Norggas eai dieđe sámit ahte leat lohkamin gallis sis máhttet sámegiela

Dušše 700 olbmo leat dássážii registreren iežaset sámegiel gelbbolašvuođa vearroeiseválddiid neahttasiiddus.

Dette er 323 koftekledde mennesker

GALLIS MÁHTTET SÁMEGIELA: Sámediggi lea diibmá ávžžuhan sámegielagiid Álbmotregistarii registreret iežaset giellamáhtu. Muhto eatnašat eai leat gullan ge ávžžuhusa birra.

Foto: Per Heimly / NRK

– In leat gullan ge dien birra, lohká Mikkel Johan Eira Guovdageainnus.

Mikkel Johan Eira

II DIEHTÁN: Mikkel Johan Eira ii diehtán ahte Álbmotregistaris sáhttá registreret iežas sámegielmáhtu.

Foto: Marie Elise Nystad / NRK

Nie vástida go jearrat lea go son registreren iežas giellamáhtu Álbmotregistaris.

Jahki lea gollan das rájes go Sámedikki presideanta ja Norgga vearrodirektevra ávžžuheigga sápmelaččaid registreret iežaset sámegielmáhtu (čálus dárogillii).

Vearroeiseválddiid neahttasiidduin dat sáhttet sámegielat olbmot Norggas registreret iežaset giellamáhtu. Ulbmil registreremiin lea ráhkadit statistihka mas leat sámegiela geavaheaddjit.

Dássážii leat 596 olbmo almmuhan ahte sii hállet davvisámegiela. 35:as leat registreren ahte sii leat julevsámegielagat, ja 47 máttasámegielat olbmo leat registreren sin giellamáhtu.

Eiseválddit lávejit meroštallat ahte sullii 30 000 olbmo Norggas hállet sámegiela.

Dát mearkkaša ahte hui stuorra oassi sámegielagiin váilot giellaregistaris, mii diibmá ásahuvvui.

– Vuorddášin gal ahte go muhtun áigi lea gollan, ahte registaris livčče badjel nuppelogi duháha. Aisttan ahte logus leat vihtta siffara, lohká Sámedikki presideanta Aili Keskitalo.

– Manne dán dahket?

Ii ge leat dušše Mikkel Johan guhte ii leat gullan giella registrerema birra.

Anne Laila P. Skum

GAŽALDAGAT: – Leago olmmoš ieš gii mearrida hálddaša go son sámegiela vai ii, jearrá Anne Laila P. Skum.

Foto: Marie Elise Nystad / NRK

– In diehtán ahte dan dál kártejit. Manne dan dahket? Leago olmmoš ieš gii mearrida hálddaša go son sámegiela vai ii, jearrá Anne Laila P. Skum, Guovdageainnus.

Mátta-Norggas maid oažžut sápmelaččain sullasaš vástádusaid.

– In leat registreren go in leat gullan dan birra, lohká Lilly Varsi Oslos.

Ii Stjernekamp gilvvu oassálasti, Vegard Bjørsmo ge loga dás diehtit maid ge.

– Dađi bahábut in leat deavdán dan giellaskovi, go in diehtán ahte gávdno, dadjá Bjørsmo.

Portrettbilde av Vegard Bjørsmo i høstfarger

AMAS ÁŠŠI: Vegard Bjørsmo (19) lea Kárášjogas eret. Dál ássá Oslos. Sámegielagiid lohkama birra ii lean son ge gullan ovdal.

Foto: Anders Boine Verstad / NRK

Kámpanja ovdal juovllaid

Dál áigu Sámediggi njulget váilevaš diehtojuohkima.

Sametingspresident Aili Keskitalo

ÁDJÁNA: Aili Keskitalo jáhkká gollat ain muhtun jagiid ovdalgo sámegielagiid lohku dán registaris lassána olu. Son muittuha ahte Sámi jienastuslogu ge lea olu jagiid ádjánan hukset.

Foto: Torgeir Varsi / NRK

– Eatnašat geat dássážii leat registreren iežaset giellamáhtu, dahke dan árvideames dalá maŋŋá go sáhka gullui Ođđasiin diibmá, lohká son.

Sii áigo árat dán jagi fas muittuhit dán giellaregistrerema, muhto de rivde olu plánat korona geažil.

Ovdal juovllaid lágida Sámediggi albma čalmmustahttima. Dalle áigot maid čilget manne dát lea ávkin sámiide.

Samenes nasjonaldag, samisk, samesko, samekofte

SÁMEGIELAGAT: Norgga eiseválddit lohket ahte sullii 30 000 olbmo dáidet hállat sámegiela Norggas. Dássážii leat dušše 700 olbmo registreren Álbmotregistaris ahte sii máhttet sámegiela.

Foto: Heiko Junge / Heiko Junge

Statistihkain ákkastallat sámi dárbbuid ovddas

Ollugiidda dáidá leat váttis áddet makkár ávkin sidjiide lea, jos beassat diehtit man gallis Norggas hállet sámegiela.

Dát lohku livčče dehálaš reaidu Sámediggái, deattuha Keskitalo.

– Otná servvodagas vurdojuvvo ahte mii nagodit loguid ja statistihkaid bokte ákkastallat. Mis váilot nu olu sámi logut. Dat váikkuha gulahallamii eiseválddiiguin, lohká son.

Sámegiel geavaheaddjiid lohku livčče ávkin buot buolvvaide, lohká son.

– Lohku addá muhtun lágan gova gos sámegielat olbmot orrot. Makkár suohkaniin dat orrot. Dan mielde livčče álkit plánet ja heivehit giellafálaldaga. Leš dal sáhka dearvvašvuođa bálvalusas, mánáidgárddis, skuvllas ja nu ain, lohká Keskitalo.

Skattedirektør Hans Christian Holte og Sametingspresident Aili Keskitalo lanserte skjema for registrering av bruk av samisk språk.

EAI ÁRVÁDALA: Norgga vearroeiseválddit eai oaivvil maid ge das go dušše 700 sápmelačča dássážii lea registreren iežaset giellamáhtu. Dá leaba ovddeš vearrodirektevra Hans Christian Holte ja sámedikki presideanta Aili Keskitalo.

Foto: Mette Ballovara / NRK

– Boahttevaš buolvvaide ávkin

Sámi allaskuvlla dutki Torunn Pettersen maid jáhkká ahte olbmuide ferte buorebut čilget makkár ávki registreremis lea sidjiide.

Torunn Pettersen

SÁMEGIELLA GÁVDNO: Dutki Torunn Pettersen lohká leat dehálaš loguid bokte čalmmustahttit ahte sámegiella gávdno, ja ahte olbmot geavahit giela.

Foto: Marie Louise Somby / Marie Louise Somby

– Álbmotregistara siiddus čuožžu vel ahte giellaregistreremiin ii leat ulbmil ahte eiseválddit áigot sámiin gulahallagoahtit eanet sámegillii. De soitet muhtumat jurddašit ahte, dalle mon in beroš dás, lohká son.

Go dál áigu sámediggi hástalit olbmuid registreret giellamáhttu, de fertejit maid hástalit sámiid smiehttat boahttevaš buolvvaid birra.

– Eaŋkil olmmoš ii oaččo fáhkka ávkki dáinna registreremis. Son lea dieđus ge mielde váikkuheamen sámegiela dili boahtteáiggi servvodagas. Maiddái sámegiel bálvalusaid kvalitehta ja ahte hábmejuvvo buorre giellafálaldat, lohká son.

– Sávvamis ávki suddjet sámegiela

Jan Even Hætta Guovdageainnus gal árvvoštallá dál registreret iežas giellamáhtu.

Jan Even Hætta

SUDDJET SÁMEGIELA: Jan Even Hætta sávvá ahte giellamáhtu registreren nanne sámegiela dili.

Foto: Marie Elise Nystad / NRK

– Lea buorre go dán dál sáhttá dahkat. Sávvamis dás lea ávki suddjet sámegiela, ja ahte dál oččošedje oppalaš logu das man galle sámegielaga leat Norggas, lohká son.

Daniel Lindseth Oslos lea okta dain guhte lea iežas sámegiel máhtu registreren.

– Lean registreren. Lei lunddolaš munnje go lean sápmelaš. Ja sihke logan ja čálán sámegillii, lohká Lindseth.