NRK Meny
Normal

Amnesty vil ha Trafigura dømt

Saka mot Trafigura etter Vest Tank-eksplosjonen vart lagt vekk av rettsapparatet. Amnesty International meiner likevel det går an å få dømt reiarlaget.

Eksplosjon i Sløvåg
Foto: at Asbjørn Refsdal

- Vi meiner henlegginga ikkje er godt nok grunna i og at Økokrim må ta opp att etterforskinga. Vi meiner det er dekning både i norsk og internasjonal lov for å ta opp att etterforskinga, seier politisk rådgjevar Beate Eikeløve-Slydal i Amnesty International Norge til aftenposten.no.

Amnesty har saman med Greenpeace brukt tre år på å lage ein rapport om Trafigura.

Leverte farleg materiale

Eksplosjonen i Gulen skjedde i 2007, og same året opna Økokrim etterforsking mot Trafigura, reiarlaget som eigde båtane som leverte materialet som eksploderte. Seinare kom det fram at over 200 personar i Gulen fekk helseplager etter eksplosjonen. Trafigura sine aktivitetar blir også sette i samanheng med svært omfattande helseplager og 15 dødsfall i Elfenbeinskysten.

- Vi meiner norske styresmakter har svikta ved å ikkje stille Trafigura til ansvar. Med vitande og vilje transporterte Trafigura eit svært giftig materiale inn i norsk farvatn, la til kai og lissa lasta si hjå Vest Tank. Materialet bidrog til at to av Vest Tank sine tankar eksploderte, seier Eikeløve-Slydal.

Saker mot Vest Tank

Direktøren i Vest Tank sonar no fengselsstraff etter eksplosjonen, og snart skal eigaren og ein ekstern konsulent stillast for retten. Men Økokrim vekk saka mot Trafigura i 2010 fordi dei meinte det ikkje var dekning i lovverket for å dømme selskapet. Etter tre års arbeid meiner Amnesty og Greenpeace at det var feil.

- Med utgangspunkt i flaggstatsjuridiksjonen som gjeld i internasjonalt farvatn vil skipet Probo Emu, som kom til Norge, kunne sjåast som å vere ein del av territoriet til landet der skipet er registrert. Det opnar for straffeforfølging av selskapet, seier Eikeløve-Slydal.

Ulik tolking

- Det er snakk om ulik tolking av regelverket. Vi seier ikkje at Økokrim tek feil, men at det er eit handlingsrom for lovbruk både innanfor Basel-konvensjonen og eksisterande norsk lov som Økokrim ikkje har brukt, seier Eikeløve-Slydal.
Økokrim har fått presentert rapporten, men meiner det ikkje er grunnlag for å ta opp att etterforskinga.

- Å bruke flaggstatsjuridiksjonen var eit urealistisk resonnement som ikkje slo oss under etterforskinga. Når det gjeld forureiningslova meiner vi den klare hovudregelen er at det er dei som tek i mot avfallet som skal ha løyve til det frå norske styresmakter og ikkje kunden, som her er Trafigura, seier statsadvokat i Økokrim, Tarjei Istad.

Den nye regjeringa vurderer å kvitte seg med odelslova. Det kjem ikkje på tale, svarer bøndene.
Statens helsetilsyn har avdekka at fire av fem norske kommunar som blei sjekka bryt lova og gir eit for dårleg tilbod til utviklingshemma.
Første i Norge som har vektløfting som valgfag.