NRK Meny
Normal

Mázes čielga dearvvuohta USA álgoálbmogiidda - Állet vuollán

Bánne-Jon-Elle Elle Máret gii jagi 1981 lei mielde vuollásteamen stáhtaministara kantuvrra Oslos ja nu dáistaleames ja čalmmustahttimis sámiid vuoigatvuođaid, ávžžuha ahte Davvi Dakota álgoálbmogat eai vuollán.

Ellen Marit Sara Buljo

Bánne-Jon-Elle Elle Máret čohkkáda smávva sámi gilážis, Mázes Finnmárkkus, ja ávžžuha ahte USA ja Davvi Dakota álgoálbmogat eai vuollán vuostálastimis oljobohcci huksema.

Foto: Liv Inger Somby / NRK

Lei 1981 guovvamánu 6. beaivvi ahte 13 sámi nissona ja 5 jahkásaš nieiddaš bohte dalá stáhtaministara, Gro Harlem Brundtland, kantuvrii Oslos. Nissonat dearvvahedje stáhtaministara ovdal go čohkkededje beavdde gurrii. Sámi nissonat celke stáhtaministarii ahte eai dáhtton vuolgit gosage ovdal go huksenbarggut Savvonis Álttás bissehuvvojit.

Elle Máret lohka maŋŋil jurddašan daguset birra, ja lea máŋgii jurddašan man duostilat sii dalle leat leamašan. Son lohka muitit go olggobealde gullojedje olbmot huikimin "ellos eatnu – la elva leve". Son muitala ahte oallugat leat sidjiide dadjat ahte sin dagus lei ávki, ja nu gal leige, dadjá Elle Máret, ja dadjá ahte das rájes beroštišgohte sápmelaččain.

Muittuha vuostálastimiid

Smávva sámi gilážis, Mázes Finnmárkkus Elle Máret dárkilit čuovvu USA ja Davvi Dakota álgoálbmogiid dáistalemiid oljobohcci huksema vuostá. Elle Máret lohka USA álgoálbmogiid dáistaleapmi lea sullii dat seamma go maid sápmelaččat vásihedje Áltá-Guovdageainno eanu buođđudanvuostálastimiid oktavuođas.

– Mun gal sin dili bures ipmirdan, go dat han lea juste nu movt mii nai vásihit, sisabáhkkemiid iežamet guovlluide, dadjá Elle Máret.

Maid don dieđát Standing Rock birra?

– Na gal dan birra gal in dieđe in fal in maidege, earret go dan maid TV´s oaidná vástida Elle Máret.

Go muitalit ahte dát oljorevre lea sullii nu guhki go Finnmárkkus gitta Oslo rádjai, de Elle Máret dadjala, Ále juo dájo, na dan gal in diehtán, vuoi issoras.

Vuostálastit nu guhkas go vejolaš

Mii jearrat Elle Márehis ahte livččiigo son searvan jus dát vuostálastin lei dáhpáhuvvat dalle go lei nuorabut. Dasa son dadjá ahte dan gal ii dieđe, go dat han lea nu guhkkin eret min guovllus.

Son goittot ávžžuha USA álgoálbmogiid nu guhkas go vejolaš vuostálastit USA eiseválddiid áigumuša hukset oljorevrriid álgoálbmoteatnamiid čađa.

Son lohka vuostálastimis ávkin, ja muittuha man ládje Máze giláža álbmot 1970 logus nagodedje caggat eiseválddit áigumuša bidjat Máze čáze vuollái.