NRK Meny
Normal

DNA-dutkamiin gurre máttuideaset

Árebeávnnas- dahje DNA-dutkan lea stuorra riidogaskaoapmin Sámis. Kalaallit Nunaatas leat almmatge dákkár dutkama bokte gávnnahan gos sin máttut leat vuolgán.

Olmmoš, beatnagat ja viesut Ilullisat gávpogis.

Olmmoš, beatnagat ja viesut Ilullisat gávpogis.

Foto: Thoralf Balto / NRK

Kalaallit Nunaatas dahje Ruonáeatnamis leat geavahan ođđaáigásaš árbeávnnas- dahje DNA-dutkama guorahallat máttuideaset.

Dán dutkamuša mielde vuosttaš olbmot geat bohte Kalaallit Nunaatii 4500 jagi áigi, ledje fuolkeálbmogat daidda geat dál ásset nuortaleammos Ruoššas, čállá ruonáeatnanlaš neahttasiidu sermetsiaq.gl .

Ođđasit čállit historjjá

Grønland.
Foto: John Mcconnico / AP

Ođđa dutkanbohtosat mearkkašit, ahte dál ferte Kalaallit Nunaata historjá čállot ođđasit. Dássái lea namalassii váldoteoriija leamaš, ahte vusottaš sisafárrejeaddjit Kalaallit Nunaatii, Saqqaq-álbmot, ledje indianat ámerihkkálaš nannámis (kontineanttas) dahje inuihtat Canadas.

Áiddo almmuhuvvon čállosis dovddus ámerihkálaš áigečállagis Science, duođašta dutkiidjoavku ahte saqqaq-álbmot leat lagamus maŋisboahttit smávva inuihttajoavkkuin Kommandevrasulluin davimus Jaskesábis ja Serinikis nuortadavve Sibiriijas.

DNA-dutkan

Ođđa dieđut bohtet ovdan DNA-analysain mat leat gávdnon Queqertasussuk sullos lahka Qasigiannigiut 1980-vuođđalogus. Jikŋon eatnamis gávdne arkeologat njeallje dákkerikki guovtti dahje golmma olbmos ja vuoktadugguid. Gávnnus lea áibbas erenoamáš: Dá leat dássái boarraseammos olmmošlaš bázahusat mat dássái leat gávdnon Kalaallit Nunaatas.

Dutkanjoavkku jođihii dánskalaš profeassor Eske Willerslev.