NRK Meny
Normal

– Eg merka det med ein gong eg var heime frå fjelltur

AURLAND (NRK): Ein bør vere varsam når ein drikk vatn i fjellet, det er oppmodinga etter at fire stykk har blitt smitta av sjukdomen harepest i Aurland.

Rein Arne Golf

SLAPP: Rein Arne Golf vart smitta av harepest i fjellet.

Foto: Johan Moen / NRK

– Eg drakk vatn i fjellet, og fekk harepest. Det merka eg ved at eg vart trøtt og slapp, og sovna då eg kom heim og sat meg i stolen, seier Rein Arne Golf.

Han jobbar i Statens naturoppsyn, og vart smitta av sjukdomen harepest i for nokre år sidan. Det vart også fire personar i Aurland nyleg , ein av dei fire døydde for kort tid sidan, og harepesten var medverkande til det.

– I etterkant har eg blitt meir forsiktig med kor eg hentar vatn og drikk i fjellet, seier Rein.

Korleis då?

– Eg leitar etter store vasskjelder. Helst så store at eg kan senke drikkeflaska mi heilt under vatn for å fylle. Eventuelt leitar eg etter kjeldevatn som kjem ut frå grunnen av fjellet, seie Rein.

Ikkje dødeleg i seg sjølv

Harepest kan ein få om ein er i kontakt med dyr som mus og lemen, eller frå vatn i fjellet. I utgangspunktet er ikkje harepest ein dødeleg sjukdom.

– Men om ein har andre sjukdomar i tillegg, eller er nedsett på andre måtar, så kan du døy, seier Trygve Ness. Han er lege, og behandla fleire av dei som vart smitta av sjukdomen i Aurland.

– Dei fleste av dei som får harepest får feber over lang tid, og kjenner seg generelt veldig dårleg, seier Ness.

Harepest

HAREPEST: Dette er ein av to harar som døydde av harepest i eit populært jakt- og turområde i Aurland.

Foto: Knut Fredrik Øi

Folk hentar ofte vatn på feil stad

For Rein Arne Golf var det ein skremmande oppleving å få harepest. Han veit akkurat kva fjelltur og frå kva vasskjelde han vart smitta. Heldigvis vart han raskt frisk att.

– Eg vart frisk eigentleg med ein gong eg fekk medisin.

I jobben sin er han mykje i kontakt med naturen. Han har inntrykk av at folk ikkje har så god kunnskap om korleis ein kan halde seg trygg når ein drikker vatn i fjellet.

– Det blir gjerne sagt at du må drikke frå vatn som er i rørsle. Eg veit ikkje om det alltid stemmer. Ein bør heller leite etter dei stadene der ein har tilgang til mest mogleg vatn. Då er det mindre sjanse for at du får i deg den bakterien som gir deg harepest.

Folkehelseinstituttet er samd med Golf.

– Ikkje drikk vatn direkte frå naturen i område med mykje smågnagarar, fuglar eller beitedyr. Dette gjeld spesielt vatn frå små vatn, elvar og bekkar, seier Heidi Lange, som er seniorrådgjevar i Folkehelseinstituttet.

Den nye regjeringa vurderer å kvitte seg med odelslova. Det kjem ikkje på tale, svarer bøndene.
Statens helsetilsyn har avdekka at fire av fem norske kommunar som blei sjekka bryt lova og gir eit for dårleg tilbod til utviklingshemma.
Første i Norge som har vektløfting som valgfag.