NRK Meny
Normal

«Ingen kunne vere førebudde på dette no»

Like før det braut laus store kampar i Sør-Sudan, reiste hjelpearbeidar Åge Bøyum i Røde Kors til Uganda. No ventar han uroleg på at kollegaene skal komme seg dit dei også.

South Sudan, May 2016

MÅ TREKKE SEG UT: Dei hissige kampane i Sør-Sudan sin hovudstad Juba tvingar både sivile og hjelpemannskap ut av byen.

Foto: Røde Kors/Olav A. Saltbones

Det er meldt om fleire hundre drepne i løpet av kampane som starta i hovudstaden Juba fredag. Åge Bøyum i ICRC (det internasjonale Røde Kors), som er frå Lærdal, fortel om ei enorm eskalering av konflikten.

Åge Bøyum i Uganda

UROA: Åge Bøyum var no den einaste nordmannen frå Røde Kors. No ventar han i Uganda på at kollegaene skal få kome dit.

Foto: Privat

– Det har vore pågåande kampar nesten kontinuerleg heilt sidan fredag. Før det har det vore relativt roleg i Juba, men no slo det altså til med nye kampar, seier Bøyum.

Ventar i Uganda

Bøyum (57) hadde fri i helga og reiste til Entebbe i Uganda dagen før kampane tok til. No kjem han seg ikkje tilbake til Sør-Sudan. Der ventar han på at kollegaer skal kunne komme seg over grensa.

– Alle flyavgangar inn til Juba er innstilt førebels, men det er eit håp om at det kjem klarering så vi får ut personale i dag, på same måte som FN har sagt at dei vil.

ICRC har over 100 tilsette i Sør-Sudan, og dette er ein av deira største operasjonar. Bøyum var den einaste frå Norge som var i landet rett før kampane starta. Den andre norske frå delegasjonen er heime på ferie.

Politi og soldater i Sør-Sudans hovedstad Juba

AUKANDE KONFLIKT: Kampane mellom styrker som er lojale overfor presidenten og opprørarar som støttar visepresidenten starta no i helga.

Foto: STRINGER / Reuters

Organisasjonen jobbar no for fullt med å evakuere dei fleste tilsette i Juba. Bøyum er uroa for kollegaer som framleis er der, ikkje minst dei lokale som dei ikkje har høyrt noko frå.

– Det er ei stor belastning, men det er noko vi er blitt vande med i denne bransjen. Det er ikkje ein vanleg A4-jobb. Men ingen kunne vere budde på dette no. Det har vore mange, mange rolege veker, men ting kan skje. Det er eit konfliktfylt land som er vanskeleg å jobbe i.

Uroa for sivilbefolkninga

Også Leger Uten Grenser er i ferd med å flytte dei fleste av sine tilsette ut frå Juba, men førebels blir dei ikkje evakuerte ut av landet.

– Vi held fram med dei mest avgjerande funksjonane i Juba. Akkurat no vurderer vi situasjonen som ustabil og kritisk, men likevel trygg nok til at vi ikkje treng å evakuere ut av landet, seier kommunikasjonssjef Nils Mørk.

South Sudan, May 2016

STOR NAUD: Krigen og konfliktane etter har ført svært mange menneske på flukt i Sør-Sudan. No fryktar dei at ein ny krig står på trappene.

Foto: Røde Kors/Olav A. Saltbones

No ser dei eit verkeleg stort behov for å hjelpe sivilbefolkninga.

– Vi begynner å bli uroa for tilgangen til mat, vatn og medisin, seier Mørk.

Når Bøyum og andre som er reist ut av landet kan komme tilbake til Sør-Sudan er akkurat no veldig usikkert.

– Det har vore våpenkvile sidan i går kveld, nesten heile tida, men det er eit uføreseieleg land. Vi klarar ikkje heilt å sjå når vi kan komme tilbake, men det er sjølvsagt det som er vårt mål på lengre sikt.

Statens helsetilsyn har avdekka at fire av fem norske kommunar som blei sjekka bryt lova og gir eit for dårleg tilbod til utviklingshemma.
Første i Norge som har vektløfting som valgfag.