Nuorra vuoibmi Sámediggái

Sámediggái lávkejit dál vihtta áirasa mat leat vuollel 30 jagi. Makkár vuordámušat leat sis ja mat leat sin váibmoáššit? Mii gullat maid guovttis dáin oaivvildeaba.

Mikkel Eskil Mikkelsen

Váikko Mikkel Eskil Mikkelsen (28) jáhka ahte lea hástaleaddji leat sámediggeáirras, de lea bargu masa son buriin mielain vuolgá.

Foto: Skjermdump / NRK

– Dat lea buorre go leat nuorra áirasat geat sáhttet bargat nuoraide guoskevaš áššiiguin, dadjá Mikkel Eskil Mikkelsen (28), gii lei NSR:a vuosttaševttohas Viestarmerra válgabiirres.

Mikkelsen orru Divttasvuonas gos bargá kántorin, son lea maiddai Sálto sámesiebrre jođiheaddji ja Sámi girkoráđi nubbijođiheaddji. Mikkelsen ii leat ovdal leamaš sámediggeáirras, muhto dál lea son okta dain logi nuoramus áirrasin.

– Dat lea hávski beassat Sámediggái.

Váikko son jáhka ahte leat hástaleaddjis bargu, de lea bargu masa son buriin mielain vuolgá.

– Dá lea njeallje jagi bargu masa illudan ja mun vuorddan ahte dá lea bargu mas oahpan olu.

– Movt šaddá ovttasbargat hárjánan politihkkáriiguin?

– Mun illudan singuin ovttasbargat. Sis lea máhttu mii mus ii leat, de beasan sis oahppat ja gullat movt sii ovdal leat bargan.

Mun vuorddan ahte dá lea bargu mas oahpan olu.

Mikkel Eskil Mikkelsen

Gollegiella váimmus

– Mun háliidan ahte nuorat ja mánát galget oaččut buori sámegielfálaldagaid. Mánát galget bajásšaddat dakkár skuvllain gos sáhttet gullat, oahppat ja leat sámi birrasis, dadjá Mikkelsen geas váibmoáššit leat sámegielat.

– Leatgo otná fálaldagat beare heittogat?

– Muhtin fálaldagat eai leat nu buorit go galggaše. Juohke beaivvi lea rahčamuš sámegiela ovddas, vai gullo ja loktejuvvo dakkár dassái vai sáhttit dadjat ahte lea buorre fálaldat. Dat lea dieđus stuorra bargu.

Mikkel Eskil Mikkelsen

Mikkelsen dadjá ahte son áigo iežas vásáhusaid ovddidit Sámedikkis.

Foto: Marie Louise Somby

Iežas vásáhusaiguin Sámediggái

Mikkelsen bajásšattai birrasis gos olusiin lei beroštupmi ovddidit ja nannet sámi servodaga ja sámegiela.

– Mun áiggun Sámediggái ovddidit iežan vásáhusaid ja makkár vásáhusat leamaš báikkálaččat Viesttarmearas. Dáppe Divttasvuonas lihkustuvvet bures gielalaččat.

– Makkár bargguide illudat eanemusat?

– Dat šaddá somá čuovvulit Vájmo Giella raportta mii dán jagi bođii, dadjá Mikkelsen geas lea julevsámegiella eatnigiellan.

Juohke beaivvi lea rahčamuš sámegiela ovddas, vai gullo ja loktejuvvo dakkár dassái vai sáhttit dadjat ahte lea buorre fálaldat. Dat lea dieđus stuorra bargu.

Mikkel Eskil Mikkelsen

Nuoraidpolitihkkii ovdamonni

NSR/SáB vuosttaševttohas Nuortaguovllus, Márjá-Liissa Partapuoli (27) beasai maid sámediggeáirrasin. Son lea Deanus eret, oahppan inšenevrra ja bargá Varanger-Kraftas.

– Dat lea issoras buorre nuoraidpolitihka ektui ahte mii leat ožžon nuorra áirasiid, dadjá Partapuoli gii lea sávvan Sámedikki giellakomiteai beassat.

Partapuoli váibmoáššit leat vuoigatvuođat, vuoigatvuođaidmearrideapmi iežamet guovlluin, sámegiella ja duodji.

– Jus mis eai leat bures ja nana dokumenterejuvvon vuoigatvuođat, de han mii sáhttit ribahit guovlluideamet sisabahkkenindustriijaide. Jus mis livčče nannoset vuoigatvuođat, de livčče mis maid nannoset jietna vuosttildit dakkár áššit mat sáhttet goddit min kultuvrra.

Nannosit jietna

Partapuoli jahká ahte nuorra politihkkáriin lea ođđa fápmu ja jurddašanvuohki.

– Bargodilis goit lean vásihan ahte go joavkkus leat earát mu agis, de lea mis eará vuohki movt geahččat, álggahat ja čoavdit hástalusaid.

– Makkár ovdamonni lea Sámediggái go leat nuorra áirasat?

– Sii ipmirdit nuoraid perspektiivva áššiiguin. Nuorain leat nannosit jietna, dat lea dat stuorámus ovdamonni.

Mis lea ođđa fápmu. Mii eat leat váiban ja gollán, dien ládje ahte... Leat nu máŋga jagi dorron muhto eat leat nu olu ovddasguvlui beassán.

Márjá-Liissá Partapuoli

Čavčča rájes leat dat Sámedikki nuoramusat:

Piera Heaika Muotka (25, NSR), Aili Guttorm (26, NSR), Sandra Márjá West (27, NSR), Márja-Liissa Partapuoli (27, NSR), Mikkel Eskil Mikkelsen (28, NSR), Inger Eline Eriksen Fjellgren (30, Árja), Runar Myrnes Balto (30, NSR), Sandra Andersen Eira (31, NSR), Jovna Vars Smuk (34, NSR) og Lars Filip Paulsen (38, Olgeš). Ahki lea rehkenastojuvvon šaddanjagis.