NRK Meny
Normal

Norgga fierbmebivdit godde seammá olu luosa go Suoma turisttat

Deatnu lea áitojuvvon luossajohkan, ja Suoma turisttat dat navdojit stuorámus sivalažžan.

Doaimmaheaddji Eilif Aslaksen lea dán ášši ráhkadan.

Suoma turisttat navdojit stuorámus áittan Deanu luossanállái. Statistihkat almmatge čájehit, ahte Norgga fierbmebivdit seammá olu luosa go suopmelaččat dahket.

– Ieža turisttat lohket jo ahte sii leat menddo ollugat, ja ahte sii leat nuppiid ovddas. Mii oaidnit maid Suoma beale stáhtastihkat čájehit, namalassii ahte turista goddá seammá olu guoli go báikki olbmot, lohká ohcejohkalaš sámediggeáirras Veikko Guttorm NRKii.

Su oaivila mielde turisttat bivdet menddo olu luosa Deanus, ja dát sáhttá buktit roasu.

– Áitá luossanáli

NRK TV-dokumentáras dán vahkus bođii ovdan ahte suopmelaš turisttaid bivdu áitá luossanáli.

(Ášši joatkašuvvá video vuolábealde)

Laksen i Tana, som er Norges og Europas største lakse-elv, trues av overbeskatning. Tanaelva er også grense mellom Norge og Finland, og det er særlig det økende turistfisket på finsk side som truer laksebestanden. Norge og Finland er sterkt uenige om hvordan laksefisket skal begrenses. Dette kan bety slutten for en gammel tradisjon og livsform for folk i Tanadalen.

Dás sáhtát geahččat TV-dokumentára «Ut i Naturen: Tanaelva - den beste elva». Dokumentára lea dárogillii, iige leat tekstejuvvon sámegillii.

Muhto Ohcejoga ságadoalli váruhii gáržžideames turisttaid bivdovejolašvuođaid.

– Livččii roassun Ohcejoga mátkeealáhussii jus gielddášii turisttaid luossabivddu. Dát livččii roassun olles turistmaealáhussii ja Ohcejoga gieldda beaggimii. Mun sihke jáhkán ja doaivvun ahte ii galggašii leat vejolaš ollásit gieldit dán bivddu, lohká sátnejođiheaddji Vuokko Tieva-Niittyvuopio.

Vaikko Suoma turisttat ožžot váldosiva, de duohtavuohta lea almmatge ahte Norgga fierbmebivdit godde diibmá seammá olu go Suoma turisttat.

– Deanu guollenálli lea unnomin ja jus geavvá ahte dás manná vel heajubut, ja jus ahte dat measta nohká, dasa nohká dan geaidnoráigge dat turisma, oaivvilda Veikko Guttorm.

– Eat geahpet bivddu

Jagi 2014 bivdostatistihkat čájehit, ahte Suoma bealde goddui 54,6 tonna luossa. Norgga bealde gis 45,5 tonna, čállá neahttasiidu tanafisk.no.

Diibmá goddui 70 proseantta luosas Norgga bealde fierbmebivdosiiguin (garnredskaper). Suoma bealde gis goddui eanemus luossa stákkuin.

Deanu fierbmebivdiid jođiheaddji, Rune Aslaksen, ii loga dárbbu geahpedit firpmiid Deanus.

– Mii eat hálit geahpedit jus ain diktet bivdit luosa čáhcadaga bajimus oasis. Dalle jurddašan turisttaid luossabivddu birra, lohká Aslaksen.

Su searvvis leat 200 lahttu, muhto eai buohkat dáin bivdde.

Fierbmebivdit leat maŋimuš logimat jagiid sakka geahppánan.