NRK Meny
Normal

Sámi design háliidivčče máilbmemárkaniidda

– Maiddái guovddáš eiseválddiin lea ovddasvástádus ovdánahttit sámi designa, duoji ja eará hámádatvugiid, lohká Duodjeinstituhta direktevrra, Inga Hermansen Hætta. Son háliida sámi duoji ja designa beaggit máilmmis.

Inga Hermansen Hætta
Foto: Anna Anita Guttorm

– Sámedikkis eai leat doarvái ruđalaš eaige politihkálaš resurssat duođas nannet duodje-ealáhusa. Lea našunála ovddasvástádus.

Hætta čujuha iežaset Stuoradikke-gážaldahkii, masa eai leat vel ožžon albma vástádusa, dál 7 jagi maŋŋá: – Man olu leat norgga eiseválddit geavahan doarjut norgga hámádatvugiid máŋimuš čuohte jagi, vihttalotjagi, logi jagi, dan ektui maid leat geavahan doarjut sámi hámádatvugiid?

– Ii boađe nuvttá

– Easkka go dien vástádusa oaččut, de diehtit min man olu resurssat dárbbašuvvojit fágalaččat, ruđalaččat ja politihkálaččat ovdánahttit sámi duoji ja eará hámádatvugiid. Ulbmil lea olahit kultuvrralaš ovttadássásašvuođa, lohká Hætta.

- Diet ii leat politihkka, muhto dutkan vástiida bargo- ja searvadahttindepartemeantta stáhtačálli Raimo Valle.

Oaivvilda eiseválddit beroštit

Valle oaivvilda ahte eiseválddiin leat doarvái doaimmat jođus nannet sihke duoji ja design. Son čujuha earet eará dan jahkásaš ealáhus-šiehtadussii, gaskkal Sámedikki ja duodjeorganisašuvnnaid. 2007as juolludii Sámediggi 8 mill. ealáhussii.

Stáhtačálli namuhasttá maiddái árvoovdánahttinprográmma, masa eiseválddit leat juolludan 6 mill. kruvnna, lotnolasealáhusa ovdánahttimii, maiddái duodjái.

– Hállá duššiid

– Eai diet leat go smávva ruđat. Raimo Valles galggašii leat stuorát beroštubmi, gii ieš lea sápmelaš, ovdánahttit Eurohpa áidna álgoálbmot duoji, lohká Inga Hermansen Hætta. – Mii dárbbašat sámi designii alit oahpu, mii dárbbašat Innovasjon Norges doarjagiid duodjeealáhussii. Duodjeinstituhtta berret ovdánit našunála fága- ja ovdánahttin guovddážin.

– Sámi designas leat stuorra vejolašvuođat stuorrut ealáhussan. Dát leat duojis eanaš ovtta-guovtte olbmo fitnodagat. Áigumus livčče olahit máilbmemárkaniidda, lohká organisašuvnna Sámiid Duoji jođiheaddji Kalle Teigen.

Guhká bargan

Juo 90-logu álggus álggii Duodjeinstituhtta ja organisašuvdna Sámiid Duodji systemáhtalaččat bargat oaččut sámi hámádatvugiid, nugo duoji, designa ja čiŋahemiid dohkkehuvvot ovttadássásažžan norgga hámádatvugiiguin, nugo mat Norsk husflidain. Jagis 2002:is čáđahii Duodjeinstituhtta guorahallanbargu, man boađus lea kulturlohpádus (kulturløftet) ja Løken-lávdegotti ásaheapme.