle, og at ein alt no kan slå fast at 2017 blir eit strammare år for kommunane.

– Den viktigaste årsaka til overskota er ein betydeleg skattevekst på fem milliardar kroner meir enn det kommunane budsjetterte med. Årsaka er at det har kome endringar i utbyteskatten for privatpersonar som gjer at det er teke ut store utbytte i 2015, som igjen er blitt skatta av i 2016.

Slik blir det ikkje framover:

– Dette er ein eingongseffekt, som kommunane får i 2016, men som ikkje kan førast vidare.

Stryn med over 20 millionar kroner i overskot

Ein av kommunane i Sogn og Fjordane som verkeleg har gjort det godt er Stryn kommune. Økonomisjef Johnny Hove er godt nøgd:

– Vi har godt over 20 millionar kroner i overskot, eller rekneskapsmessig mindreforbruk som det også heiter. I fjor hadde vi også eit godt resultat på 20 millionar kroner. Årsaka er auka skattevekst, meir pengar i samband med flyktningmottak og busetjing av flyktningar.

Pengane blir sett av på fond, og pengane skal også nyttast på eit premieavvik som skal utbetalast neste år, forklarar Hove.

Kuttar i budsjetta, men endar med overskot

Nordfjordeid

INVESTERER: Eid kommune har investert stort dei siste åra, det gjer at lånegjelda veks. Eit overskot i år kan kome godt med i framtida, meiner økonomisjefen.

Foto: Asgeir Heimdal Reksnes / NRK

Men mange blir forundra når dei høyrer om feite overskot i kommunekassane. Den lokalpolitiske kvardagen handlar mange stadar om innsparingar for å få budsjetta i balanse.

Eid kommune gjekk med 10,4 millionar i overskot i 2016. Inntektsutjamningssystemet sikrar at når skatteinntektene aukar på landsplan, får alle kommunane ta del i veksten gjennom inntektssystemet.

Pengane bør gå rett til disposisjonsfond seier økonomisjef i Eid, Ole Starheim:

– Vi har eit resultat som totalt sett styrkar balansen vår, det er veldig bra. då blir vi betre budde på tøffe år fram mot 2020.

Ole Starheim

NØGD: Økonomisjef i Eid, Ole Starheim har nett sluttført rekneskapen.

Foto: Asgeir Heimdal Reksnes / NRK

Eid kommune har investert tungt i omsorgssenter, idrettsbygg og sentrumsutvikling. Lånegjelda er høg og økonomisjefen meiner det blir viktig med store bufferfond.

– Det gjer at vi til dømes toler auka renteutgifter. Vi får ei mjukare landing når innsparingsbehova melder seg.

Vart det kakefest då overskotet vart klart?

– Nei, men vi tok oss ein bolle då vi endeleg hadde sluttført rekneskapen innan fristen, smiler Starheim.

Aksjonistar i rettsal, aksjonistar lenkar seg fast på Engebøfjellet
Teaterfestivalen i Fjaler  
Frida Melvær møtte innbygarane dagen derpå