Lena sæjhta båatsoe edtja juhtedh

Aehtjebe veanhta geerve sjædta mohte geerjene Lenan stoerre vajtelem vuejnedh. Jïjtje jaahka båatsoejielemem edtja buektiehtidh.

Lena Haugen Fovsen Njaarkeste.

SEAMMA HILLE: Lena Haugen håhkesje sov maanah sïjhtijægan sov barkoeh jåerhkedh.

Foto: Emmi Alette Danielsen / nrk

Lena Haugen lea 25 jaepien båeries jïh Namdalseidesne årrominie. Dan gåetie lea stoerre. Daesnie sov minngebe geelline årroeminie jïh dej guaktaj göökte baernieh. Lena daelie barka hïejmedïenesjammesne.

– Sïjhtem dïhte daansoe jeenjh, haestemh onnetje åajaldahtam, Lena jeahta.

Edtja aehtjebe båatsoebarkoeh jåarhkasovvedh. Barkoe mij tuhtjie öövre vihkeles jïh dan nahkere barkoeh. Baarre akte haesteme jallh veele 166 haestemh: bïegkegoernh.

Tjomberdeminie

Terje Haugen lever i Fovsen Njaarke nord-gruppen.

LAAKEMAENNIEREAKTESNE: Terje Haugen evtebe göökte våhkoeh Tråantesne orreme.

Foto: Emmi Alette Danielsen / nrk

– Im doesth mov aajjuvh bïjre ussjedidh. Dah vesties båatsoe byjjenimie åadtjoeh, Lenan aehtjie jeahta.

Terje Haugen mij lea noerhtesïjten åejvie 20 jeapien orreme. Lea Lenan aehtjie jïh åvteguvvie. Noerhtesijte ritnemh gellie aejkien utneme jïh 12 jeapien orreme bïegkegoernh dej sijjien gåatome laantide.

– Minngebe boelve åadtjoeh haestemh madtege laantine, vuj akte fuelhkie tjuara nåhkedh, Haugen jeahta.

NRK forklarer

Hvorfor er det strid om Europas største vindkraftverk?

Fosen Vind skal sette opp 188 vindmøller og bygge 181 km med vei, fordelt på fire vindkraftparker inne i beiteområdene til Fosen reinbeitedistrikt. Det blir et av Europas største vindpark på land. Det skaper en konflikt mellom vindkraftverk-utbyggere og blant annet reineiere i Trøndelag.

Hva betyr det for reindriften?

De mener at mye av beiteområdene går tapt til vindkraftverk, reineiere frykter derfor at to av seks familier må slutte med reindrift. Arbeidsoppgaver som samling, gjeting og merking av rein vil være samme mengde jobb, med med færre arbeidere.

Hva betyr det for Fosen Vind?

Fosen vind mener at driftsgrunnlaget i reindriften ikke blir borte og at vindparkene medfører ulemper for reindriften kun om vinteren. Saken innebærer ikke noen brudd på folkerettigheten og at det er mulig for vindparken og reindriften og sameksistere, mener de.

Hva skjer nå?

I desember 2019 møttes partene i Trondheim tinghus. Der ble lovligheten av utbygginga av vindkraftanlegget på Fosen tatt opp. De skulle også ta stilling til hvor mye som skal gis i erstatning til samene.

Hva sier dommen?

Frostating lagmannsrett kom 8. juni med en enstemmig avgjørelse at beiteområdene til reineierne er tapte. Fosen Vind er dømt til å betale ca. 89 milloner kroner i erstatning til Fovsen-Njaarke som et resultat at distriktet må legge om drifta og begynne med tilleggsforing om vinteren. Saken er anket og blir behandlet i Høyesterett i august 2021.

11. oktober 2021 konkluderer Høyesterett enstemmig at utbyggingen var i strid med urfolks rettigheter, i FNs konvensjon om sivile og politiske rettigheter. Høyesterett kom også fram til at Fosen vind må ut med flere millioner i erstatning til reinbeitedistriktet.

Luhpiem åådtje

Oppføring av vindmøller i Haraheia, Roan

LUHPIE: Fovsen Vind luhpiem åådtjeme.

Foto: Ole Martin Wold / Fosen Vind

Digkie jeehti ahte båatsoe ij haajpene jis Fovsen Vind luhpiem åådtje bïegkefaamoevierhkide tseegkedh. Golme vierhkieh edtjieh riejries jaepien 2020 tjåatjodh, noerhtesijten laantesne.

– Ij naan juerie ahte båatsoesaemieh haestemh åadtjoeh, menh mijjieh sïjhtieh dam böötedh, Torbjørn Steen jeahta.

Torbjørn Steen lea gaskesadtemedirektööre, Fovsen Vindesne. Dïhte veanhta båatsoesaemieh jïh Fovsen Vind tjilkemem gaavnede.

– Lena lea öövre ov-skabroh jïh positïjve, jis gieh maahta lea dïhte, Lenan aehtjie jeahta mojjehten.

Korte nyheter

  • Eanetlohku rihkku árbevieru

    Ođđa sámediggeráđđi ja Bargiidbellodat lea soahpan válgateknihkalaš ovttasbarggu, mii dáhkida Bargiidbellodahkii sihke dievasčoahkkinjođiheaddji ja bajásšaddan-, fuolahus- ja oahpahuslávdegotti jođiheaddji. Dáinna rihkku eanetlohku Sámedikki árbevieru, go Nordkalottfolket dat livččii nubbin stuorámus bellodahkan oažžut dievasčoahkkinjođiheaddji. Dál beassá Bb Tom Sottinen joatkit.

    Sametingsrådet og Ap samarbeid
    Foto: John Henrik Guttorm / Ap
  • Galgá leat časkan nuppi

    Okta Sis-Finnmárku dievdu lea áššáskuhtton go galgá leat nuppi olbmo časkán ovtta barttas mannan čavčča. Diggebáhpiriin boahtá ovdan ahte son oaččo 10 000 ruvdnosaš sáhku. Ášši gieđahallo Sis ja Nuorta Finnmárkku diggegottis skábmamánu 15.beaivvi Čáhcesullos.